II SA/Łd 931/17

Dnia 19 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A Sp. z o. o. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie siłowni wiatrowej (OZE) w miejscowości B., gmina B. (działka nr ewid.151/3) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257, dalej k.p.a.), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017r. poz. 935), art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 1 i art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017r. poz. 1405) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015r. poz. 1659 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy Wójt Gminy B. wyżej wymienioną decyzją umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie siłowni wiatrowej (OZE) w miejscowości B., gmina B. (działka nr ewid.151/3), W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że planowane przedsięwzięcie przewidziane jest do realizacji na terenie, na którym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, co czyni wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bezprzedmiotowym z uwagi na treść art. 3 ustawy z dnia 20 maja 2016r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016r. poz. 961). Odwołanie od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] r. nr [...] złożyła A Sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odwołujący się zarzucił decyzji naruszenie: 1. art. 10 k.p.a. poprzez wydanie przedmiotowej decyzji przed upływem terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, 2. art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych poprzez przyjęcie, że planowane zamierzenie inwestycyjne stanowi elektrownię wiatrową w rozumieniu powołanego przepisu, 3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie dowodów, na których oparł się organ I instancji oraz niewskazanie przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi organ I instancji kierował się przy załatwieniu sprawy. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że pełnomocnik inwestora w dniu 1 sierpnia 2017r. otrzymał zawiadomienie o możliwości zapoznania i wypowiedzenia co do zgromadzonych materiałów w przedmiotowym postępowaniu przed wydaniem decyzji w terminie 7 dni, tj. do dnia [...] r. Natomiast w dniu 3 sierpnia 2017r. otrzymał decyzję zaskarżaną niniejszym odwołaniem. Tym samym organ I instancji z naruszeniem powołanego przepisu uniemożliwił zapoznanie i wypowiedzenie co do zgromadzonych materiałów i zgłoszonych żądań w przedmiotowym postępowaniu przed wydaniem decyzji. Nadto odwołujący się wskazał, że zgodnie z treścią uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r., znak [...] organ I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zobowiązany był do dokonania analizy planowanego przedsięwzięcia z punktu widzenia art. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w szczególności jej elementów technicznych. Zdaniem odwołującego się, organ I instancji ograniczył się do uzyskania opinii Instytutu Maszyn Przepływowych Politechniki [...]. Opinia ta jednakże nie zawiera analizy rozwiązań technicznych, zastosowanych w konstrukcji siłowni wiatrowej, a zawarte w niej wnioski nie mają uzasadnienia w treści opinii. Następnie organ I instancji wystąpił do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa o dokonanie interpretacji przepisu art. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nie przewidują takiego trybu interpretacji przepisów, a ewentualna opinia nie miałaby mocy wiążącej. Organ I instancji, w ocenie odwołującego, nie dokonał jakichkolwiek własnych ustaleń i wykładni przepisów, w szczególności nie dokonał elementarnej gramatycznej wykładni art. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Powołując się na złożone przez inwestora dokumenty, z których rzekomo wynika, że siłownia wiatrowa ma element techniczny w postaci wirnika z zespołem łopat, organ I instancji nie wskazał konkretnego dokumentu, z którego taka konstrukcja miałaby wynikać. Ustaleń takich nie stanowi także ta część uzasadnienia, która zawiera odniesienie do uzasadnienia projektu ustawy o inwestycjach z zakresu elektrowni wiatrowych, a w ocenie organu I instancji stanowi uzasadnienie przyjętego stanowiska. W ocenie odwołującego analiza przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, które wyznaczają przedmiotowy zakres jej stosowania prowadzi do wniosku, że w/w ustawa nie ma zastosowania do siłowni wiatrowej będącej przedmiotem mniejszego postępowania, gdyż siłownia ta nie stanowi elektrowni wiatrowej w rozumieniu tej ustawy, tj. art. 2 pkt. 1 i 2. Odwołujący podniósł, że z literalnego brzmienia art. 2 ust. 1 pkt. 1 w/w ustawy, wynika, że elektrownią wiatrową jest tylko i wyłącznie taka budowla w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, która składa się z - co najmniej - elementów wymienionych w tym przepisie. Jednym z tych elementów są "elementy techniczne", które