II SA/Łd 931/18
WyrokWSA w Łodzi2018-12-05
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Bożena Kasprzak, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która czasowo odebrała zwierzę na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym potwierdzenia tego odebrania, nawet jeśli nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 k.p.a.?Ratio decidendi
Organizacja społeczna, która czasowo odebrała zwierzę na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym potwierdzenia tego odebrania. Wynika to z art. 28 k.p.a., ponieważ organizacja ta ponosi koszty związane z odebraniem, transportem, leczeniem i utrzymaniem zwierzęcia, co bezpośrednio dotyka jej interesów prawnych i majątkowych. W związku z tym, postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania organizacji z powodu braku statusu strony jest wadliwe.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A. czasowo odebrało dwa psy z posesji właściciela z powodu zagrożenia ich życia i zdrowia, a następnie zawiadomiło o tym Wójta Gminy B. Wójt wydał decyzję o odmowie czasowego odebrania psów. Stowarzyszenie wniosło odwołanie, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało za niedopuszczalne, ponieważ Stowarzyszenie nie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu jako strona. Stowarzyszenie zaskarżyło postanowienie SKO do WSA, zarzucając naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez nieuznanie go za stronę postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i zasądził od SKO na rzecz Stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A w T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.
| |
Sygn. akt II SA/Łd 931/18
UZASADNIENIE
Postanowieniem z [...]., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 134 w związku z art. 31 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) – zwanej: "k.p.a." - stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie A. od decyzji Wójta Gminy B. z [...]., znak: [...], o odmowie czasowego odebrania 2 psów z posesji w B. , ul. A. 3, gm. B. .
W odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji zarzucono naruszenie:
- art. 28 k.p.a. poprzez nieuznanie Stowarzyszenia A. za stronę postępowania pomimo, iż zgodnie z treścią ww. przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, co w tym przypadku miało miejsce;
- art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie możliwości czynnego uczestnictwa w postępowaniu;
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak realizacji przez organ wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia w tym brak zrozumienia zapisów zawartych w art. 6 ust 2 ustawy o ochronie zwierząt;
- prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe
zastosowanie oraz poprzez nieuwzględnienie trybu szczególnego odbioru zwierząt zgodnego z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt;
- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak dopuszczenia wszystkich dowodów (fotografie, film, wideo, zeznania świadków), co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, czego nie dokonał Wójt Gminy B., tym bardziej iż bezpodstawnie dano wiarę właścicielowi zwierząt, że chciał je zabrać do domu, podczas, gdy zeznania świadków - i stanowisko organizacji w złożonym wniosku jest przeciwne - właściciel chciał aby psy pozostały na dworze i nie zgadzał się na przyjęcie ich do domu;
- art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt przez błędne uznanie, iż termin na odwołanie od decyzji odmawiającej czasowego odebrania psów wynosi 3 dni, gdy termin ten odnosi się tylko i wyłącznie do decyzji dotyczących odbioru zwierząt, a nie decyzji odmawiających odbioru, dla których termin ten wynosi 14 dni.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy: 1 marca 2018 r., na posesji stanowiącej własność M. S. w miejscowości B. , ul. A. 3, gmina B. pracownicy Stowarzyszenia A. z siedzibą T. - przeprowadzili kontrolę warunków utrzymania zwierząt tj. dwóch psów: rasy owczarek niemiecki w wieku ok. 12 lat, samca maści czarnej podpalanej oraz psa rasy tzw. mix w wieku ok. roku, samca maści czekoladowo - białej, w wyniku czego - stwierdzając brak zapewnienia schronienia psom oraz panującymi w dniu interwencji warunkami atmosferycznymi (temperatura - 12°C) - odebrali ww. psy od ich właściciela tj. Pana M. S. .
Stowarzyszenie pismem z 2 marca 2018 r. zawiadomiło o tym fakcie Wójta Gminy B. , a pismem z 22 kwietnia 2018 r. wniosło o wydanie decyzji o czasowym odebraniu dwóch psów w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2017 r., poz. 1840) – w skrócie: "u.o.z.".
Wójt Gminy B. na skutek ww. zawiadomienia 26 marca 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie, które to postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji, obecnie kwestionowanej przez ww. stowarzyszenie.
