II SA/Łd 930/16

Dnia 7 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – skarżącemu M. P. kwotę 500 (pięćset) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 6 kwietnia 2017 roku, pod pozycją [...]. A. P. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku, nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty, z powodu uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Powyższe postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 kwietnia 2017r. W dniu 27 kwietnia 2017r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku, nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że nie był w stanie w ciągu 7 dni uiścić wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł z powodu choroby oraz bardzo trudnej sytuacji finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) - w skrócie: "P.p.s.a." - czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w myśl art. 86 § 1 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi musi jednak spełniać warunki formalne określone w art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a., a zatem po pierwsze pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Po drugie we wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Po trzecie równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010r., sygn. akt II GZ 223/10 – dostępne w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie skarżący uzasadnił uchybienie chorobą oraz trudną sytuacją finansową w prowadzonym gospodarstwie rolnym. Niestety wskazane przez skarżącego okoliczności uchybienia terminu nie uzasadniają jego przywrócenia. Jeszcze raz należy podkreślić, że przywrócenie terminu może nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Te ważne powody wskazywać powinny na obiektywne, niezależne od strony przyczyny uchybienia terminu. Do takich powodów z pewnością można zaliczyć chorobę, jednakże nie każda choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi uwiarygodnić, iż stan zdrowia w danym, konkretnym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności może być przedstawione np. stosowne zaświadczenie lekarskie albo karta leczenia szpitalnego. Tymczasem skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, które uprawdopodobniałyby okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu z powodu choroby. Nie uzasadnia również przywrócenia terminu okoliczność braku wystarczających środków na uiszczenie wpisu sądowego. W tym miejscu podkreślić należy, że sytuacja finansowa skarżącego była już przedmiotem oceny sądu, który prawomocnym postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie Starszego Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi dnia 22 grudnia 2016r., o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. W ww. postanowieniu sąd wyjaśnił, że obowiązek spłaty zobowiązań finansowych, jakkolwiek ma oczywiście wpływ na sytuację majątkową strony, nie stanowi przesłanki, która przesądziłaby o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych, czy ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Koszty sądowe należy bowiem traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Kredyt nie może być traktowany priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, albowiem nie można przyjąć, że prywatne zobowiązania finansowe mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia niezbędnych kosztów utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym sąd uznał, że skarżący jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych. Dlatego należy uznać, że fakt nieposiadania środków finansowych, wystarczających na pokrycie wpisu sądowego nie może być podstawą do przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Ponadto nie można tracić z oczu okoliczności, że o konieczności uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł skarżący wiedział już od dnia 9 grudnia 2016r., kiedy to doręczono mu zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Zatem skarżący winien mieć świadomość, że sytuacji negatywnego rozpoznania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, będzie musiał uiścić wymagany wpis sądowy. Dodać w tym miejscu należy, że po wydaniu prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Z-cy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 29 listopada 2016r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 marca 2017r., co oznacza, że skarżący miał prawie trzy miesiące do zgromadzenia niezbędnych środków do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i mimo tego skarżący uchybił terminowi do dokonania tej czynności. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skarżący nie uwiarygodnił stosowną argumentacją faktu, że przeszkoda uniemożliwiająca uiszczenie wpisu sądowego od skargi w terminie była od niego niezależna, a skoro tak, to należy również stwierdzić, iż skarżący nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, a więc ponosi wyłączną odpowiedzialność za uchybienie terminu do wniesienia skargi. Przepis art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji. Natomiast o zwrocie wpisu sądowego od skargi sąd orzekł w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. A. P.