zostały zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 2. Analizując art. 2 ust. 2 pkt. 1 w/w ustawy odwołujący się zauważył, że mowa w nim jest o "elementach technicznych" nie zaś o "elemencie technicznym". Już z tego wynika, że nie wystarczy, aby elektrownią wiatrową w rozumieniu ustawy była elektrownia składająca się z jednego tylko z wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt. 2 elementów technicznych. Ponadto art. 2 pkt. 2 przywoływanej ustawy, przy definiowaniu pojęcia elementów technicznych zawiera koniunkcję. Zdaniem odwołującego się przez elementy techniczne w rozumieniu art. 2 pkt. 1 w/w ustawy należy rozumieć elementy techniczne wymienione w art. 2 pkt 2 ustawy. Użycie w art. 2 pkt. 1 w/w ustawy sformułowania "co najmniej" oznacza natomiast, że przepis ten wskazuje na minimalną ilość elementów, z których składa się elektrownia wiatrowa w rozumieniu przepisów ustawy, a elementów tych może być oczywiście więcej, natomiast nie mniej. Przeciwne wnioski, sprowadzające się do twierdzenia organu I instancji, iż wystarczy wystąpienie jednego z elementów technicznych w planowanym przedsięwzięciu, aby móc zakwalifikować urządzenie do wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł do elektrowni wiatrowych stanowią wykładnię contra legem. Ponadto - siłownia wiatrowa, której dotyczy przedmiotowe postępowanie w ogóle nie zawiera elementu w postaci wirnika z zespołem łopat, co wynika ze złożonego wraz wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia opisu technicznego oraz "Opinii o innowacyjności", stanowiącej załącznik do pisma pełnomocnika z dnia 22 marca 2017r., z których, w sposób jednoznaczny, wynika odmienność rozwiązań technicznych siłowni GVT od elektrowni wiatrowej o poziomej osi obrotu wirnika i łopat, której w/w ustawa dotyczy), a także opinii pracownika naukowego Instytutu Agrofizyki Polskiej Akademii Nauk – prof. dr hab. inż. M. M. Siłownia ta (GVT) nie zawiera ponadto także innych elementów technicznych spośród wymienionych w art. 2 pkt. 2 analizowanej ustawy, tj. zespołu gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem obrotu. Co więcej, z uzasadnienia projektu w/w ustawy wynika wyraźnie, że intencją ustawodawcy było stosowanie ustawy do elektrowni wiatrowych o ściśle określonej konstrukcji. Według odwołującego się organ I instancji naruszył przepisy z art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a.: 1. nie wskazując z którego ze złożonych przez inwestora dokumentów wynika, że siłownia wiatrowa GVT-GREEN VERTICAL TURBINĘ posiada element techniczny w postaci wirnika z zespołem łopat, 2. nie odnosząc się w ogóle do złożonej w toku postępowania opinii zawierającej szczegółową analizę rozwiązań konstrukcyjnych przedmiotowej siłowni wiatrowej i jej porównanie z elektrownią wiatrową w rozumieniu ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. W toku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, iż decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...]r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie siłowni wiatrowej (OZE) w miejscowości B., gmina B. (działka nr ewid. 151/3) i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium, powołując się na dokumenty przedstawione przez inwestora w toku postępowania, uznało twierdzenie organu I instancji, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych co najmniej za przedwczesne. W ocenie Kolegium bowiem organ I instancji nie dokonał niezbędnych ustaleń w celu prawidłowej kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia, w kontekście brzmienia art. 2 ww ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji podjął działania mające na celu dokonanie prawidłowej kwalifikacji wnioskowanego przedsięwzięcia w kontekście przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. W ocenie wnioskodawcy bowiem planowana inwestycja - siłownia wiatrowa (OZE) nie jest elektrownią wiatrową w rozumieniu przepisów powołanej wyżej ustawy. Nie zawiera bowiem wszystkich elementów technicznych wymienionych w art. 2 ust. 2 tej ustawy. Tym samym, zdaniem inwestora, organ winien wydać decyzję, o którą strona wniosła w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko bez uwzględnienia zmian legislacyjnych wprowadzonych powołaną wyżej ustawą o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Na dowód poprawności tego stanowiska inwestor przedstawił "Opinię o innowacyjności" wystawioną przez Instytut Innowacji i Technologii Politechniki B. sp. z o.o., która zawiera m.in. charakterystykę technologii produktu oraz "Opinię w kwestii zakwalifikowania pionowej siłowni wiatrowej GVT w odniesieniu do terminologii ustawy z dnia 20 maja 2016r. Przeciwna argumentacja została zawarta natomiast w Ekspertyzie dotyczącej wydania opinii o zakwalifikowaniu siłowni wiatrowej GVT sporządzonej przez prof. dr hab. inż. K. J. oraz w jej uzupełnieniu zawartym w piśmie z dnia 6 marca 2017r. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w tej ekspertyzie, ustawa z dnia 20 maja 2016r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w zakresie art. 2 ust. 2, w którym następuje uszczegółowienie elementów technicznych wymaganych, aby obiekt techniczny zaklasyfikowany był jako elektrownia wiatrowa, mylnie wskazuje na listę elementów technicznych jako całość wymaganych do wskazanej klasyfikacji. W ust. 2 tego przepisu, poszczególne elementy techniczne wymienione są bez użycia logicznego wymogu koniunkcji, a więc należy je traktować alternatywnie. Wynika z tego, że obiekt techniczny, który posiada choćby jeden z wymienionych elementów oraz spełnia wymogi ust. 1 art. 2 ustawy jest elektrownią wiatrową. Bez jakichkolwiek wątpliwości, wskazane rozwiązanie techniczne posiada wirnik z łopatami, co w rozumieniu ogólnym maszyn przepływowych, a szczególnie turbin i sprężarek stanowi o układzie bębnowym urządzenia. W takim urządzeniu, jak podają autorzy rozwiązania, w segmencie zainstalowany jest wirnik. Odbiór energii wiatru następuje w wirniku poprzez odpowiednio skonstruowane łopaty - jest więc spełniony wymóg art. 2 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Opisana wyżej ekspertyza została wykonana na zlecenie organu orzekającego w sprawie, czego potwierdzeniem jest postanowienie o powołaniu biegłego z dnia [...] r. nr [...]. W tej sprawie organ orzekający przychylił się do stanowiska prezentowanego w opinii prof. dr hab. inż. K. J. przyjmując, że planowane rozwiązanie techniczne posiada wirnik z łopatami, co w rozumieniu ogólnym maszyn przepływowych, a szczególnie turbin i sprężarek stanowi o układzie bębnowym urządzenia. Organ stanął na stanowisku prezentowanym przez powołanego w sprawie biegłego, że dla uznania urządzenia za elektrownię wiatrową wystarczy wystąpienie przynajmniej jednego elementu technicznego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. W ocenie Kolegium takie stanowisko zasługuje na akceptację, bowiem należy przyjąć, że celem ustawy było objęcie nowymi regulacjami wszystkich elektrowni wiatrowych. Tym samym za wadliwe należy uznać stanowisko, że są konstrukcje posiadające przynajmniej niektóre z elementów technicznych wymienionych w ust. 2 art. 2 ustawy, które są wyłączone spod działania tej ustawy. Nadto organ odwoławczy wskazał, że w ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych brak jest wprawdzie przepisów przejściowych regulujących kwestię, na podstawie jakich przepisów toczyć się mają postępowania dotyczące decyzji środowiskowych wszczęte przed dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy, tj. przed 16 lipca 2016r., jednakże w takim bowiem przypadku nie zachodzi brak regulacji kwestii intertemporalnej. Sytuacja taka natomiast przesądza o bezpośrednim skutku ustawy nowej. Brak przepisów intertemporalnych oznacza więc, że wolą ustawodawcy było zastosowanie wprowadzanych zmian do stosunków prawnych trwających w dacie wejścia w życie ustawy. Jeśli natomiast zamiarem ustawodawcy nie jest objęcie nowymi przepisami następstw zdarzeń powstałych przed wejściem w życie nowego prawa, musi to naleźć wyraźne odzwierciedlenie w treści przepisów przejściowych, tak jak miało to miejsce w przypadku postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, zgłoszenia budowy, postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy oraz studiów uwarunkowań i planów miejscowych, jak też właściwości organów. Kolegium zwróciło uwagę, że wprawdzie organ I instancji wystąpił do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa o dokonanie interpretacji przepisu art. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, to jednakże w tej kwestii Kolegium zajęło już stanowisko w postanowieniu z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 123 w związku z art. 37 § 2 wskazując, że interpretacja przepisów prawa, o którą zwrócił się Wójt Gminy B. do Ministra Infrastruktury i Budownictwa nie uzasadnia przedłużenia terminu załatwienia sprawy bowiem nie ma znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Rozpoznanie wniosku i wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań, zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, należy do właściwości wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania dotyczącego pozbawienia strony udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów organ odwoławczy wskazał, że mimo iż w tej sprawie wystąpiło naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., to nie miało ono istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, w odwołaniu nie wskazano bowiem na żadne nowe zarzuty o charakterze materialnoprawnym i ich ewentualny związek z naruszeniem procedury. W szczególności, co wymaga podkreślenia, pełnomocnik inwestora zapoznał się ze sporządzoną w toku postępowania wyjaśniającego ekspertyzą dotyczącą wydania opinii o zakwalifikowaniu siłowni wiatrowej GVT sporządzoną przez prof. dr hab. inż. K. J. oraz złożył uwagi do tej opinii. W rozpatrywanym przez Kolegium odwołaniu strona nie wskazała na żadne nowe dowody oraz okoliczności faktyczne, których do tej pory nie mogła przedstawić organowi administracji, a które zostałyby przedstawione gdyby zachowano termin wskazany w zawiadomieniu o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W dalszej kolejności Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy B. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie siłowni wiatrowej (OZE) w miejscowości B., gmina B. (działka nr ewid.151/3), jako podstawę wskazując art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, zgodnie z którym lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa wprowadza więc obowiązek lokalizacji elektrowni wiatrowej na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Od dnia wejścia w życie ustawy nie jest dopuszczalne lokalizowanie elektrowni wiatrowych w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy. Do dnia wejścia w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych brak planu zagospodarowania przestrzennego nie wykluczał powstania elektrowni wiatrowej. Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe było na zasadach ogólnych, co pozostawało w zgodzie z treścią art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zgodnie z którym wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W przypadku braku miejscowego planu organ wydający decyzję środowiskową nie miał obowiązku weryfikować zgodności lokalizacji przedsięwzięcia. Zdaniem organu I instancji, z dniem wejścia w życie ustawy o wiatrakach, brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyklucza możliwość procesu inwestycyjnego w postaci budowy elektrowni wiatrowej. Skutkiem tego jest bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego rodzaju inwestycji, co musi skutkować umorzeniem postępowania. Odnosząc się do tej kwestii organ odwoławczy wskazał, że istotnie może ona budzić wątpliwości. Uzyskanie przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi bowiem pierwszy etap planowania inwestycji i nie świadczy o faktycznej możliwości jej realizacji. Co więcej można także przyjąć, że to inwestor ponosi ewentualne ryzyko, że budowa elektrowni może okazać się niemożliwa z uwagi na brak uchwalenia miejscowego planu. Jednakże w ocenie Kolegium, sprawy dotyczącej określenia środowiskowych uwarunkowań nie można rozpatrywać w oderwaniu od przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Skoro więc elektrownie wiatrowe mogą być lokalizowane tylko na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to okoliczność, że na danym terenie taki plan nie obowiązuje uprawnia organ orzekający do uznania, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej jest bezprzedmiotowe. W przeciwnym razie, prowadzenie postępowania w celu wydania takiej decyzji generowałoby jedynie jego przewlekłość i zbędne koszty, zarówno dla strony, jak i Skarbu Państwa, co stoi w sprzeczności z zasadą ekonomiki postępowania. Mając powyższe na uwadze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie siłowni wiatrowej (OZE). Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym, poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zakwestionowało A Sp. z o. o., reprezentowane przez radcę prawnego, zarzucając decyzji naruszenie prawa, w szczególności: 1) przepisów prawa materialnego tj. art. 2 pkt. 1 i 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych poprzez: a) błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla zaklasyfikowania budowli, o której mowa w art. 2 pkt. 1 przywołanej ustawy do elektrowni wiatrowych w rozumieniu przywołanej ustawy nie jest wymagane, aby budowla taka składała się ze wszystkich elementów technicznych wymienionych w art. 2 pkt. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, a w konsekwencji przyjęcie, że planowane zamierzenie inwestycyjne stanowi elektrownię wiatrową w rozumieniu przywołanego przepisu, a w związku z tym zastosowanie do postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "budowie siłowni wiatrowej (OZE)" w miejscowości B. gm. B., działka o nr ewid. 151/3 przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, b) niezależnie od błędnej wykładni, także niewłaściwe zastosowanie art. 2 pkt. 1 i 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, polegające na zastosowaniu przywołanego przepisu do nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego w zakresie posiadania przez siłownię wiatrową, której dotyczy niniejsze postępowanie, elementu technicznego w postaci wirnika z łopatami, stanowiące konsekwencję wskazanych w dalszej części skargi uchybień przy ustalaniu stanu faktycznego; 2) przepisów prawa procesowego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez poczynienie ustaleń w zakresie zakwalifikowania