II SA/Łd 93/11

WyrokWSA w Łodzi2011-04-28

Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Barbara Rymaszewska, Czesława Nowak-Kolczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w przypadku samowoli budowlanej, gdy inwestor miał świadomość braku pozwolenia na budowę i otrzymał odmowną decyzję o warunkach zabudowy, a dodatkowo budowa narusza przepisy o ochronie przyrody?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego. Brak było podstaw do wszczęcia postępowania legalizacyjnego, ponieważ inwestorzy mieli świadomość samowoli budowlanej, otrzymali odmowę ustalenia warunków zabudowy, a budowa naruszała przepisy o ochronie przyrody (położenie w pasie 100 m od rzeki w parku krajobrazowym), co uniemożliwiało jej legalizację.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego, ponieważ inwestorzy nie posiadali pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a ponadto otrzymali odmowę ustalenia warunków zabudowy. Inwestorzy odwołali się, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i brak zbadania, czy obiekt jest budowlany. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak możliwości legalizacji obiektu. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując zarzuty i dodając kwestię braku analizy architektonicznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 roku sprawy ze skargi M. N. i W. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki budynku letniskowego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo Budowlane (Dz. U. z 2003r., Nr 207 poz. 2016 ze. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.), nakazał M. N. i W. N. wykonanie rozbiórki wybudowanego budynku letniskowego o wymiarach zewnętrznych 7,30 x 7,95m na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...],[...], położonych w miejscowości K. w gminie P. Organ nadzoru budowlanego ustalił, iż jest to budynek parterowy z poddaszem użytkowym, o wymiarach zewnętrznych około 7,30 x 7,95 m. Usytuowany jest w odległości 7,40 m od ogrodzenia rozgraniczającego nieruchomość od krawędzi drogi gruntowej (leśnej) i w odległości 17,90 m od ogrodzenia rozgraniczającego w/w nieruchomość z działką nr [...]. Posiada konstrukcję szkieletowo drewnianą, pokryty jest dachem wielospadowym z blachodachówki. Wszystkie elementy ścian zewnętrznych i wewnętrznych oraz konstrukcja podłóg i stropów, stolarka okienna i drzwiowa są drewniane. Obiekt wyposażony jest w instalacje: elektryczną oraz wodno-kanalizacyjną i jest usytuowany w odległości 40 m od istniejącej odnogi koryta rzeki P. Nadto W.N. świadczył do protokołu, iż przedmiotowy budynek letniskowy został wybudowany w maju 2007r. i od tamtego czasu jest użytkowany. Inwestor nie posiada pozwolenia na budowę ani zgłoszenia dotyczących spornego budynku. Organ ustalił również, że Gmina P.nie posiada aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości K. oraz że M. i W. N. wystąpili w dniu 6 czerwca 2007r. z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na budowę budynku letniskowego wraz z infrastrukturą techniczną na działkach o nr [...],[...],[...] i i [...], jednak w dniu [...], decyzją nr [...], odmówiono ustalenia warunków zabudowy. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli M. i W. N. zarzucając organowi: - naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania oraz wydanie w/w decyzji bez zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się, co do materiału dowodowego zebranego w sprawie; - naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ wydający decyzję wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie; - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która nie została prawidłowo uzasadniona. Odwołujący się podnieśli, iż organ wydał decyzję po przeprowadzeniu postępowania, w którym skarżący nie mieli możliwości uczestniczenia, a także nie mieli możliwości składania własnych wniosków dowodowych. W szczególności skarżący nie mieli możliwości przedstawienia swoich argumentów, zwłaszcza co do przyczyn wybudowania obiektu pomimo braku pozwolenia na budowę, nie mieli możliwości wyjaśnienia z jakich przyczyn nie uzyskali decyzji o warunkach zabudowy, wreszcie nie mogli odnieść się na piśmie do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli inspektorów na ich nieruchomości. Ponadto w ocenie odwołujących się organ pierwszej instancji pomimo obowiązku wnikliwego zbadania sprawy - poprzez dotarcie do wszystkich obiektywnie możliwych do sprawdzenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy - ograniczył się do zażądania od Urzędu Gminy w P. wskazanych wcześniej informacji o planie i decyzji o warunkach zabudowy. Organ nie zbadał w szczególności czy istnieją przesłanki do legalizacji obiektu budowlanego a także nie ustalił z jakich przyczyn dla miejscowości K. nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego od roku 2007, kiedy skarżący występowali o wydanie warunków zabudowy. Organ nie ustalił także na jakim etapie są prace nad planem, jakie jest przeznaczenie terenu na którym wybudowano obiekt w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla gminy P. Ponadto skarżący podnieśli zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., bowiem w ich ocenie rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie zostało uzasadnione w sposób wymagany przepisami postępowania administracyjnego. Ponadto owo uzasadnienie nie zawiera choćby przytoczenia treści przepisów prawa, na podstawie których ją wydano. