II SA/Łd 934/18

Dnia 20 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 roku sprawy ze skargi D. D. i D. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania o ustalenie odszkodowania za zespół dworsko – parkowy oddala skargę. a.bł. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez D. D. i D. D. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. odmawiające wszczęcia postępowania o ustalenie odszkodowania za zespół dworsko-parkowy. Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydanym na podstawie art. 123 i art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: "K.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania o ustalenie odszkodowania na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 poz. 121 ze zm.) za zespół dworsko-parkowy położony w B., gmina Z., zlokalizowany na działce nr 113/2 o pow. 2,04 ha z uwagi na to, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania. Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli D. D. i D. D.. Zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej w Kanadzie dniu 29 marca 2018 r., co potwierdza data nadania przesyłki wydrukowana na kopercie, w której znajdowało się zażalenie. Przystępując do rozpoznania wskazanego zażalenia, Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] r. zauważył, że zgodnie z art. 141 § 2 K.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. W myśl art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. W omawianej sprawie zażalenie nadane zostało w zagranicznym urzędzie pocztowym. W takim przypadku termin jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Wojewoda zlecił zatem organowi pierwszej instancji przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, czy przesyłka zawierająca zażalenie na postanowienie Starosty [...] przekazana została polskiej placówce pocztowej operatora publicznego oraz ustalenia ewentualnej daty, w jakiej to przekazanie nastąpiło. Z wyjaśnień uzyskanych z A S.A. w piśmie z dnia 28 czerwca 2018 r. wynika, że zażalenie zostało nadane przesyłką zwykłą, która nie podlega rejestracji w dokumentacji pocztowej umożliwiającej śledzenie jej przebiegu od momentu nadania do doręczenia. Nie jest zatem możliwe ustalenie daty jej ewentualnego przekazania do polskiej placówki pocztowej. W ocenie Wojewody [...], wobec niemożliwości ustalenia daty ewentualnego przyjęcia przesyłki przez polską placówkę operatora publicznego, jako datę wniesienia zażalenia należy przyjąć datę wpływu przesyłki do organu administracji publicznej. Ze znajdującej się na zażaleniu prezentacie wynika, że wpłynęło ono do Starostwa Powiatowego w P. w dniu 4 kwietnia 2018 r. W omawianej sprawie Wojewoda [...] uznał, że zażalenie zostało wniesione w dniu 4 kwietnia 2018 r., gdyż prezentata organu stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Postanowienie Starosty [...] zostało doręczone D. D. i D. D. w dniu 27 marca 2018 r., co potwierdzają: znajdujące się w dokumentacji organu pierwszej instancji zwrotne potwierdzenie odbioru oraz oświadczenie D. D. z dnia 16 maja 2018 r. Postanowienie zostało wysłane do ww. osób jedną przesyłką. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis wyłącznie D. D.. W trakcie prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego uzyskano jednak oświadczenie D. D., że postanowienie otrzymał "w tym samym dniu w którym zostało pokwitowane przez moją mamę D. D.". W ocenie Wojewody, pomimo błędnego wysłania korespondencji do dwóch osób jedną przesyłką, nie ulega wątpliwości, że korespondencja dotarła do obojga adresatów. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 141 § 2 w związku z art. 57 § 1 K.p.a. termin do wniesienia zażalenia przez D. D. i D. D. upłynął w dniu 3 kwietnia 2018 r., a zażalenie zostało wniesione w dniu 4 kwietnia 2018 r., zatem po upływie terminu określonego w K.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik D. D. i D. D. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu: 1) naruszenie art. 7 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżących oraz zaniechanie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, poprzez nierozstrzygnięcie pojawiających się w sprawie wątpliwości na korzyść strony i nieprzyjęcie w świetle zgromadzonego materiału, że zażalenie zostało złożone (tj. przekazane polskiemu operatorowi) w terminie, tzn. najpóźniej w dniu 3 kwietnia 2018 r. 2) błędne ustalenia faktyczne, naruszenie zasad logiki i pominiecie wiedzy znanej organowi z urzędu, polegające na przyjęciu, iż skarżący uchybili terminowi do złożenia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skoro wpłyniecie przesyłki do organu nastąpiło (zgodnie z prezentatą) 4 kwietnia 2018 r., to pewne jest, że przekazanie przesyłki polskiemu operatorowi pocztowemu musiało nastąpić co najmniej dzień wcześniej, gdyż przesyłki przychodzące z zagranicy nie są doręczane bezpośrednio do adresatów w tym samym dniu dotarcia na teren Polski. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 § P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono przepisów, które miały zastosowanie w tej sprawie. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., w przypadku gdy pismo zostało nadane w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin do jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo to zostało przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Nadanie pisma w sposób określony w art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. jest czynnością procesową i fakt jej dokonania lub dokonania w przepisanym czasie, może stać się przedmiotem dowodzenia. Wynika z tego konieczność zadbania przez zainteresowaną osobę o otrzymanie dowodu nadania pisma oraz zachowania go przynajmniej do czasu wydania decyzji ostatecznej. Warunek ten spełnia nadanie pisma w postaci przesyłki rejestrowanej (poleconej), bowiem zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje z chwilą wydania nadawcy przez pracownika placówki pocztowej operatora publicznego dowodu przyjęcia przesyłki tego rodzaju (potwierdzenia nadania), który zgodnie z art. 45 Prawa pocztowego ma moc dokumentu urzędowego (art. 76 K.p.a.) – por. W. Taras, Postępowanie administracyjne - nadanie pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym - zachowanie ustawowego terminu. Glosa do wyroku NSA z dnia 26 września 2008 r., II OSK 1101/07, publ. OSP 2009/6/64 Strona postępowania przebywająca za granicą posługuje się zagranicznym urzędem pocztowym w celu nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego i potwierdzenie (niezależnie od formy) dokonane przez tą polską placówkę pocztową operatora publicznego też należy traktować jako urzędowe potwierdzenie faktu nadania (por. wyrok NSA z 26 września 2008 r. II OSK 1101/07). W omawianej sprawie skarżący nadali zażalenie w Kanadzie jako przesyłkę zwykłą, nierejestrowaną. Takie przesyłki nie są ewidencjonowane na żadnym etapie przekazywania, a fakt nadejścia ich do Polski nie jest zarejestrowany w żadnej dokumentacji - co wynika z wyjaśnień uzyskanych z Biura Wsparcia Klientów Poczty Polskiej S.A. (pismo z dnia 28 czerwca 2018 r.). Zdaniem Sądu nie można podzielić argumentacji skarżących, że skoro wpłyniecie przesyłki do organu nastąpiło w dniu 4 kwietnia 2018 r. (zgodnie z prezentatą), to pewne jest, iż przekazanie przesyłki polskiemu operatorowi pocztowemu musiało nastąpić co najmniej dzień wcześniej. W sprawie nie da się bowiem ustalić daty w jakiej zażalenie wpłynęło do polskiego urzędu pocztowego, z uwagi na charakter przesyłki – zwykła, a nie polecona. Zachowanie terminu musi zostać wykazane, a nie uprawdopodobnione, a zatem nie może się ono opierać na domniemaniu, ale musi być stwierdzone datą pewną. Taką jest stempel pocztowy lub prezentata organu, w zależności, jaki tryb doręczenia strona zastosowała (por. podobnie wyrok NSA z 26 kwietnia 2016 r., I OSK 1999/14 – publ. CBOSA). W sprawie datą pewną, niekwestionowaną, jest data nadania zażalenia w placówce pocztowej w Kanadzie w dniu 29 marca 2018 r. (wydrukowana na kopercie - która jednak nie ma istotnego znaczenia w sprawie) oraz data wpływu zażalenia do organu w dniu 4 kwietnia 2018 r. Z zestawienia tej ostatniej z datą doręczenia stronom postanowienia Starosty [...] (w dniu 27 marca 2018 r.), wynika, że zażalenie wpłynęło po terminie, a faktu tego nie zmienia argumentacja skarżących zawarta w skardze. Zasada nadania przesyłki w polskim urzędzie pocztowym jest bowiem obowiązująca dla wszystkich i w jej w świetle organ prawidłowo stwierdził w sprawie, iż zażalenie wpłynęło po upływie terminu przewidzianego w art. 141 § 2 w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżących oraz zaniechanie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej – należy uznać za niezasadny. Z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. A. P.