elektrowni siłowej do kategorii elektrowni wiatrowej w rozumieniu ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych na podstawie wybranego przez organ na zasadzie dowolności jednego tylko z dowodów tj. Ekspertyzy dotyczącej wydania opinii o zakwalifikowaniu siłowni wiatrowej GVT sporządzonej przez prof. dr hab. inż. K. J. - Dyrektora Instytutu Maszyn Przepływowych Politechniki [...], bez uwzględnienia i bez odniesienia się do przedstawionych przez skarżącego: - opinii sporządzonej przez prof. dr hab. inż. M. M. pracownika naukowego Polskiej Akademii Nauk tj. Opinii w kwestii zakwalifikowaniu pionowej siłowni wiatrowej GVT w odniesieniu do terminologii ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, - opinii o innowacyjności wystawionej przez Instytut Innowacji i Technologii Politechniki [...] Sp. z o.o., - druku sejmowego nr 315 zawierającego uzasadnienie rozwiązań przyjętych w ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych i ich celu, - przedstawionej przez skarżącego wykładni przepisów art. 2 pkt. 1 i 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. W konsekwencji ustaleń istotnych dla treści wydanego orzeczenia, tj. zakwalifikowania siłowni wiatrowej do kategorii elektrowni wiatrowych w rozumieniu przywołanej ustawy dokonano na podstawie jednego tylko dowodu tj. Ekspertyzy dotyczącej wydania opinii o zakwalifikowaniu siłowni wiatrowej GVT sporządzonej przez prof. dr hab. inż. K. J., bez uwzględnienia i odniesienia się do pozostałych wymienionych powyżej dowodów, zawierających twierdzenia i konkluzje przeciwne do przyjętych przez organ, oraz bez przeprowadzenia przez organ własnej wykładni przepisu art. 2 pkt. 1 i 2 Ustawy z dnia 20.05.2016r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Uwzględnienie pominiętego materiału dowodowego mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż materiał ten zawiera twierdzenia i konkluzje przeciwne do przyjętych przez organ. b) art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez: - niewskazanie przyczyn, z powodu których dowodom innym niż ten, na którym oparto rozstrzygnięcie, odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. W konsekwencji nie jest znany tok rozumowania przy wydawania orzeczenia oraz przyczyny, dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej znacznej części materiału dowodowego, - niewskazanie dowodów, na których oparł się organ przyjmując za udowodnioną okoliczność, że celem ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych było objęcie nowymi regulacjami wszystkich elektrowni wiatrowych i w konsekwencji przyjęcie, że siłownia wiatrowa, której dotyczy niniejsze postępowanie należy do kategorii elektrowni wiatrowych w rozumieniu ustawy; c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo istnienia podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, w postaci podniesionych przez skarżącego w odwołaniu naruszeń prawa materialnego i procesowego, jakich dopuścił się organ I instancji, tj.: - art. 10 k.p.a. poprzez wydanie przedmiotowej decyzji przed upływem terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co uniemożliwiło skarżącemu złożenie organowi I instancji tekstu druku sejmowego nr 315 zawierającego uzasadnienie regulacji wprowadzonej przepisami ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, którego uwzględnienie mogło prowadzić do wydania przez organ I instancji rozstrzygnięcia o odmiennej treści, - art. 2 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych poprzez przyjęcie, że planowane zamierzenie inwestycyjne stanowi elektrownię wiatrową w rozumieniu powołanego przepisu, - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie dowodów, na których oparł się organ I instancji oraz niewskazanie przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi organ I instancji kierował się przy załatwieniu sprawy, - art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego pomimo braku przesłanek. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Ł. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek dowodowy, który sąd oddalił uznając, że nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek w istocie niezależnie od zarzutów w niej wskazanych. Mając na uwadze powyższe, przystępując do rozważań przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd przy tym rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w którym został wydany zaskarżony akt lub czynność. Uwzględniając zaś skargę na decyzję sąd uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą sprawę w aspekcie wspomnianego wyżej kryterium legalności sąd uznał, że kwestionowane rozstrzygnięcia naruszają zarówno przepisy prawa materialnego, jaki przepisy postępowania w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Zdaniem sądu, należało co do zasady zgodzić się z tezą strony skarżącej, iż w sprawie nie zaszły okoliczności wskazujące na bezprzedmiotowość postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej spółki z dnia 25 maja 2016 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie siłowni wiatrowej (OZE), aczkolwiek z innych przyczyn niż te, akcentowane przez stronę w skardze. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji ( SKO w Ł. decyzją z dnia [...]r., a Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...]r. ) uznały zasadność umorzenia postępowania, wskazując na jego bezprzedmiotowość w rozumieniu art. 105 k.p.a., z powodu wejścia w życie z dniem 26 lipca 2016 r. ustawy inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, która wprowadza zasadę, iż inwestycje tego rodzaju mogą być realizowane tylko na obszarach, na których takie inwestycje przewiduje plan miejscowy( art. 3 ), zaś obszar przedmiotowej inwestycji nie jest objęty takim planem. Sama okoliczność, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu inwestycji nie obowiązuje, jest niesporna. Tym samym kluczowym zagadnieniem stało się rozstrzygnięcie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy zaistniały podstawy do umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie siłowni wiatrowej. Przesłanka bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego występuje - na co wskazuje orzecznictwo sądowe i doktryna - wówczas gdy brak jest jednego z konstytutywnych elementów materialnego stosunku prawnego, tj. brak podmiotu i przedmiotu postępowania, a także zaistnienia innych okoliczności wywołujących podobny skutek powodujący, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści; gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy; gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania, przestała być regulowana przepisami dającymi podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Jeśli natomiast istnieje stan faktyczny podlegający konkretyzacji przez organ administracji publicznej, na wniosek strony lub z urzędu, a strony są zainteresowane uzyskaniem decyzji merytorycznej po dokładnym ustaleniu okoliczności faktycznych, postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 853/16, LEX nr 2461205). Na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. organ może zatem umorzyć postępowanie tylko w sytuacji, gdy w sposób oczywisty stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co jednak nie ma miejsca w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie nie brakowało bowiem ani elementu podmiotowego, ani przedmiotowego. Zwrócić przy tym należy uwagę, że przedmiotem postępowania nie są warunki zabudowy planowanej inwestycji, czyli zagadnienia dotyczące lokalizacji, lecz jej środowiskowe uwarunkowania. To zaś powoduje, że podstawą orzekania w niniejszej sprawie nie jest ustawa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie inwestycji w zakresie elektrowni wiatrowych, jak przyjęły to organy obu instancji, lecz ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach odziaływania na środowisko, oczywiście z uwzględnieniem zmian, które wprowadza w zakresie tego rodzaju przedsięwzięć ustawa w sprawie inwestycji w zakresie elektrowni wiatrowych. Podkreślić przy tym trzeba, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest jedynie etapem wstępnym dla postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji i nie upoważnia do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych czy planowanej działalności, lecz sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Go 169/17, LEX nr 2320909). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa zatem wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. Organ winien zatem wydać decyzję, o którą strona wniosła w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, tj. treść ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach odziaływania na środowisko przy uwzględnieniu zmian legislacyjnych wprowadzonych ustawą o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych w tym, w zakresie odległości, w których mogą być lokalizowane i budowane elektrownie wiatrowe. W sprawie nie budzi wątpliwości, iż doszło do zmian legislacyjnych, o jakich mowa w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jednak ich treść nie uzasadnia stwierdzenia, że mamy do czynienia z bezprzedmiotowością sprawy administracyjnej. Z pewnością nie uzasadnia go okoliczność, iż ustawodawca w treści przepisów przejściowych do ustawy w sprawie inwestycji w zakresie elektrowni wiatrowych nie uregulował kwestii, na podstawie jakich przepisów toczyć się mają postępowania dotyczące decyzji środowiskowych wszczęte przed dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy, tj. przed 16 lipca 2016 r. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 39/17 dostępny pod adresem - orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca przewidział taką sytuację w przypadku postepowań dotyczących decyzji o warunkach zabudowy i wskazał w art. 14 ust. 5 cytowanej ustawy, że postępowania w przedmiocie wydania decyzji WZ, dotyczące elektrowni wiatrowych, wszczęte i niezakończone przed do dnia wejścia w życie ustawy umarza się. Tym samym zdaniem sądu, w przedmiotowej sprawie zarówno Wójt Gminy B. umarzając postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a. wobec treści art. 3 ustawy w sprawie inwestycji w zakresie elektrowni wiatrowych, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymując tę decyzję w mocy dokonało nadinterpretacji wskazanego art. 3 wymienionej ustawy, ignorując jednocześnie fakt, iż ustawodawca nie wprowadził żadnych zmian w treści art. 80 ust. 2 treść ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach odziaływania na środowisko, który wskazuje na możliwość ubiegania się o wydanie decyzji środowiskowej dla terenu nie objętego miejscowym planem. Odrębną kwestią jest natomiast prawna możliwość wydania takiej decyzji dla określonej inwestycji w zmienionych uwarunkowaniach prawnych. Niewątpliwie w niniejszym postępowaniu winien znaleźć zastosowanie art. 4 ustawy w sprawie inwestycji w zakresie elektrowni wiatrowych, wprowadzający wymóg w zakresie odległości instancji wiatrowych od zabudowań, a to z uwagi na uregulowanie zawarte w art. 6 pkt 7 tej ustawy. Wskazana zmiana ( wejście w życie wskazanej ustawy w toku postępowania i konieczność stosowania aktualnego stanu prawnego ) nie skutkuje jednak bezprzedmiotowością postępowania w zakresie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji, lecz będzie miała wpływ na jej treść - w zależności od ustalenia, czy odległości te w niniejszej sprawie są zachowane czy też nie. Odnosząc się natomiast do zasadniczego zarzutu skargi, a w szczególności spornej kwestii czy planowane zamierzenie inwestycyjne stanowi elektrownię wiatrową w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych wskazać należy, że sąd podziela stanowiska organów, że budowla, która posiada choćby jeden z elementów technicznych wymienionych w art. 2 pkt 2 wskazanej ustawy oraz spełnia wymogi pkt 1 art. 2 tej ustawy, jest elektrownią wiatrową. W myśl przywołanego przepisu elektrownia wiatrowa, oznacza budowlę w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, składającą się co najmniej z fundamentu, wieży oraz elementów technicznych, o mocy większej niż moc mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. poz. 478 i 2365). Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 2 ustawy, elementami technicznymi elektrowni wiatrowej są wirnik z zespołem łopat, zespół przeniesienia napędu, generator prądotwórczy, układy sterowania i zespół gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem obrotu. Należy zauważyć, że z akt sprawy wynika, co słusznie podkreśliło Kolegium, że wskazane rozwiązanie techniczne posiada wirnik z łopatami, co w rozumieniu ogólnym maszyn przepływowych, a szczególnie turbin i sprężarek stanowi o układzie bębnowym urządzenia. W siłowni wiatrowej (OZE) w segmencie zainstalowany jest wirnik. Opinia sporządzona na zlecenie organu nie budzi w tym zakresie wątpliwości. Wniosek organu we wskazanym zakresie, niezależnie od kwestii innowacyjności przedsięwzięcia, znajduje również, wbrew zarzutom skargi potwierdzenie w zapisach innych dokumentów zgromadzonych w sprawie, a w szczególności: w opisie patentowym (str. 3), opinii o innowacyjności z dnia 25 kwietnia 2016 r. (str. 2), dokumencie pt. "Pionowe siłownie wiatrowe" (str. 1, 2, 5). Wbrew stanowisku strony organ odniósł się do argumentów podnoszonych przez stronę w tym zakresie, w tym odmiennej opinii, a fakt, iż strona wniosków organu nie podziela, nie podważa ich prawidłowości. Również wbrew zarzutowi skargi w uzasadnieniu projektu ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (druk sejmowy nr 315) zawarto stwierdzenie, że "(...) po wejściu w życie niniejszej ustawy przepisy upzp, niejako automatycznie, bez konieczności dokonywania zmiany brzmienia przepisów, będą dotyczyły wyłącznie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii innych niż urządzenia wykorzystujące energię wiatru." (część - Zmiany innych ustaw). A wszak w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że inwestycja określana przez inwestora jako siłownia wiatrowa jest urządzeniem wykorzystującym energię/siłę wiatru, a tym samym podlega regulacji wskazanej ustawy. Sąd uznał więc, że organy prawidłowo zaliczyły budowę siłowni wiatrowej (OZE) do elektrowni wiatrowych w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych co jednak, jak wywiedziono to wyżej, nie uzasadniało umorzenia przedmiotowego postępowania. W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 stosownie do art. 200 i art. 205 § 3 p.p.s.a. Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 697 zł składa się uiszczony przez stronę skarżącą wpis sądowy w wysokości 200 zł, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu. A.B.