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy wskazaną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że przed rozpoczęciem budowy spornego obiektu budowlanego inwestor winien był uzyskać pozwolenie na budowę tegoż budynku. Przedmiotowy budynek letniskowy został zrealizowany niezgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co znalazło odzwierciedlenie w wydanej przez Wójta Gminy P. odmownej decyzji nr [...] z dnia [...] o warunkach zabudowy. W konkluzji organ stwierdził, że skoro brak jest możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego niezbędne było wydanie decyzji nakazującej jego rozbiórkę. Odnosząc się do zarzutów skarżących organ wyjaśnił, że pismem z dnia 1 lipca 2010r. zawiadomiono strony o przysługującym prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Z akt sprawy wynika, że strony z tego uprawnienia nie skorzystały, zatem zarzut dotyczący braku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu jest bezpodstawny. Możliwość wniesienia przez strony uwag, co do prowadzonego postępowania zapewniono także w postępowaniu przed organ drugiej instancji. Odnośnie natomiast zarzutu dotyczącego naruszenia art. 107 k.p.a. organ stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej został przytoczony przepis art. 48 Prawa budowlanego, który stanowił jej podstawę prawną. Powyższą decyzję M. i W. N. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucili jej: - naruszenie art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącym wypowiedzenie się, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji; - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji, która nie została prawidłowo uzasadniona prawnie - nie została wyjaśniona podstawa prawna decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa; - naruszenie art. 48 ust 1 Prawa budowlanego, poprzez przyjęcie bez przeprowadzenia szczegółowej analizy architektonicznej, że obiekt znajdujący się na działce skarżących jest obiektem budowlanym. Skarżący podtrzymali zarzuty podnoszone w odwołaniu, dodając iż organy obu instancji nie zbadały, czy konstrukcja drewniana, której dotyczy rozstrzygnięcie stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. W ocenie skarżących winna być w tym zakresie sporządzona opinia architektoniczna, a nie jedynie wizja w terenie. Organy administracyjne nie ustaliły także czy w miejscowości K. jest opracowywany plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym położona jest nieruchomość skarżących, w szczególności czy przyjęto studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla gminy P. i jakie jest przeznaczenie terenu, na którym wybudowano obiekt. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skargę należało oddalić. Podstawą rozstrzygnięcia w powyższym zakresie były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243 poz. 1623 ze. zm). Wprawdzie w decyzjach organów obu instancji podano niewłaściwy publikator aktu normatywnego, ale wobec faktu że brzmienie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nie uległo zmianie nie miało to wpływu na merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Kwestią wymagającą analizy i kontroli Sądu jest prawidłowość zastosowania w stosunku do wskazanego budynku przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Spór miedzy skarżącymi o organami nadzoru budowlanego sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia, czy zasadnie organy zaniechały przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Na wstępie należy przypomnieć, iż stosownie do treści art. 28 ust. Prawa Budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś zgodnie z art. 3 ust 7 w/w ustawy robotami budowlanymi są budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest fakt, iż przed rozpoczęciem budowy przedmiotowego budynku wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie kwestionują tego sami skarżący. Natomiast przyczyny, dla których skarżący wykonali roboty budowlane bez wymaganych decyzji w sprawie niniejszej nie mają znaczenia, organ nie miał podstaw prawnych do badania tych okoliczności. Przeto i zarzuty ich niewyjaśnienia nie ma wpływu na ocenę legalności decyzji. Poza sporem jest też, że skarżący nie uzyskali pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy dla powyższej inwestycji. Wójt Gminy P. decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego i budynku letniskowego wraz z infrastrukturą techniczną na działkach o nr [...],[...],[...] i [...], położonych w obrębie K., w gminie P. Bezsporne