II SA/Łd 94/04

Dnia 10 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Tomasz Zbrojewski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA: Zygmunt Zgierski, Asesor WSA: Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Referendarz sądowy: Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1) oddala skargę; 2) zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata Ł. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania M. N., od decyzji wydanej przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł. z upoważnienia Rady Miejskiej w Ł., z dnia [...], Nr [...], w sprawie przyznania zasiłku celowego bezzwrotnego w wysokości 100 zł, z przeznaczeniem na zakup opału w listopadzie 2003 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W toku postępowania ustalono, iż skarżący ma 63 lata. Z uwagi na schorzenia serca, reumatyzm i zaburzenia psychiczne ma na stałe II grupę inwalidztwa. Otrzymuje świadczenie rentowe z ZUS w wysokości 370,10 zł miesięcznie, pomniejszone o zobowiązania alimentacyjne na rzecz córki w wysokości 120,10 zł. Zamieszkuje samotnie prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe. Lokal ogrzewany jest piecem węglowym. Świadczenia mieszkaniowe regulowane są na bieżąco. Otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie 69,20 zł, przyznany na okres od 1 sierpnia 2003 r. do 31 stycznia 2004 r. W dniu przeprowadzania wywiadu środowiskowego skarżący oświadczył, iż spala stare meble, ponieważ otrzymał nowe. Nie skorzystał z proponowanej mu pomocy w postaci drewna opałowego w ramach akcji A, ponieważ na drewno musiałby długo oczekiwać. Otrzymuje również zasiłek stały wyrównawczy w wysokości 21,64 zł. Łącznie jego dochody wynoszą 461 zł i pomniejszone są o zobowiązania alimentacyjne na córkę. Spełnia zatem kryterium dochodowe określone w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.). Spełnienie przesłanek do przyznania zasiłku celowego nie przesądza o obowiązku przyznania takiego świadczenia przez organy pomocy społecznej, ani też o wysokości przyznawanych świadczeń. Zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym. Zgodnie z art. 2 ust. 4 powołanej ustawy przyznaje się wówczas, jeżeli odpowiada celom i możliwościom, w tym zwłaszcza finansowym pomocy społecznej. Z uwagi na brak odpowiednich środków finansowych, Ośrodek Pomocy Społecznej przyznaje jedynie zasiłki celowe na zakup żywności dla osób i rodzin nieposiadających żadnego dochodu lub bardzo niewielki dochód, i które ze względu na wiek, stan zdrowia lub posiadanie małych dzieci, znalazły się w bardzo trudnej sytuacji. W przytoczonych okolicznościach organ odwoławczy, rozumiejąc trudną sytuację życiową i materialną skarżącego, nie znalazł podstaw do uwzględnienia jego odwołania, w którym podnosił, iż przyznana pomoc jest niewystarczająca do jego potrzeb. W skardze złożonej do Sądu, M. N. zakwestionował zasadność doliczania do jego dochodu kwoty otrzymywanego dodatku mieszkaniowego, jak również wysokość przyznanego mu świadczenia. Podniósł, iż za kwotę 100 zł może nabyć jedynie 200 kg węgla, co starcza na ogrzewanie mieszkania przez 7 lub 10 dni, w zależności od pogody. W konkluzji wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest w oparciu o kryterium legalności. Oznacza to, iż sąd bada, czy zaskarżony akt administracyjny zgodny jest z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej, czy też nie. Uwzględnienie skargi może nastąpić tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 w/w ustawy), Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. Nr 64 z 1998 r., poz. 414 ze zm.). W myśl art. 32 tej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Jak słusznie przyjęły organy orzekające w sprawie, ten rodzaj świadczenia ma charakter fakultatywny, co oznacza, iż może on być przyznawany z uwzględnieniem nie tylko potrzeb osoby ubiegającej się o takie świadczenie, ale także z uwzględnieniem możliwości (w tym finansowych) organów o nim orzekających. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Ustalając prawidłowo sytuację rodzinną i materialną skarżącego organy orzekające uznały, iż szczupłość posiadanych przez nie środków finansowych i konieczność realizowania zadań obligatoryjnych uniemożliwiają przyznanie skarżącemu zasiłku w kwocie nie wyższej niż 100 zł w miesiącu listopadzie 2003 r. Stanowisko swoje należycie umotywowały, wykazując jakie mają środki na pokrycie świadczeń i w jakiej ilości świadczenia te przyznają. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana bez przekroczenia granic uznania administracyjnego. Odnośnie zarzutu braku podstaw do doliczenia kwoty dodatku mieszkaniowego do dochodu skarżącego, to stwierdzić należy, iż jest on niezasadny. Pojęcie dochodu osoby należy definiować przez pryzmat postanowień art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią tego przepisu dochód oznacza sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie, z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki z tytułu ubezpieczeń: emerytalnego, rentowych i chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o kwotę wysokości alimentów świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób, jednorazowe świadczenie socjalne oraz świadczenia w naturze, a także kwotę zwiększenia zasiłku rodzinnego na trzecie i kolejne dziecko oraz dziecko samotnej matki, uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego. Powyższe unormowanie w sposób szczegółowy określa pojęcie dochodu dla potrzeb ustawy o pomocy społecznej, wskazując, jakie odliczenia mogą być uwzględnione przy ustalaniu jego wysokości. W katalogu tych odliczeń nie został umieszczony dodatek mieszkaniowy, co oznacza, iż musi być on uwzględniony (doliczony) przy ustalaniu dochodu dla potrzeb przyznania zasiłku celowego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 i art. 250 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.