Dalej organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie odwoławcze jest oparte na zasadzie skargowości - co oznacza, że może ono być uruchomione wyłącznie na skutek wniesienia środka zaskarżenia przez uprawniony podmiot - nigdy nie może być wszczęte z urzędu. Z art. 127 § 1 k.p.a. wynika, że legitymację do wniesienia odwołania ma wyłącznie strona, a więc podmiot, który spełnia przesłanki, o których mowa w art. 28 k.p.a. Obowiązkiem zaś organu drugiej instancji jest przeprowadzenie postępowania wstępnego, polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Organ II instancji w pierwszej kolejności winien ustalić, czy podmiot wnosząc przewidziany środek zaskarżenia jest stroną, tj. na gruncie rozpoznawanej sprawy - czy Stowarzyszeniu A. z siedzibą w T. przysługuje przymiot strony.
Następnie Kolegium, w oparciu o treść art. 31 k.p.a. wyjaśniło zasady udziału organizacji społecznej w postępowaniu oraz stwierdziło, że ww. stowarzyszenie nie wystąpiło do Wójta Gminy B. o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji, że Wójt Gminy B. nie wydał w tym zakresie postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia A. do udziału w postępowaniu. Dopiero ww. postanowienie przyznawałoby ww. stowarzyszeniu uprawnienie do wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji. A contrario zatem, jeżeli organizacja nie brała udziału w postępowaniu w I instancji, to nie ma ona również legitymacji do złożenia odwołania.
Organ odwoławczy dokonał także analizy, czy Stowarzyszeniu A. przysługuje przymiot strony na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z., z którego wynika, że wójt podejmuje decyzję w przedmiocie odebrania zwierząt, po otrzymaniu zawiadomienia właściwego podmiotu o odebraniu zwierząt. Tymi podmiotami są policja, straż gminna, organizacja społeczna, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Jednak - w ocenie Kolegium - nie oznacza to, że wymienione w tym przepisie podmioty posiadają uprawnienia strony w prowadzonym przez wójta postępowaniu, które co do zasady prowadzone jest z urzędu, a stroną postępowania w sprawie czasowego odebrania zwierząt jest przede wszystkim ich właściciel. Opowiadając się za powyższym stanowiskiem organ II instancji odwołał się do analogicznego rozwiązania prawnego, wynikającego z art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ). Mając zatem na względzie powyższe normy stwierdzić należy, że dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego nie jest stroną postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu; analogicznie jak w rozpoznawanej sprawie - taką stroną postępowania nie jest również organizacja społeczna.
Kolegium stwierdziło, że przyjmując pogląd przeciwny należałoby przyjąć, że skoro uprawnienie strony legitymującej się własnym interesem prawnym przysługuje organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, bowiem organizacja ta odebrała zwierzę, to analogicznie za stronę postępowania uznać by również należało policję czy też straż gminną, ponieważ organy te - stosownie do art. 7 ust. 3 ww. u.o.z. - również są uprawnione do działania w tym zakresie tj. zabrania zwierzęcia - która to konstatacja stanowi już oczywiste zaprzeczenie przymiotu strony wynikającego z art. 28 k.p.a.
Jednocześnie organ II instancji dodał, że Stowarzyszenie nie brało udziału w tym postępowaniu, co wprost wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdzie organ stwierdził, iż wobec nie zwrócenia się przez tą organizację z wnioskiem o którym mowa w art. 31 § 3 k.p.a., za stronę przedmiotowego postępowania uznano jedynie właściciela psów.
Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do sądu administracyjnego złożyło Stowarzyszenie A. w T., zarzucają naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez nieuznanie Stowarzyszenia za stronę postępowania. Nadto zarzucono błędną interpretację przepisu art. 7 ust 3 u.o.z.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Stowarzyszenie A. w T. wykonało swój obowiązek dotyczący odbioru zwierzęcia określony w art. 7 ust. 3 u.o.z., dlatego jest automatycznie stroną postępowania administracyjnego w myśl art. 28 k.p.a. Również w wykonaniu ustawowego obowiązku o fakcie odebrania zwierzęcia poinformowano organ gminy.
Stowarzyszenie wyjaśniło, że odbierając psy, do czego było zobowiązane ustawowo, zapłaciło za koszty jego transportu i leczenia. Dodatkowo Stowarzyszenie ponosi koszty utrzymywania zwierząt. Tym samym pokrywając koszty utrzymania odebranych zwierząt organizacja ta jest stroną postępowania ponieważ decyzja o odbiorze zwierzęcia, a w tym przypadku o jego nieodbieraniu godzi w jej interesy majątkowe. Wójt Gminy B. rozstrzygając w decyzji negatywnie o losach tych zwierząt tym samym nie obciążył właściciela zgodnie z art. 7 ust. 4 u.o.z. kosztami transportu, koniecznego utrzymania i leczenia. Stowarzyszenie nie może więc tych środków odzyskać, ponieważ brak otrzymania wydanej decyzji uniemożliwia wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i zamyka drogę na merytoryczne rozpatrzenie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
W ocenie strony skarżącej Stowarzyszenie A. w T. jest stroną postępowania od początku sprawy i nie musiało występować do organu pierwszej instancji o nadanie statusu strony. Udział organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych ma na celu umożliwianie tym organizacjom prezentowanie własnego stanowiska w kwestiach, które mają znaczenia dla sposobu załatwienia sprawy. Dzieje się tak jednak wtedy, gdy organizacje dowiedziały się o toczącym się postępowaniu i chcą do niego dołączyć. W tym jednak przypadku to Stowarzyszenie zainicjowało postępowanie administracyjne, odebrało zwierzęta, pełniło i nadal pełni opiekę nad nim, nie musiało więc wnioskować do organu o dopuszczenie do postępowania jako strona, ponieważ od samego początku była jego stroną. Ponoszenie zaś kosztów utrzymania zwierząt - bez przyznania ich w decyzji z uwagi na brak dostarczenia decyzji - narusza interesy organizacji, w tym interesy prawne.
Na poparcie swojego stanowiska Stowarzyszenie przywołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zapadł 30 października 2018 r. w sprawie o bardzo podobnym stanie faktycznym.
Biorąc pod uwagę powyższe Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej powoływanej jako p.p.s.a. – sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie nieuwzględnienia skargi sad skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Tak zakreślona kognicja sądu administracyjnego czyni skargę zasadną.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia są przepisy powołanej we wstępnej części uzasadnienia ustawy o ochronie zwierząt. Zgodnie z art. 7 ust. 3 u.o.z., w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Z powyższego wynika, że decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest decyzją następczą, stanowi ona bowiem szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, ziściły się ustawowe przesłanki do działanie tego rodzaju. W tym też postepowaniu organ na mocy art. 7 ust.4 u.o.z. rozstrzyga o kosztach związanych z odebraniem zwierzęcia, jak również kosztach jego utrzymania ewentualnie leczenia
W tym właśnie trybie postepowanie zostało wszczęte przez Wójta Gminy B. , po powiadomieniu przez skarżące Stowarzyszenie pismem z dnia 2 marca 208 roku o odebraniu dzień wcześniej dwóch psów.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest, czy skarżące Stowarzyszenie w sytuacji, gdy powiadamia organ o czasowym odebrania zwierząt w sytuacji niecierpiącej zwłoki w trybie art. 7 ust.3 u.o.z. uzyskuje automatycznie prawa strony w postępowaniu wszczętym przez organ z urzędu, ale po powiadomieniu przez Stowarzyszenie o jego działaniach podjętych na podstawie ww przepisu. Rozważenia wymaga zatem, czy powiadomienie przez Stowarzyszenie o odebraniu zwierząt w sytuacji nagłej jest równoznaczne z uzyskaniem przez tę organizację przymiotu strony postępowania w sprawie odebrania zwierzęcia w przypadkach niecierpiących zwłoki, czy też ma prawo do udziału w postępowaniu na zasadach ogólnych dotyczących organizacji społecznych.
Co do zasady kwestię udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 31 k.p.a. Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania (pkt 1 ), bądź dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu (pkt2), jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny (art. 31 1 k.p.a.). Jeżeli organ dopuści organizację do udziału w postępowaniu, przysługują jej prawa strony (art. 31 3 k.p.a.).
Jak wynika z treści cytowanego przepisu, regulacja powyższa dotyczy udziału organizacji społecznej w postępowaniu dotyczącym innej osoby. Tym samym w ocenie sądu przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu, prowadzonym w trybie art. 7 ust.3 u.o.z.. Nie sposób bowiem zgodzić się z poglądem, że postępowanie prowadzone w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. nie dotyczy organizacji społecznej, która dokonała odebrania zwierząt. W tym postępowaniu bowiem organ w sposób następczy rozstrzyga nie tylko o tym, czy odebranie było uzasadnione, ale również orzeka w sprawie kosztów związanych z odebraniem i późniejszym utrzymaniem, opieką nad i kosztami leczenia zwierząt. Powyższe wprost wynika z art. 7 ust.4 i 5 u.o.z. Oznacza to, ze organ w tym postępowaniu dokonuje oceny merytorycznej odebrania zwierząt, a więc rozstrzyga, czy Stowarzyszenie prawidłowo korzystało ze swoich uprawnień i wykonywało obowiązki wynikające ze statutu oraz rozstrzyga o kwestiach materialnych z tym związanych. Tak wiec postępowanie to dotyczy bezpośrednio uprawień i obowiązków statutowych Stowarzyszenia.
Natomiast unormowanie zawarte w art. 31 ust.1 k.p.a. dotyczy innej sytuacji faktycznej i prawnej organizacji społecznej, niż w rozpatrywanej sprawie. Inna sytuacja i faktyczna i prawna istnieje bowiem wówczas, gdy organizacja ta tylko zgłasza organowi gminy (bądź odpowiednim służbom) konieczność odebrania zwierzęcia, ale sama tego nie czyni, inna zaś, gdy procedurę rozpoczyna interwencja podjęta przez tę organizację w trybie art. 7 ust.3 u.o.z.. Dopóki bowiem organizacja ta nie podejmie faktycznych działań polegających na fizycznym odebraniu zwierzęcia, to jej interes prawny nie występuje w postępowaniu o czasowe odebranie zwierząt, a wówczas musi zgłosić w nim żądanie dopuszczenia jej do udziału w tym postępowaniu, właśnie na podstawie powołanego prze organ odwoławczy art. 31 ust.21k.p.a.. Natomiast w sytuacji interwencji podjętej w trybie art. 7 ust.3 u.o.z. postępowanie choć wszczęte z urzędu, wpływa na zakres uprawnień i obowiązków organizacji.
Powyższe wskazuje na konieczność odwołania się do unormowania art. 28 k.p.a., statuującego prawa strony w postepowaniu administracyjnym. Przepis ten stanowi, że stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Treścią pojęcia interesu prawnego będzie publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny oraz bezpośredni. Interes prawny powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany środek zaskarżenia. Obowiązek, tak samo jak interes prawny, wynika z prawa materialnego. Również powinien on być indywidualny, konkretny, aktualny, wsparty okolicznościami faktycznymi będącymi przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017 r., s. 230). Tak, jak WSA w Kielcach w wyroku dnia 15 marca 2018 roku II SA/Ke 39/18 materialnej podstawy uprawnienia Stowarzyszenia do występowania w charakterze strony sąd rozpoznający niniejszą skargę upatruje w unormowaniu art. 7 ust.3 u.o.z.
Sąd dostrzega rozbieżności w orzecznictwie co do przymiotu strony organizacji społecznej w postępowaniu o czasowe odebranie zwierząt, wskazywane przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy jednak przychylić się do poglądu Stowarzyszenia, że takiej organizacji społecznej, która odebrała czasowo zwierzę, przysługuje z mocy prawa przymiot strony w postępowaniu, co wynika z art. 28 k.p.a. Posiada ona ona oczywisty interes prawny w toczącym się postępowaniu, gdyż nie tylko ponosi koszty związane z odebraniem zwierzęcia, jego transportem i zapewnieniem mu schronienia i należytej opieki weterynaryjnej, ale również, w razie odmowy wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt organizacja ta może ponosić odpowiedzialność tak karną (za nadużycie swoich uprawnień), jak i cywilnoprawną (jako formę odszkodowania i zadośćuczynienia za bezpodstawne naruszenie posiadania). Odmowa wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia może stanowić podstawę zarzutu bezprawnego działania organizacji społecznej. Nie ulega więc żadnej wątpliwości, że w takiej sytuacji Stowarzyszenie będzie miało interes prawny w wydaniu decyzji na jego korzyść, gdyż tylko w ten sposób będzie mogło odzyskać poniesione koszty i uniknie odpowiedzialności za odebranie zwierzęcia. Decyzja o odebraniu zwierzęcia podjęta na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. dotyka zatem bezpośrednio własnego konkretnego, aktualnego obiektywnie sprawdzalnego interesu prawnego i obowiązku organizacji społecznej. Treść rozstrzygnięcia stanowi podstawę prawną obciążenia kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia jego właściciela lub opiekuna albo organizacji społecznej, w zależności od tego, jaką decyzję w trybie art. 7 ust.3 u.o.z. podejmie organ.
W niniejszej sprawie Stowarzyszenie było podmiotem zawiadamiającym o odebraniu przez swych członków 2 psów. Należy zatem zgodzić się ze stroną skarżącą, że fakt uzyskania statusu strony w postępowaniu o wydanie następczej decyzji w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. in fine wynika już z samego faktu zawiadomienia organu gminy o odbiorze zwierząt i ponoszeniu kosztów ich utrzymania i leczenia.
Nie można zapominać o tym, że Stowarzyszenie A. zawiadamiając niezwłocznie o odebranych zwierzętach Wójta Gminy B., uczyniło zadość ustawowemu obowiązkowi, określonemu w art. 7 ust. 3 u.o.z.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Stowarzyszenie A, odbierając zwierzęta z posesji w B. , ul. A. 3, gm. B. , zapłaciło za ich transport, jak również poniosło koszty ich leczenia i utrzymania. Pokrywając koszty związane z odebraniem zwierząt Stowarzyszenie jest zatem stroną postępowania, a decyzja odmawiająca wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt, godzi w interes prawny Stowarzyszenia. Wójt Gminy B. , rozstrzygając w decyzji negatywnie o czasowym odebraniu zwierząt, nie obciążył bowiem, zgodnie z art. 7 ust 4 u.o.z., ich właściciela kosztami transportu, koniecznego utrzymania i leczenia. Stowarzyszenie, któremu organ odmówił udziału w postępowaniu, nie ma realnej możliwości odzyskania kosztów w sytuacji, gdyby ostatecznie odebranie zwierząt uznane zostało za uzasadnione. Rozstrzygnięcie o niedopuszczalności wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, zamyka drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Taki pogląd zaprezentował również Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o identycznym stanie faktycznym (notabene również ze skargi tej samej organizacji społecznej), który w wyroku z 30 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2684/18 jednoznacznie stwierdził, że na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. organizacja społeczna, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, realizuje własne uprawnienia materialnoprawne, występując w postępowaniu w przedmiocie odebrania zwierzęcia, jako strona legitymująca się interesem prawnym.
Natomiast porównywanie organizacji społecznej do Policji, czy straży gminnej jest bezcelowe, bowiem te podmioty podejmują działania w ramach obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego, na podstawie odrębnych przepisów regulujących ich funkcjonowanie. Ponadto koszty związane z funkcjonowaniem tych podmiotów są pokrywane z budżetu państwa – art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067), albo z budżetu jednostki samorządu terytorialnego – art. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 928), a więc wspomniane służby nie ryzykują własnym majątkiem. Również nietrafne jest porównywanie postępowania o czasowe odebranie zwierząt z postępowaniem w sprawie o unieważnienie egzaminu państwowego na prawo jazdy.
W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących kwotę uiszczonego wpisu sądowego od skargi, orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji, uwzględniając powyższą ocenę prawną i wskazania, rozpatrzy merytorycznie odwołanie Stowarzyszenia od decyzji organu I instancji od decyzji o odmowie czasowego odebrania zwierząt i orzeknie co do istoty sprawy. Z uwagi na to, że sad rozstrzygał jedynie w zakresie dopuszczalności odwołania, kwestia merytorycznej zasadności odebrania zwierząt a wiec i decyzji Wójta Gminy B. pozostają na tym etapie poza kontrolą sądu.
IB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło