II SA/Łd 93/02

WyrokWSA w Łodzi2004-02-18

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Andrzej Kozerski, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ wojskowy prawidłowo ustalił wysokość kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania podlegających zwrotowi przez żołnierza zawodowego zwolnionego ze służby, opierając się na rozkazie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego i przekraczając delegację ustawową zawartą w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej?
Ratio decidendi
Organ wojskowy przekroczył granice delegacji ustawowej, wydając rozporządzenie, które nieuprawnienie scedowało część kompetencji na nieokreślony podmiot, a także odwołując się do rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, który nie był uprawniony do określania kosztów. Ponadto, koszty poniesione w czasie studiów nie muszą być równoznaczne z kosztami utrzymania żołnierza, co czyni regulację § 133 rozporządzenia niewłaściwą podstawą prawną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej w T., która ustaliła równowartość kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania poniesionych przez ppor. A. R. w czasie studiów, podlegających zwrotowi po jego zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Żołnierz w odwołaniu i skardze podniósł zarzuty dotyczące błędnego naliczenia kosztów, kwestionując zastosowanie przepisów i sposób ich wyliczenia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i orzeczono, że do czasu uprawomocnienia wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Dowódcy [...] w T. na rzecz A. R. kwotę 724,30 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie NSA Andrzej Kozerski (spr.), p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dowódcy [...]w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów kształcenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, ze do czasu uprawomocnienia wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Dowódcy [...] w T. na rzecz A. R. kwotę 724,30 złotych (siedemset dwadzieścia cztery złotych i trzydzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Łd 93 / 02 UZASADNIENIE Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w L. decyzją z dnia [...] ustalił równowartość kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania poniesionych w czasie studiów w [...] Akademii Technicznej, podlegających zwrotowi przez ppor. A. R. na kwotę 36.212,13 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepis art. 80 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 1997 r. Nr 10 , poz. 55 z poźn. zm. ) oraz § 133 , § 134 i § 135 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 1997 r. Nr 7 , poz. 38 z późn. zm. ) . W uzasadnieniu decyzji wskazano , że A. R. decyzją Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] zostaje z dniem 31 października 2001 r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza zawodowego w okresie pełnienia służby obowiązkowej. W związku z tym zgodnie z art. 80 ust. 1 wymienionej ustawy, jest zobowiązany do zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania poniesionych w trakcie studiów wyliczonych zgodnie z załącznikiem Nr 1. W załączniku Nr 1 do decyzji jako podstawę prawną wyliczenia kosztów wskazano rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Nr [...] z dnia [...]. W dniu 4 kwietnia 2001 r. A. R. złożył odwołanie od tej decyzji. W odwołaniu podniósł, iż naliczenie kosztów podlegających zwrotowi zostało dokonane błędnie, ponieważ przy obliczaniu powyższych kosztów nie uwzględniono treści § 66 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 listopada 1997r. w sprawie służby zawodowej kandydatów na żołnierzy zawodowych ( Dz.U. Nr 143 , poz. 962 ) stosownie , do którego data mianowania na pierwszy stopień oficerski jest początkiem zawodowej służby wojskowej . Nadto zdaniem odwołującego się za okres obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej winna być naliczona jedynie różnica pomiędzy wysokością kosztów utrzymania studenta [...] Akademii Technicznej a wysokością kosztów utrzymania żołnierza. Po rozpatrzeniu odwołania A. R. Dowódca [...] w T. decyzją dnia [...] wydaną na podstawie art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...]. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji podniesiono, że obowiązek zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania, poniesionych w czasie studiów wynika z treści art. 80 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 135 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W ocenie organu odwoławczego § 66 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 listopada 1997r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych ( Dz.U. z 1997 Nr 143 poz.962 ) w tej sytuacji nie ma zastosowania nie ma zastosowania. Awansowanie słuchacza [...] w trakcie studiów na pierwszy stopień oficerski nie pozbawia go statusu słuchacza wyższej szkoły wojskowej . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podtrzymał zarzuty dotyczące błędnego wyliczenia kwoty podlegającej zwrotowi . W odpowiedzi na skargę Dowódca [...] w T. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Na wstępie należy podnieść , że stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. Nr 153 , poz. 1271 ) sprawy , w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) . Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem ( legalności ) działalności administracji publicznej ( art. 1 § 2 powołanej ustawy ). W ramach tej kontroli sąd administracyjny ocenia , czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono przepisów postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne . Oceniając zaskarżoną decyzje w tych dwóch aspektach należy stwierdzić , że skarga jest zasadna choć nie z powodów w niej przytoczonych . Przepis art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 1997 r. Nr 10 , poz. 55 z poźn. zm. ) stanowi , że "żołnierz zawodowy zwolniony z zawodowej służby wojskowej w okresie pełnienia służby obowiązkowej , o której mowa w art. 12 ust. 1 i 2 , z powodu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza (... ) jest obowiązany zwrócić równowartość kosztów zakwaterowania , wyżywienia i umundurowania , poniesionych w czasie studiów lub nauki". W ust. 2 tego przepisu upoważniono Ministra Obrony Narodowej do określenia w drodze rozporządzenia równowartości kosztów , o których mowa w ust. 1 , oraz zasady i tryb ich zwracania . Wykonując delegację ustawową zawartą w art. 80 ust. 2 powołanej ustawy Minister Obrony Narodowej zawarł stosowne przepisy w rozporządzeniu z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 1997 r. Nr 7 , poz. 38 z późn. zm. ) określając ich wysokość w § 133, który stanowi, iż omawiane koszty ustala się na podstawie wynikających z odrębnych przepisów norm budżetowych określających jednostkowe wskaźniki kosztów utrzymania żołnierza - w zakresie zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania, obowiązujących w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Porównując treść art. 80 ust. 1 i 2 powołanej ustawy z § 133 rozporządzenia należy stwierdzić , że Minister Obrony Narodowej przekroczył granice delegacji ustawowej a także w sposób nieuprawniony scedował część swoich kompetencji na inny, bliżej nieokreślony podmiot. Uzasadnienie decyzji organu I instancji w zakresie ustalenia kosztów odwołuje się do rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Nr [...] z dnia [...]. Podmiot ten nie został jednak uprawniony do określania tych kosztów . Nadto należy podnieść , że koszty zakwaterowania , wyżywienia i umundurowania poniesione w czasie studiów lub nauki nie muszą być równoznaczne z kosztami utrzymania żołnierza . Dlatego też regulacja zawarta w § 133 rozporządzenia nie może stanowić źródła prawa ( tak też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2001 r. w sprawie II SA 112/01 – nie publ. ). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) uchylił zaskarżoną decyzję . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło