II SA/Łd 930/17

Dnia 27 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat E. M. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. LS II SA/Łd 930/17 Uzasadnienie Burmistrz Miasta T. decyzją z dnia [...] przyznał B.M. roku zasiłek celowy w kwocie 150 złotych w czerwcu 2017. Świadczenie przyznano z tytułu bezrobocia, na częściowe pokrycie kosztów zakupu gazu i leków oraz na częściowe pokrycie kosztów c.o. Organ w uzasadnieniu wyjaśnił, że wysokość świadczenia wynika z możliwości finansowych MOPS w T., który otrzymuje miesięcznie na realizację zadań własnych kwotę ok. 142.870 zł, z czego 17.500 zł przeznacza na pokrycie kosztu posiłku w szkołach i przedszkolach dzieci z najuboższych rodzin, kwotę 82.700 zł na pokrycie kosztów utrzymania mieszkańców Gminy w DPS oraz ok. 10.435 zł na rodziny zastępcze i ośrodki wsparcia. Pozostała kwota ok. 32.175 zł przeznaczona jest na wszystkie zasiłki celowe. Od powyższej decyzji odwołała się B.M., zarzucając zaniżenie świadczenia przez połączenie dwóch wniosków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...]utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...] . W jej uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał normy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( t.j. Dz.U.2016.930 ze zm., dalej jako u.p.s.) Organ ustalił, że B.M., będąca osobą samotnie gospodarującą bez prawa do zasiłku, bez żadnych dochodów poza świadczeniami MOPS niewątpliwie pełnia kryterium warunkujące przyznanie zasiłku celowego Kolegium podkreśliło, że przyznanie świadczenia jest jedynie pomocą gminy, a nie przejęciem odpowiedzialności za finansowanie wszystkich potrzeb życiowych. Odnosząc się do kwestii wysokości zasiłku Kolegium stwierdziło, że żaden przepis ustawy czy rozporządzeń wykonawczych do ustawy nie stanowi o wysokości zasiłku celowego, który powinna otrzymać strona. Zasiłek celowy jest świadczeniem, w części o charakterze fakultatywnym, a nie obowiązkowym, przyznawanym w ramach "uznania administracyjnego" przez organ administracji w miarę jego możliwości finansowych i posiadanych środków. W realiach rozpoznawanej sprawy organ I instancji wziął pod uwagę zarówno sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawczyni, jak i własne możliwości finansowe. Powyższe ustalenia uzasadniały utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Odnosząc się do jedynego w istocie zarzutu odwołania organ II instancji wyjaśnił, ze nie ma przeszkód wydawania jednej decyzji i łącznego przyznawania różnych świadczeń z zakresu pomocy społecznej Powyższą decyzję Kolegium, B.M. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, nie precyzując jej zarzutów. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie z powodu niespełnienia wymogów formalnych określonych w art. 57 § 1 p.p.s.a. – to jest określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego bądź ewentualnie o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Skarżąca odpowiadając na zarządzenie z dnia 28 listopada 2017 r. o określenie naruszenia prawa bądź interesu prawnego zakwestionowała wysokość przyznanego zasiłku celowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki strony oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej (art. 145 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2017.1369 ze zm. – j dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") Kontrolując zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego na zakup żywności w okresie lipiec – wrzesień 2017r., sąd nie stwierdził istotnych naruszeń przepisów prawa materialnego bądź procesowego, w stopniu obligującym sąd do ich usunięcia z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., w myśl którego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z treści powyższego przepisu wynika wprost, że zasiłek celowy nie jest świadczeniem obligatoryjnym, lecz fakultatywnym. Organ nie ma bowiem obowiązku przyznania świadczenia, nawet wówczas gdy wnioskodawca spełnia przesłanki ustawowe do otrzymania zasiłku, choć może to uczynić według własnego uznania. Redakcja art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. daje organom administracji szeroki zakres uznania. Natomiast obowiązkiem organu jest ocena sytuacji potencjalnego beneficjenta . Ocena taka, przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Uznaniowość oznacza również, że spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy z art. 39 u.p.s. nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi. Wprost przeciwnie - zainteresowany musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Analiza akt sprawy dowodzi, iż sytuacja życiowa skarżącej została przez organy administracji publicznej ustalona prawidłowo, nie jest kwestionowana przez stronę Skarżąca jest od wielu lat bezrobotna, pozostaje zarejestrowana w PUP bez prawa do zasiłku. Skarżąca mieszka i gospodaruje sama, w dużym, dobrze wyposażonym spółdzielczym mieszkaniu własnościowym. Z jej deklaracji wynika, że nie posiada żadnych dochodów, nie pobiera także świadczenia emerytalnego ani rentowego. Niespornym jest zatem, że skarżąca posiadając dochód na poziomie zerowym, spełnia kryterium dochodowe, o którym stanowi art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, wynoszące dla osoby samotnie gospodarującej 634 zł, uprawniające do ubiegania się o świadczenia pomocowe (Dz.U. z 2015 r., poz. 1). Nie jest trafny zarzut zaniżenia świadczenia. Organ I instancji przytoczył dane o wielkości środków i informację o sposobie ich rozdziału pomiędzy różne rodzaje świadczonej pomocy, wskazując w ten sposób w wystarczający sposób na ograniczone zasoby, jakimi dysponuje. Wbrew zarzutom skarżącej nie jest błędem organu łączne rozpoznanie dwóch wniosków tąż samą decyzją. Jak trafnie wskazało Kolegium, w orzecznictwie administracyjnym i sądowoadministracyjnym kwestia łączenia różnych świadczeń w jednej decyzji nie jest sporna. Należy zwrócić uwagę, ze na możliwość przyznania zasiłku na różne cele wskazuje już treść art. 39 ust. 1 u.p.s.. Przepis ten wyraźnie wymienia różne cele, na jakie może zostać przyznany zasiłek celowy, co oznacza, że nie ma przeciwwskazań, żeby jedną decyzją przyznać zasiłek celowy i wskazać różne cele, na które może zostać on przeznaczony. Również zasady ekonomiki procesowej przemawiają za takim rozpoznaniem wniosków, zwłaszcza dotyczących tego samego okresu i zwłaszcza w przypadku osób, które często takowe wnioski zgłaszają. Nie może odnieść skutku zarzut zaniżenia przyznanego świadczenia poprzez określenie jednego zasiłku na różne cele. Organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, wystarczająco uzasadnił wysokość przyznanej pomocy., uwzględnił też sytuację życiową skarżącej. Natomiast brak podstaw do uznania, że w przypadku odrębnego rozpoznania wniosków skarżąca otrzymałaby w efekcie wyższe świadczenie. organy uwzględniają w trakcie rozpoznania kolejnych wniosków wysokość już przyznanych świadczeń, w tym dotyczących tego samego okresu. Kolejne wnioski dotyczące tego samego okresu nierzadko spotykają się z odmową, co sądowi wiadome jest z urzędu. Reasumując sąd stwierdził, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji nie naruszają granic uznania administracyjnego. W motywach obu decyzji racjonalnie przedstawiono okoliczności, które zadecydowały o przyznaniu zasiłku celowego w takiej, a nie innej wysokości, nietrafny był zarzut naruszenia zasad postępowania przez łączne rozpoznanie 2 wniosków i przyznanie jednego zasiłku na różne cele. wniosków . Tym samym sąd nie stwierdził jakichkolwiek przesłanek do uchylenia decyzji Kolegium, zresztą przesłanki takie nie zostały również wprost podniesione w treści skargi. Mając powyższe na względzie sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanej skarżącej z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. k.ż.