II SA/Łd 919/06
WyrokWSA w Łodzi2007-03-14
Skład orzekający: Anna Stępień, Sławomir Wojciechowski, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny dla dziecka niepełnosprawnego, którego orzeczenie o niepełnosprawności jest okresowe, powinien być przyznany od dnia urodzenia dziecka, czy od daty złożenia wniosku o świadczenie, z uwzględnieniem daty ważności orzeczenia?Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny dla dziecka niepełnosprawnego, którego orzeczenie o niepełnosprawności jest okresowe, przyznaje się od miesiąca, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek, do końca okresu ważności orzeczenia. Nawet jeśli nowe orzeczenie stanowi kontynuację poprzedniego, prawo do świadczenia nie może być ustalone wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku o kontynuację.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wniosła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego na syna M. K. Organy administracji przyznały zasiłek na okres od 01.11.2005 r. do 30.11.2006 r. Skarżąca domagała się przyznania zasiłku od dnia urodzenia dziecka (sierpień 2003 r.) z wyrównaniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat A. D. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, zawierającej należny podatek od towarów i usług.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 16 i 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. K. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego przyznał zasiłek pielęgnacyjny na syna M. K. na okres od 01.11.2005r do 30.11.2006r. w wysokości 144 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż na podstawie złożonego wniosku i zgromadzonych dokumentów ustalono, że A. K. wychowuje niepełnosprawne dziecko poniżej 16 roku życia i tym samym na mocy powołanej wyżej ustawy przysługuje jej zasiłek w przyznanej wysokości.
Od powyższej decyzji A. K. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W odwołaniu strona podniosła, iż według jej wyliczeń na syna M. K. powinna otrzymywać następujące świadczenia:
- zasiłek rodzinny w wysokości 53 zł,
- dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wychowawczego w wysokości 505,80 zł miesięcznie,
- zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 144 zł miesięcznie, z wyrównaniem od urodzenia M. K. , czyli za 28 miesięcy, które ma obecnie,
- dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości 50 zł miesięcznie, z wyrównaniem za 28 miesięcy,
- świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 420 zł, z wyrównaniem od maja 2004r.,
- świadczenie w wysokości 50 zł na trzecie dziecko w rodzinie wielodzietnej, z wyrównaniem od sierpnia 2005 roku.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Ł. została wydana prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i wnioskiem strony z dnia 24 listopada 2005 roku.
A. K. wnioskowała o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego tylko na syna M. K. i takie świadczenie zostało jej przyznane.
Ponadto Kolegium wskazało, iż art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 29 grudnia 2005 roku o świadczeniach rodzinnych stanowi, że w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.
Ustawodawca wyraźnie określił warunki przyznania świadczenia i zasady wypłaty, wobec czego organy nie mogą w sposób uznaniowy, z pominięciem przepisów ustawy, przyznać świadczenie od 1 stycznia 2005 roku i z tych względów nie można uznać zarzutów zgłoszonych w odwołaniu.
W dniu 28 lutego 2006r. A. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W uzasadnieniu skargi A. K., wskazując na treść art. 10 ust. 1, art. 17 ust. 1 i art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, podniosła, iż w jej ocenie M. K. powinien otrzymywać zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 144 zł. miesięcznie od dnia urodzenia, tj. od sierpnia 2003 roku, czyli z wyrównaniem za 31 miesięcy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 14 marca 2007 roku na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik z urzędu skarżącej poparł wniesioną skargę i wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym nieopłaconych kosztów zastępstwa adwokackiego za pomoc prawną udzieloną z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co - w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - mogłoby stanowić podstawę do ich uchylenia.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] przyznającą A. K. zasiłek pielęgnacyjny na syna M. K. na okres od 01.11.2005r. do 30.11.2006r. w wysokości 144 zł miesięcznie.
Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.).
Zgodnie z art. 16 ust. 1 tejże ustawy zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
Stosownie zaś do art. 16 ust. 2 zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:
1) niepełnosprawnemu dziecku;
2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) osobie, która ukończyła 75 lat.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje w wysokości 144,00 zł miesięcznie ( art. 16 ust. 4 cytowanej ustawy ).
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż syn skarżącej M. K. w dacie wydania decyzji przez organ I instancji zaliczany był do osób niepełnosprawnych, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy kopia orzeczenia Miejskiego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] ( k. nr 4 akt administracyjnych ).
Kwestię sporną między stronami stanowi ustalenie okresu, na jaki zasiłek został przyznany, a zwłaszcza ustalenie terminu początkowego, od którego przedmiotowe świadczenie zostało przyznane.
Tym samym analizy wymagają przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczące postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych, a w szczególności art. 24 ust. 2, 3 i 3a.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Stosownie zaś do art. 24 ust. 4 powyższej ustawy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.
Z analizy powyższego przepisu wynika, że jeżeli orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, to prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.
Z kopii orzeczenia Miejskiego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [..] wynika, iż orzeczona wobec M. K. niepełnosprawność miała charakter okresowy, a ważność orzeczenia upływała z dniem 30 listopada 2006 roku.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, iż organy w sposób prawidłowy ustaliły okres, na który przyznały A. K. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Wniosek skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego został złożony w dniu 24 listopada 2005 roku, a zatem za termin początkowy należało uznać miesiąc listopad 2005 roku, natomiast okresowy charakter orzeczenie o niepełnosprawności M. K. spowodował konieczność ustalenia końcowego terminu, tj. 30 listopada 2006 roku, do którego zasiłek pielęgnacyjny miał być wypłacany.
Nieuzasadnione jest żądanie A. K. zawarte w skardze, iż zasiłek pielęgnacyjny powinien zostać jej przyznany od dnia urodzenia się syna M. K., tj. od miesiąca sierpnia 2003 roku, z wyrównaniem za 31 miesięcy, gdyż orzeczenie Miejskiego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia 15 listopada 2005 roku stanowi kontynuację orzeczenia od dnia urodzenia.
W myśl art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych - w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.
Powyższe oznacza, iż nawet gdyby uznać przedstawione w sprawie orzeczenie o niepełnosprawności M. K. za stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, to i tak dla ustalenia początku okresu uprawniającego do zasiłku pielęgnacyjnego decydujące znaczenie będzie miała data złożenia przez skarżącą wniosku o ustalenie prawa do przedmiotowego świadczenia.
Z dyspozycji art. 24 ust. 3a jasno bowiem wynika, iż ustalenie prawa do świadczenia nie może nastąpić wcześniej niż od miesiąca, w którym strona złożyła wniosek o kontynuację świadczenia.
W tym stanie rzeczy, Sąd nie dopatrzył się ani w materiałach sprawy, ani we wskazanej wyżej argumentacji skarżącej podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło