II SA/Łd 930/06

Dnia 15 grudnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant Asystent sędziego Joanna Skrzypczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2006 roku sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją Nr [...] , z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. B. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] , z dnia [...] przyznającej K. B. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku stałego w wysokości 194,50 złotych miesięcznie od dnia 1 marca 2006 roku do dnia 31 października 2007 roku, na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 37 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Prezydent Miasta Ł. w dniu [...] , decyzją Nr [...] przyznał K. B. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku stałego w wysokości 194,50 złotych miesięcznie od dnia 1 marca 2006 roku do dnia 31 października 2007 roku. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji podał, iż decyzją Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] został K. B. przyznany umiarkowany stopień niepełnosprawności do miesiąca października 2007 roku, co zgodnie z ustawą o pomocy społecznej oznacza całkowitą niezdolność do pracy. Ponadto K. B. nie posiada uprawnień rentowych. Strona mieszka wraz z synem i ciotką, z którą prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Źródłem dochodu K. B. jest zasiłek rodzinny w wysokości 43 złote miesięcznie oraz 200 złotych miesięcznie z tytułu prac dorywczych. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji podał sposób wyliczenia zasiłku stałego wskazując, iż kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie kilkuosobowej jest wartością stałą określoną przez ustawodawcę w przepisie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej i wynosi 316 złotych. Najistotniejszą zatem okolicznością jest ustalenie, jaki dochód osiąga K. B. miesięcznie. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę w następstwie wniesionego odwołania wskazał, iż wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu organ pierwszej instancji ustalił wysokość jej dochodu na podstawie dwóch jednobrzmiących oświadczeń. W kwestionariuszu wywiadu środowiskowego podpisanym w dniu [...] przez K. B. wskazano w pkt 10, iż z prac dorywczych osiąga ona dochód w wysokości 200 złotych miesięcznie. Ta sama kwota podana jest we własnoręcznie napisanym i podpisanym przez K. B. oświadczeniu złożonym po pouczeniu o odpowiedzialności karnej przewidzianej w przepisie art. 233 kodeksu karnego za podawanie danych niezgodnych z prawdą. W ocenie organu szczególnie to oświadczenie jest jednoznacznym dowodem na to, iż odwołująca się osiąga z prac dorywczych dochód w wysokości 200 złotych miesięcznie. Przyjęcie odmiennego stanu faktycznego oznaczałoby stwierdzenie, iż odwołująca się świadoma grożącej odpowiedzialności karnej złożyła zeznanie niezgodne z prawdę. W takim stanie faktycznym i prawnym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, iż organ pierwszej instancji prawidłowo wyliczył wysokość zasiłku stałego, a w konsekwencji przyznał świadczenie pieniężne zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. dodatkowo poinformowało K. B. , iż sposób wyliczania wysokości zasiłku stałego został określony przez ustawodawcę w powołanym powyżej przepisie art. 37 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w sposób jednoznaczny, nie dopuszczający żadnych wyjątków. Z tych powodów w prawidłowo ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym żaden organ administracji publicznej nie mógł i nie może przyznać stronie świadczenia w wyższej kwocie niż 194,50 złotych. W dniu [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożyła K. B. domagając się ponownego rozpoznania sprawy. Skarżąca wskazała, iż nie kwestionuje podstaw prawnych, na których oparto rozstrzygnięcie, podważa natomiast ustalony przez organ stan faktyczny. Skarżąca podniosła, iż w 2005 roku mimo choroby mogła zarobić około 200 złotych miesięcznie. Natomiast w 2006 roku stan zdrowia skarżącej nie pozwala na jakiekolwiek zarobkowanie. W dalszej części uzasadnienia skargi K. B. wskazała, iż jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, długotrwale bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie posiada uprawnień rentowych, a aktualnie jest osobą samotnie wychowująca małoletnie dziecko. Alimenty należne dziecku nie są płacone, a dłużnik alimentacyjny jest niewypłacalny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 par. 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonej decyzji uchybień tego rodzaju, które nie pozwalają na jej pozostawienie w obrocie prawnym. Na wstępie wskazać wypada, iż nie budzi wątpliwości, iż zasiłek stały przysługuje 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Spełnienie przesłanek opisanych w powyższym przepisie nie może stanowić samodzielnie o przyznaniu owego zasiłku bowiem zasadniczym kryterium przyznania świadczeń z pomocy społecznej jest kryterium dochodowe. Przepis art. 8 ust. 1 omawianej ustawy stanowi, iż prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem przepisów art. 40, art. 41, art. 78 i art. 91 przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w przepisie art. 7 pkt 2 – 15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe regulacje prawne przytoczone w przeważającej części przez organ odwoławczy nie może być wątpliwości, iż skarżąca co do zasady uprawniona jest zasiłku stałego. Konstatacja ta była zresztą niekwestionowana w toku postępowania administracyjnego. Okolicznością mająca natomiast kapitalne znaczenie w niniejszym postępowaniu jest określenie wysokości rzeczywistego dochodu uzyskiwanego przez skarżącą. Organy w tym zakresie oparły się na zawartych w aktach sprawy oświadczeniach skarżącej, iż jej miesięczny dochód z tytułu prac dorywczych wynosi 200,00 złotych. Prawidłowość tych oświadczeń nie budzi uwag krytycznych. Zresztą sama skarżąca nie odżegnuje się od nich potwierdzając, iż kwotę 200,00 złotych miesięcznie zarabiała w 2005 roku, natomiast w roku 2006 z uwagi na stan zdrowia pracy nie mogła podjąć i tym samym nie uzyskiwał już tego dochodu. Analiza oświadczeń skarżącej dość jasno wskazuje na to, iż skarżąca powołuje się na zmianę okoliczności, która nastąpiła w toku rozpoznawania sprawy przed organami administracji. Tak więc nawet uznając, iż oświadczenia skarżącej o wysokości uzyskiwanego dochodu pochodzące z marca 2006 roku odpowiadają prawdzie i do takiej oceny organ odwoławczy był w pełni uprawniony, to jednocześnie poza sferą zainteresowania organu odwoławczego znalazło się oświadczenie skarżącej zawarte we wniesionym odwołaniu, iż aktualnie dochodu tego już nie uzyskuje. Oświadczenie to odnosi się do nowej sytuacji, która winna być przedmiotem wyczerpującej analizy w ramach postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego zgodne z przepisami art. 7 k.p.a., art. 77 par. 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy postępowania tego jednak nie przeprowadził czym uchybił powyższym regulacjom. Nie budzi wątpliwości, iż postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne (art. 15 k.p.a.), co oznacza, iż istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji (vide: wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 roku w sprawie SA/Wr 1996/95, ONSA 1997/1/35; wyrok NSA z dnia 12 listopada 1992 roku w sprawie III SA 1496/93, Prok.i Pr. 1995/1/49; wyrok z dnia 14 lipca 1993 roku w sprawie V SA 721/92, ONSA 1992/3-4/95). Analizowane postępowanie organu odwoławczego przełamuje tą zasadę ograniczając się wyłącznie do oceny poprawności decyzji organu niższej instancji, a w szczególności do oceny materiału dowodowego dokonanej przez tenże organ. Organ odwoławczy zapomina natomiast, iż w zakresie zbierania i oceny materiału dowodowego posiada własne autonomiczne obowiązki, które nakazują mu ocenić stan sprawy z punktu widzenia okoliczności faktycznych aktualnych w dacie wydawania własnej decyzji. Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję uznając, iż stwierdzone naruszenia przepisów o postępowaniu mogły mieć wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia. Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji konieczne stało się stwierdzenie, iż decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 p.p.s.a.).