jest również, że przedmiotowy budynek letniskowy został wybudowany już w 2007r., pomimo negatywnej decyzji i od tego czasu jest użytkowany. Powyższe okoliczności wskazują na to, że skarżący mieli świadomość, iż realizują inwestycję w warunkach samowoli budowlanej, wbrew decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy wybudowali budynek letniskowy. Takie działanie ocenić należy jako prowadzące wprost do obejścia prawa. Zatem skarżący dopuszczając się samowoli budowlanej musieli się liczyć z konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa, a więc z ewentualną rozbiórką samowolnie wybudowanego budynku. W takim stanie faktycznym nie było podstaw, aby kontynuować postępowanie legalizacyjne i udzielić skarżącym terminu dla uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący bowiem w dacie rozpoczęcia i zakończenia robót budowlanych legitymowali się decyzją, tyle że dla nich niekorzystną. Decyzja ta jednocześnie oznaczała, że nie uzyskają pozwolenia na budowę, była zatem tożsama z zakazem budowy. Ponadto zwrócić należy uwagę na inne przyczyny uniemożliwiające ewentualne doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, co wykazały organy. Mianowicie działki skarżących nr [...] i [...] zlokalizowane są na terenie [...] Parku Krajobrazowego, gdzie, stosownie do § 4 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Wojewody [...] Nr [...], z dnia [...] w sprawie A Parku Krajobrazowego (Dz. Urz Województwa [...] nr [...], poz. [...]) obowiązuje (obowiązywał też w dacie realizacji przedmiotowego budynku) całkowity zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od brzegów rzek i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Powyższy zapis jest odzwierciedleniem dyspozycji zawartej w art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.), który zezwala na wprowadzenie w parku krajobrazowym wymienionego zakazu. Usytuowanie działki skarżących w pasie 100 m od rzeki P., cel, dla jakiego powstał Park i obowiązujące przepisy aktów prawa wskazują, iż realizacja przedmiotowej inwestycji na tychże działkach była i jest prawnie niemożliwa. Zatem i te okoliczności przesądzają o zasadności zastosowania art. 48 ust.1 Prawa budowlanego. Jak wynika bowiem z unormowań zawartych w art. 48 ust.2 Prawa budowlanego, warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest ustalenie m.in., że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W rozpoznawanej sprawie brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego inwestycją. Jak wskazano wyżej, inwestycja jest sprzeczna z przepisami ustawy o ochronie przyrody i powołanymi regulacjami dotyczącymi A Parku Krajobrazowego. Przesadza to także o tym, że również w toku niniejszego postępowania nie mogliby skarżący uzyskać decyzji o warunkach zabudowy. Zarzut zaniechania legalizacji jest zatem również nieuzasadniony, organ bowiem wykazał, że w tej konkretnej sprawie nie jest możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem Nietrafne są podnoszone zarówno w odwołaniu jak i skardze zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a., bowiem stan faktyczny, w którym przyszło organom rozstrzygać, nie budzi najmniejszych wątpliwości i został ustalony na podstawie dokumentów niekwestionowanych przez skarżącego. Podobnie jak zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., gdyż powiadomiono skarżących o planowanych wizjach lokalnych (k 11 i 16 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Przesłano także zawiadomienie o wszczęciu postępowania i o przysługującym stronom prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (k-21 tychże akt). Możliwość taką zapewnił także organ drugiej instancji. Wobec tego organ nie uchybił uprawnieniu skarżących wynikającemu z art. 10 § 1 k.p.a.. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. wskazać należy, że nawet gdyby uznać, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie jest wyczerpujące, to braki te sanuje decyzja organu drugiej instancji, która zawiera szczegółowe uzasadnienie. Organ ten w sposób wyczerpujący przedstawił motywy podjętego rozstrzygnięcia odnosząc się przy tym do sformułowanych w odwołaniu zarzutów. Reasumując, należy stwierdzić, iż w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym nie zaistniały podstawy do wszczęcia postępowania legalizacyjnego, bowiem skarżący niewątpliwie dopuścili się samowoli, w sytuacji, gdy mieli świadomość, że na inwestycję, którą zrealizowali wymagane jest pozwolenie na budowę. Nie może bowiem znaleźć aprobaty działanie skarżących, zmierzające wprost do obejścia prawa, gdzie w ciągu kilku miesięcy po wydaniu przez Wójta Gminy P. ostatecznej decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji, inwestycja ta została przez skarżących zrealizowana. W konkluzji podnieść należy, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a podnoszone w skardze zarzuty nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. m.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło