II SA/Łd 933/14

Dnia 21 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi K. G. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego oddala skargę. a.tp. Decyzją z dnia [...], nr [...], Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.) – w skrócie: "K.p.a." oraz art. 2 pkt 2 lit. "a" i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) – powoływana także jako: "ustawa" – utrzymał w mocy decyzję własną z [...], nr [...], o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...]. Decyzją z [...] organ utrzymał w mocy decyzję odmawiającą J. K. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł o odmowie przyznania J. K. uprawnienia do wnioskowanego świadczenia. Pismem z dnia 21 października 2011r. (data nadania na poczcie) J. K. wystąpił ze skargą o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. wskazując, że stan zdrowia uniemożliwił mu zajęcie stanowiska w ustawowym 30-dniowym terminie od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Do wniosku dołączony został nowy dowód w sprawie: zaświadczenie lekarskie z dnia 21 października 2011r. Organ administracji postanowieniem z dnia 31 października 2011 roku. odmówił wznowienia postępowania uznając, że nie zachodzi żadna z powołanych przez J. K. przesłanek wznowienia. W dniu 13 października 2013 roku J. K. złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia z dnia 19 lutego 2014r., sygn. akt II SA/Łd 1296/13. uchylił decyzję organu z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzje własną z dnia [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wniosku J. K. z dnia 10 października 2013r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Jak wynika z uzasadnienia powyższego wyroku, sąd zarzucił organowi błędne przyjęcie, że sprawa z wniosku o wznowienie postępowania z dnia 21 października 2011 roku została już ostatecznie rozstrzygnięta postanowieniem z dnia z dnia [...], którym organ odmówił stronie wznowienia postępowania. Sąd wskazał, że wbrew stanowisku organu postanowienie to nie było ostateczne. Skarżący złożył bowiem w dniu 4 listopada 2011 roku (w terminie zakreślonym do wniesienia środka odwoławczego) pismo zatytułowane zażaleniem, w którym zawarł zarzuty do rozstrzygnięcia oraz zarzuty dotyczące pracownika Urzędu. Organ odpowiedział pismem, nie odnosząc się do zarzutów merytorycznych. Sąd wskazał, że zażalenie na postanowienie z dnia [...] nie zostało zatem rozpatrzone, stąd wniosek o jego ostateczności był nieuzasadniony. W takiej zaś sytuacji wniosek z dnia 10 października 2013 roku organ winien był potraktować jako kolejne pismo procesowe w sprawie o wznowienie z wniosku z dnia 21 października 2011 roku (data nadania na poczcie). W związku w powyższym wyrokiem Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, rozpoznając zażalenie skarżącego z dnia 4 listopada 2011 postanowieniem z dnia [...] uchylił postanowienie własne z dnia [...] i wznowił na wniosek strony postępowanie, zakończone ostateczną decyzją z dnia [...], po czym wydał decyzje przytoczone na wstępie uzasadnienia, odmawiając uchylenia decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniach decyzji będących przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu organ administracji przytoczył powyższy stan faktyczny. Wskazał też, że w piśmie z dnia 21 października 2011r. (data nadania na poczcie) J. K. wystąpił ze skargą o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. podnosząc, że stan zdrowia uniemożliwił mu zajęcie stanowiska w ustawowym 30-dniowym terminie od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Do wniosku, jako nowy dowód w sprawie J. K. dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia 21 października 2011r. Skarżący w uzasadnieniu pisma polemizował z przyjętą przez organ wykładnią przesłanek uprawniających do spornego świadczenia. W szczególności kwestionował stanowisko zawarte w uzasadnieniach rozstrzygnięć, iż wykonywanie pracy w niewielkiej odległości od dotychczasowego miejsca zamieszkania nie stanowi represji uprawniającej do świadczenia z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Uzasadniając odmowę uchylenia ostatecznej decyzji z [...] organ stwierdził, że odbiór przez wnioskodawcę decyzji, o których wyżej mowa został potwierdzony zapisami na zwrotnych potwierdzeniach odbioru (kolejno dnia: 28 lutego 2011r. i 12 kwietnia 2011r.). Jako nowy dowód w sprawie J. K. przedłożył zaświadczenie lekarza chorób wewnętrznych z dnia 21 października 2011r. dotyczący ogólnego stanu zdrowia. Zdaniem organu powyższy dokument nie dawał podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji. Stan zdrowia wnioskodawcy pozostaje bowiem bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. J. K. złożył skargę do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Skarżący przytoczył okoliczności deportowania go do pracy przymusowej. Wskazał ponadto, że zaświadczenie lekarskie, które złożył wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania wydano w oparciu o posiadane dane o chorobie pacjenta i na podstawie danych w bazie komputerowej rejestrującej wszystkie choroby i stan jego zdrowia. Skarżący powołał się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie II SA/Łd 1296/13, który jego zdaniem umożliwił mu ponowne wznowienie sprawy z wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddala. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w dniu 18 maja 2014 roku weszła w życie ustawa z dnia 14 marca 2014r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 496). Zgodnie z art. 1 pkt 3 ww. ustawy zmieniono nazwę centralnego organu administracji rządowej właściwego w sprawach kombatantów oraz osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Obecnie jest nim Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, podległy ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego. Nie ulega natomiast żadnej wątpliwości, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (poprzednia nazwa) oraz Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (obecna nazwa) to jeden i ten sam organ administracji. Następnie należy podkreślić, że w sprawie II SA/Łd 1296/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji z dnia [...], nie zajmował się oceną zasadności żądania strony o wznowienie postępowania. Wbrew twierdzeniu skarżącego wspomniany wyrok nie umożliwił mu "ponownego" wznowienia postępowania z wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. W uzasadnieniu wyroku w powyższej sprawie sąd zarzucił organowi błędne przyjęcie, że zaistniała powaga rzeczy osądzonej i wskazywał jedynie na obowiązek ostatecznego załatwienia sprawy z wniosku skarżącego z dnia 21 października 2011r. To oznacza, ze ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany był przede wszystkim do zbadania wskazanych przez J. K. podstaw wznowienia. Przechodząc zatem do rozpoznania zasadności oceny wniosku o wznowienie postępowania z dnia 21 października 2011r. przypomnieć należy, że jako podstawę wznowienia skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4) lub wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5). Trafna jest ocena organu administracji, że żadna z przytoczonych wyżej przesłanek wznowienia postępowania nie miała miejsca. Po pierwsze skarżący miał możliwość aktywnego udziału w postępowaniu, zakończonym w kwietniu 2011 roku, składał wyjaśnienia, przedkładał dowody. Ponadto skarżący otrzymał obydwie decyzje, złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ostateczna decyzja z dnia [...] nr [...] została skarżącemu doręczona w dniu 12 kwietnia 2011 roku. Wskazuje na to jednoznacznie zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji, na którym widnieje podpis skarżącego. Skarżący nie kwestionował powyższych faktów, jednak wznosząc wyraźnie o wznowienie postępowania administracyjnego odwoływał się do okoliczności, które miały miejsce także po wydaniu decyzji ostatecznej. Teza o pozbawieniu skarżącego udziału w postępowaniu jest zatem pozbawiona uzasadnionych podstaw. Po drugie trafne jest stanowisko organu, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja lekarska nie uzasadnia wniosku o wznowienie postępowania. Dokumentacja lekarska dotyczy zabiegów, którym skarżący został poddany w 2004 i 2010 roku, zaświadczenie lekarskie z 21 października 2011 roku poświadcza jedynie, że skarżący cierpi na nadciśnienie tętnicze, chorobę kręgosłupa. Zostało ono wypisane już po wydaniu decyzji ostatecznej (21 października 2011r.) i wskazuje jedynie na liczne schorzenia, na które skarżący cierpi od wielu lat. Nie dowodzi jednak w żaden sposób, że skarżący został pozbawiony możliwości działania w postępowaniu, które toczyło się do kwietnia 2011 roku. Ponadto dokumentacja lekarska dotycząca aktualnej sytuacji strony postępowania nie stanowi samoistnej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nowe fakty lub dowody, o których mowa w powyższym przepisie odnoszą się bowiem do ustaleń faktycznych, niezbędnych dla stosowanego w sprawie przepisu prawa materialnego. W tym wypadku mogłyby to być nowe fakty lub dowody dotyczące okoliczności czy warunków pracy skarżącego podczas okupacji. Wniosek o wznowienie postępowania nie wskazywał jednak nowych dowodów czy okoliczności, dotyczących przebiegu pracy skarżącego, których nie mógł on wskazać w toku postępowania zakończonego w 2011 roku, ani takich, które nie byłyby znane organowi przed wydaniem merytorycznej decyzji o odmowie uprawnień do spornego świadczenia. Wywody J. K. w tym zakresie stanowią jedynie polemikę z prezentowaną przez organ wykładnią przepisów prawa materialnego, które organ stosował oceniając zasadność wniosku o przyznanie świadczenia. Odmienna wykładnia prawa materialnego nie stanowi zaś przesłanki do wznowienia postępowania, nie mieści się zwłaszcza w pojęciu "nowych okoliczności nieznanych organowi w dacie orzekania. Reasumując, okoliczności powołane przez skarżącego w żadnym wypadku nie mogą skutkować wzruszeniem decyzji w trybie nadzwyczajnym, o którym mowa w art. 145 § 1 K.p.a.. Skarżący nie udowodnił, że zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 opkt 5 k.p.a., nie wskazał bowiem na żadne okoliczności czy dowody, które organowi nie byłyby znane w dacie orzekania decyzją merytoryczną. Trafnie również organ przyjął, że skarżący nie był pobawiony udziału w postępowaniu. Co więcej, żądając wznowienia postępowania przez organ administracji skarżący wskazał jednocześnie, że stan zdrowia uniemożliwił mu zajęcie stanowiska w trzydziestodniowym terminie od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Tymczasem decyzja wydana przez organ administracji w drugiej instancji jest decyzją ostateczną, która kończy postępowanie administracyjne. Zatem powoływane przez skarżącego okoliczności mogłyby stanowić podstawę rozważań o zasadności wznowienia postępowania, gdyby zaistniały przed datą wydania ostatecznej decyzji. Z tego względu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania, pomimo lakonicznego uzasadnienia, jest prawidłowa. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 orzekł, jak w sentencji. a.bł.