II SA/Łd 92/05
WyrokWSA w Łodzi2005-05-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego w zakresie pobytu w obozie przesiedleńczym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że sprawa nie została należycie wyjaśniona. Organ administracji publicznej nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w zakresie potwierdzenia pobytu skarżącego w obozie przesiedleńczym, co stanowi istotne naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, powołując się na pobyt w obozie przesiedleńczym w Ł. oraz na wywiezienie z rodziną do Francji. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania uprawnień, uznając, że przedstawione dowody nie potwierdzają przesłanek z ustawy o kombatantach, a pobyt we Francji nie jest represją. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał w mocy swoją decyzję, wskazując na brak dowodów pobytu w obozie w Ł. i uznając za wiarygodne zaświadczenie o pobycie we Francji. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się przyznania uprawnień kombatanckich.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...].
II SA/Łd 92/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił A. S. przyznania uprawnień kombatanckich.
A. S. w dniu [...] wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich nie precyzując, z jakiego tytułu. W załączonym do wniosku życiorysie podał, że wraz z rodziną został wywieziony przez okupanta do Francji. Dopiero w rekomendacji Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] znalazła się wzmianka, iż został wywieziony do obozu hitlerowskiego w Ł. przy ul. A. Należało zatem w ocenie organu rozważyć przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit "e" ustawy o kombatantach, który stanowi, że represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w innych miejscach odosobnienia ( niż wymienione wcześniej obozy koncentracyjne, hitlerowskie więzienia i ośrodki zagłady), w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.
Organ I instancji uznał, że strona nie przedstawiła dostatecznych dowodów potwierdzających istnienie przesłanek z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit "e" cytowanej ustawy. Odnosząc się do kwestii prac przymusowych, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśnił, że prace przymusowe nie są rodzajem represji wymienionych w art. 4 cytowanej ustawy. Sprawę tę reguluje ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 1996 r., Nr 87, poz. 395). Aby możliwym było wydanie decyzji w oparciu o w/w ustawę niezbędne jest złożenie przez osobę zainteresowaną stosownego wniosku.
A. S. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Wskazał on, że wszelkie wymagane dokumenty zostały już przesłane, a ostatni świadek J. K. zmarł w 2003 r.
Decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art.127 § 3 i art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art.22 ust.1, w związku z art.4 ust.1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2002r., Nr42, poz.371), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że A. S. wnioskuje o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. A, skąd razem z rodziną został wywieziony do Francji. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podkreślił, że zgromadzone w aktach sprawy materiały dowodowe potwierdzają fakt pobytu rodziny A. S. we Francji w okresie od marca 1943 r. do listopada 1945 r., na co wskazuje zaświadczenie wystawione przez władze francuskie w dniu [...]. Brak jest natomiast dowodów poświadczających, że strona przebywała w obozie w Ł. A. S. nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów. Archiwum Państwowe w Ł., do którego zwrócił się organ, w piśmie z dnia [...] poinformowało, iż nie jest możliwe potwierdzenie faktu pobytu odwołującego się w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. A. W ocenie organu, powyższy dowód z dokumentu korzysta z domniemania prawdziwości przewidzianego w treści art. 76 k.p.a. i dlatego należy zatem uznać go za w pełni wiarygodny.
Odnosząc się do pobytu wnioskodawcy z rodzicami we Francji, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśnił, iż okoliczność ta nie jest represją w rozumieniu ww. ustawy i nie może zostać potraktowana jako działalność kombatancka ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. S. wniósł o rozpatrzenie kwestii przyznanie mu dodatku kombatanckiego jako dziecku wywiezionemu wraz z całą rodziną do Francji w latach 1943 – 1945, o czym, w ocenie skarżącego, świadczą złożone u Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokumenty.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270, dalej w skrócie ustawa o p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą w/w okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Skarga jest uzasadniona. A. S. wniósł o przyznanie uprawnień kombatanckich, powołując się na dwie okoliczności, uzasadniające jego zdaniem wniosek. Pierwszą z nich jest pobyt z rodzicami we Francji. Organ trafnie odmówił przyznania uprawnień kombatanckich z tego tytułu, bowiem ustawa z dnia 24.01.1991r.o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz.371) nie przewiduje takiej sytuacji faktycznej wśród przesłanek nadania uprawnień kombatanckich. Na mocy wcześniejszej decyzji skarżący otrzymał z tego tytułu prawo do świadczenia pieniężnego w trybie ustawy z dnia 31.05.1999r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do przymusowej pracy oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR ( Dz.U.Nr 87, poz. 395 ze zmianami).
Natomiast pobyt w obozie przesiedleńczym stanowi uzasadnioną podstawę ubiegania się o uprawnienia kombatanckie. Skarżący powołuje się na pobyt w obozie przy ul. A dopiero w kolejnym piśmie, niemniej jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Decyzja zaś została wydana przez Urząd bez przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego w tym zakresie. Stanowi to istotne naruszenie zasady wyrażonych w art. 7, 77 i 80 k.p.a., zobowiązujących organ do wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności, zebrania wszelkich dowodów, niezbędnych dla wydania właściwego rozstrzygnięcia. Nie zgromadzono niezbędnego materiału dowodowego. Wprawdzie po złożeniu przez A. S. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zasięgnięto informacji w Archiwum Państwowym w Ł. Był to jednak jedyny dowód na tę okoliczność, który pobytu skarżącego nie potwierdził, ale i nie wykluczył. Organ nie wyczerpał możliwych środków dowodowych, w tym możliwości zwrócenia się do IPN – wcześniej wnioskodawca zwracał się o informacje, ale sądząc z odpowiedzi, zapytanie dotyczyło jedynie pobytu we Francji. Nie podjęto innych prób zebrania dowodów, nie pomijając zobowiązania zainteresowanego do ich przedłożenia.
Z uwagi na powyższe, uznając, iż sprawa nie została należycie wyjaśniona Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, na podstawie art. 145 §1 pkt 1c i art. 135 ustawy o p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło