II SA/Łd 920/11

Dnia 8 września 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 8 września 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku F.P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi F.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty planistycznej postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. lf II SA/Łd 920/11 Uzasadnienie F.P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o przyznanie mu prawa pomocy, w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie opłaty planistycznej. Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z ojcem A.P. Rodzina mieszka w 40-metrowym domu, a ich jedynym źródłem utrzymania jest renta A.P. Skarżąca nie pracuje i nie uzyskuje dochodu, posiada jedynie 1,2 ha nieużytków. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jest ubogi, nie posiada dochodów i opiekuje się ojcem. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.). Wskazać jednak należy, że prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, czy to przez działanie prawa, czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 75481). Zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że spełnia ustawowe przesłanki. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. o sygn. akt GZ 71/04). Ustosunkowując się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, należy stwierdzić, iż wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Nie sposób bowiem uznać, że strona spełnia warunki do uwzględnienia wniosku. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w pkt 4 formularza, nie zakreślił, w jakim zakresie domaga się przyznania prawa pomocy – czy ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, czy też tylko w części, czy może wyłącznie o ustanowienie profesjonalnego doradcy (adwokata bądź radcy prawnego), czy też o prawo pomocy w całości (zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika). Tym niemniej referendarz sądowy doszedł do wniosku, że w niniejszej sprawie nie ma to znaczenia. Skarżący bowiem nie spełnia warunków do przyznania mu prawa pomocy w żadnym z podanych zakresów. Analiza stanu majątkowego skarżącego wskazuje, że stać go zarówno na pokrycie kosztów sądowych w całości, jak również na wynajęcie adwokata bądź radcy prawnego. Skarżący zadeklarował wprawdzie, że nie osiąga żadnych dochodów, jest osobą ubogą, a jedynym źródłem utrzymania dla niego i ojca jest renta ojca, której wysokości skarżący nie podał. Nie miało to w sprawie jednak znaczenia. Wysokość dochodu nie może bowiem stanowić jedynej okoliczności branej pod uwagę przy rozważaniu zasadności przyznania prawa pomocy. Podstawowe znaczenie dla negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego ma fakt, że jak wynika z akt niniejszej sprawy, jak również z akt sprawy o sygn. akt II SA/Łd 919/11, w której także skarżący złożył skargę na decyzję w przedmiocie opłaty planistycznej, w maju 2008 r. skarżący uzyskał kwotę 368 908 zł (przelew na rachunek bankowy skarżącego nr 64150010381010321611790000) z tytułu umowy sprzedaży należącej do niego w połowie nieruchomości oznaczonej jako działki nr 67, 69, 102 i 104 o łącznej powierzchni 6742 m² (akt notarialny z dnia 29 maja 2008 r., Repertorium A Nr 8221/2008) oraz kwotę 554 415 zł (przelew na rachunek bankowy skarżącego nr 37878300040020953320000001) z tytułu umowy sprzedaży należącej do niego nieruchomości oznaczonej jako działki nr 68 i 103 o łącznej powierzchni 4821 m² (akt notarialny z dnia 29 maja 2008 r., Repertorium A Nr 8229/2008). Fakt gospodarowania tak dużą kwotą (923 323 zł) nie daje podstaw do twierdzenia, że wnioskodawca jest osobą ubogą. Ponadto nie można abstrahować od faktu, że wymagany na obecnym etapie postępowania wpis sądowy wynosi 464 zł. Wysokość wpisu sądowego, w zestawieniu z kwotą otrzymaną za zbycie nieruchomości, uprawnia do twierdzenia, że skarżący jest w stanie wygospodarować środki na jego uiszczenie. Stać go również na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego doradcy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. lf