II SA/Łd 938/13

Dnia 27 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 roku sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat K. T.-M., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS Decyzją z dnia [...], nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr[...], którą przyznano R.B. zasiłek okresowy w kwocie 66,98 zł miesięcznie na okres o dnia 1 kwietnia 2013r. do dnia 30 czerwca 2013r. Jako podstawę prawną Kolegium powołało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, w skrócie: "K.p.a.") oraz art. 38 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 w zw. z art. 6 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013r., poz. 182, powoływana także jako: "ustawa"), W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że R. B. mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją żoną. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura otrzymywana przez żonę skarżącego w kwocie 622,13 zł oraz zasiek stały wypłacany skarżącemu w kwocie 155,92 zł. Łącznie stałe dochody rodziny wynoszą zatem 778,05 zł miesięcznie. Rodzina korzysta także z innych form pomocy tj. zasiłku okresowego oraz zasiłków celowych, które jednak nie podlegają doliczeniu do dochodu rodziny. Na tej podstawie organ II instancji stwierdził, że R. B. spełnia ustawowe kryteria do przyznania wnioskowanego świadczenia. Następnie Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 38 ust. 2 ustawy zasiłek okresowy ustala się w przypadku rodziny do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Kryterium dochodowe dla rodziny wnioskodawcy wynosi 912 zł (2 x 456 zł). Różnica pomiędzy kwotą kryterium dochodowego a dochodem uzyskiwanym wynosi 133,95 zł, co dało 66,98 zł na osobę miesięcznie i właśnie w takiej wysokości przyznano wnioskodawcy żądane świadczenie. Organ odwoławczy podkreślił, że zarówno warunki przyznawania prawa do świadczeń z pomocy społecznej, jak i rozmiar tej pomocy w formie zasiłku okresowego został określony w ustawie w sposób jednoznaczny i precyzyjny, przez co organy administracji nie są władne do orzekania wbrew przepisom prawa. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego wniósł R. B., zarzucając naruszenie jego podstawowych praw polegające na przyznaniu pomocy niewystarczającej na zaspokojenie wszystkich potrzeb bytowych, a także na rozpatrzeniu sprawy pod jego nieobecność. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, że co do zasady orzeczenia Kolegium zapadają na posiedzeniu niejawnym, co znajduje oparcie w ustawie z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r., nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. W pozostałym zakresie organ II instancji podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Natomiast jeżeli zaskarżony akt i postępowanie nie są dotknięte żadną z powyższych wad, sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zasiłek okresowy ustala się w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy). Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy). Ponadto kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (art. 38 ust. 4 ustawy). Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (art. 38 ust. 5 ustawy), przy czym zasiłki okresowe w części określonej w art. 38 ust. 3 ustawy są finansowane z budżetu państwa (art. 147 ust. 7 ustawy). Bezspornie skarżący spełnia kryterium dochodowe dla przyznania zasiłku okresowego, wskazane w § 1 pkt 1b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012r., poz. 823). Miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącego nie przekracza bowiem określonej w ww przepisie kwoty 456 zł. Prawidłowo organ obliczył również różnicę między kryterium dochodowym a dochodem rodziny skarżącego, która wyniosła 133,95 zł. Jest to zarazem maksymalna kwota zasiłku okresowego, minimalny zasiłek okresowy wynosi 50% tej wartości (art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy. Organ miał zatem prawo przyznać świadczenie w minimalnej kwocie 66,98 zł.). Pomimo lakonicznego uzasadnienia zatem rozstrzygnięcie organu ocenić należy jako odpowiadające prawu. Zarzut skarżącego, iż zasiłek okresowy został przyznany w zbyt niskiej wysokości, nie mógł rzutować na legalność wydanych w sprawie rozstrzygnięć. O ile bowiem spełnienie warunków do przyznania zasiłku okresowego obliguje jego przyznanie, to uznaniu administracyjnemu pozostawiona została jego wysokość i okres pobierania. Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego cechuje względna uznaniowość, ograniczona ustawową wysokością najwyższego i najniższego zasiłku. O tym, czy zasiłek będzie przyznany w rozmiarze wyższym czy niższym decyduje więc organ, kierując się ogólnymi zasadami przyznawania pomocy społecznej wyrażonymi w art. 2 ust. 3 i ust. 4 ustawy, to znaczy dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 grudnia 2013r., sygn. akt II SA/Łd 642/13 – orzeczenie dostępne pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl Sądowi z urzędu wiadomo, że organ pomocowy dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi przy rosnącej liczbie osób wymagających wsparcia. Z istoty pomocy społecznej wynika, że jej celem nie jest pełne zaspokajanie potrzeb podopiecznych. Rolą pomocy społecznej jest bowiem udzielenie beneficjentom pomocy i swego rodzaju wsparcia w dążeniu do przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie samodzielnie pokonać. Świadczenia z pomocy społecznej nie mogą być natomiast traktowane jako stałe źródło dochodu zaspokajające w pełni wszystkie potrzeby. Co do zarzutu skarżącego, że nie brał on udziału w posiedzeniu organu odwoławczego podzielić należy w tym zakresie stanowisko Kolegium zaprezentowane w odpowiedzi na skargę. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o pomocy społecznej nie przewidują w sprawach z zakresu pomocy społecznej posiedzeń z udziałem stron. Nadto z art. art. 89 § 1 K.p.a. wynika obowiązek przeprowadzenia rozprawy przez organ administracji publicznej w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Natomiast w myśl § 2 ww. artykułu organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Bezsprzecznie w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły opisane wyżej przesłanki do przeprowadzenia rozprawy, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy jest zupełny i nie budzi żadnych wątpliwości. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w zakresie pozwalającym na podjęcie rozstrzygnięcia,. nie doszło do naruszenia zasad, określonych w art. 7, 77 § 1 k.p.a. Wobec powyższego stwierdzić zatem należy, że organ administracji nie przekroczył granic uznania administracyjnego przyznając zasiłek okresowy w minimalnej wysokości. W działaniu organów administracji obu instancji nie można się dopatrzeć naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku. O wynagrodzeniu pełnomocnika z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu rozstrzygnięto w pkt 2 wyroku na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013r., poz. 461). k.ż.