II SA/Łd 929/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA G. Szkudlarek, Sędzia NSA J. Nowacki, Asesor WSA E. Alberciak (spr.), Protokolant asystent sędziego B. Czyżewska, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. - II SA/Łd 929/04 UZASADNIENIE Starosta Powiatu w P. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] zwrócił podanie S. N. z dnia 23 kwietnia 2004 r. dotyczące zwrotu nieruchomości gruntowej, położonej we wsi S., gm. L., oznaczonej jako działka nr 146 o powierzchni 0,25 ha. W dniu 3 czerwca 2004 r. S. N. wniósł na powyższe postanowienie zażalenie. Natomiast w piśmie z dnia 24 czerwca 2004 r. , które wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w dniu 28 czerwca 2004 r. zawarł on prośbę o przywrócenie terminu ważności rozpatrzenia sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał art. 134 w związku z art. 123 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. l ust. l ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity z 2001 r. Dz. U. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.). W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, że postanowienie organu I instancji S. N., zamieszkały w A. przy Al. A 11 a m. 53, otrzymał w dniu 24 maja 2004 r. (dowód: zwrotne poświadczenie odbioru postanowienia podpisane przez stronę). Siedmiodniowy termin do wniesienia na nie zażalenia, o czym strona została pouczona przez organ I instancji, rozpoczął się w dniu 25 maja i upłynął w dniu 31 maja 2004 r. Organ odwoławczy stwierdził, iż wobec tego, że strona zażalenie złożyła w dniu 3 czerwca 2004 r. i nie złożyła wraz z zażaleniem wniosku o przywrócenie terminu, w którym winna uprawdopodobnić zgodnie z art. 58 kpa., że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, pozostawiono sprawę bez rozpoznania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, iż organ I instancji wyznaczył mu siedmiodniowy termin odwoławczy, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze przesłało mu odpowiedź po dwóch miesiącach. Skarżący załączył do skargi pismo z dnia 24 czerwca 2004 r. skierowane do SKO w Ł., w którym wnosił między innymi o przywrócenie terminu ważności rozpatrzenia sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. l cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia. Stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy mają obowiązek prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa [...] (art. 8 k.p.a.). Art. 9 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego – "Powinność wyjaśnienia treści żądania strony, w sytuacji widocznej nieumiejętności formułowania przez nią wniosków, wynika z ciążącego na organie administracji obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy" (wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 1986 r. SA/KA 22/86 GAP 1988 nr 11 s. 45). Treść pisma skarżącego z dnia 24 czerwca 2004 r., złożonego przed rozpoznaniem sprawy przez organ odwoławczy, świadczy o tym, że skarżący chciał, aby organ przywrócił mu termin do wniesienia zażalenia, ale nie miał wystarczającej wiedzy do tego, aby osiągnąć swój zamiar. A zatem istota zagadnienia sprowadza się do właściwego odczytania woli strony i wniosków procesowych zawartych w ww. piśmie skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Brak jest w aktach administracyjnych dowodów na to, aby organ wyjaśnił skarżącemu treść art. 58 i 59 k.p.a. i wzywał go do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Bierność organu w tym zakresie narusza prawo, w szczególności art. 7, 8 i 9 k.p.a. Zauważyć należy, iż brak równoczesnego złożenia prośby o przywrócenie terminu i odwołania (zażalenia) nie uzasadnia nierozpoznania prośby o przywrócenie terminu, zwłaszcza w sytuacji, gdy w dacie złożenia prośby o przywrócenie terminu odwołanie (zażalenie) zostało złożone (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 1999 r. IV SA 1758/97 Lex 47876). Tymczasem w niniejszej sprawie organ odwoławczy w ogóle nie rozpatrzył wniosku skarżącego w trybie art. 58 i 59 k.p.a. , wydając jedynie postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W tej sytuacji wydanie zaskarżonego postanowienia bez uprzedniego rozpatrzenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło z naruszeniem art. 134 k.p.a. Reasumując Sąd uznał, iż organ II instancji naruszył prawo, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. Z uwagi na brak przymiotu wykonalności, orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe (art. 152 tej ustawy).