II SA/Łd 940/12

WyrokWSA w Łodzi2012-12-06

Skład orzekający: Joanna Sekunda – Lenczewska, Barbara Rymaszewska, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów badań lekarskich, psychotechnicznych i wymiany prawa jazdy, przy jednoczesnym przyznaniu zasiłku na bieżące potrzeby bytowe, mieści się w granicach uznania administracyjnego organu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, działa w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że może, ale nie musi przyznać świadczenia, nawet jeśli istnieją przesłanki do jego przyznania. Ocena, czy dana potrzeba jest "niezbędna" i czy mieści się w możliwościach finansowych organu, należy do jego kompetencji. Odmowa przyznania środków na badania lekarskie i wymianę prawa jazdy, przy jednoczesnym przyznaniu zasiłku na żywność i gaz, nie przekracza granic uznania administracyjnego, jeśli organ uwzględnił sytuację życiową wnioskodawcy, jego dotychczasowe wsparcie oraz ograniczone środki finansowe.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wnioski o przyznanie zasiłku celowego na bieżące potrzeby bytowe (żywność, gaz) oraz na opłacenie badań lekarskich, psychotechnicznych i wymianę prawa jazdy. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek na bieżące potrzeby bytowe w kwocie 150 zł, odmawiając przyznania środków na badania i wymianę prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom m.in. błędną ocenę potrzeb, przewlekłość postępowania i niewystarczającą wysokość przyznanej kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska Sędzia WSA: Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., w dalszej części uzasadnienia, jako K.p.a.), w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., nr 175, poz. 1362 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływana, jako ustawa), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r., znak: [...], przyznającą J. K. zasiłek celowy na zaspokojenie bieżących potrzeb bytowych w wysokości 150 zł i odmawiającą przyznania zasiłku celowego na opłacenie badań lekarskich, psychotechnicznych i wymianę prawa jazdy. W toku postępowania ustalono, iż J. K. spełnia kryteria uprawniające do przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, co dało podstawę do przyznania zainteresowanemu zasiłku celowego na bieżące potrzeby bytowe. Za niezbędne potrzeby bytowe, spośród wymienionych przez zainteresowanego we wnioskach, organ I instancji uznał zakup żywności i gazu, nie uznał natomiast za niezbędne potrzeby kosztów badań lekarskich, psychotechnicznych i wymiany prawa jazdy. Organ I instancji podkreślił, że nie jest w stanie zaspokajać wszystkich zgłaszanych potrzeb, może jedynie wspierać w zaspokajaniu tych niezbędnych. Wskazał również, że skarżący w czerwcu korzystał z zasiłku okresowego w wysokości 165,48zł oraz otrzymał dwukrotnie pomoc finansową w formie zasiłków celowych w kwotach 120zł i 100zł. Od decyzji organu I instancji z dnia [...]r. odwołał się J. K. wskazując, że kwestionuje uzasadnienie decyzji, gdyż nie ma ono nic wspólnego z demokratycznym państwem prawa, kwestionuje przewlekłość procesu przyznawania pomocy pieniężnej, wielkość przyznanej kwoty i wywody wmawiające mu, że za 150zł powinien się wyżywić, ubrać, opłacić zamieszkiwanie, wykupić potrzebne leki, zadbać o poszukiwanie pracy. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uznało odwołanie za niezasadne. Kolegium stwierdziło, że z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, iż J. K. w dniu 15 czerwca 2012r., a następnie w dniu 19 czerwca 2012r. złożył wnioski o przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności i potrzeby bytowe. W dniu 21 czerwca 2012r. skarżący złożył kolejne pismo wskazując, że minęło kilka tygodni od otrzymania przez niego pomocy w kwocie 120zł i od wielu dni jest bez środków do życia, nie może zakupić leków koniecznych do normalnego funkcjonowania, gazu do zagotowania wody na herbatę i do umycia się w ciepłej wodzie. Przypomniał również, że nie może podjąć pracy w swoim zawodzie nie mając ważnych uprawnień, na które nie otrzymał pomocy z MOPR. W dniu 27 czerwca 2012r. zainteresowany złożył kolejny wniosek o natychmiastową pomoc finansową na zakup żywności i niezbędne potrzeby bytowe. Następnie organ odwoławczy wskazał, że w dniu 29 czerwca 2012r. organ pierwszej instancji przeprowadził wywiad środowiskowy (aktualizacja) w celu ustalenia sytuacji życiowej wnioskodawcy. Podczas wywiadu skarżący doprecyzował treść wniosku z dnia 21 czerwca 2012r. wnosząc o pomoc finansową na badania lekarskie, psychotechniczne i wymianę prawa jazdy. Z treści wywiadu wynikało, że zainteresowany mieszka i gospodaruje samodzielnie, nie pracuje zawodowo, od dnia 27 lutego 2012r. zarejestrowany jest w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Oferty pracy otrzymywane z urzędu pracy nie zaowocowały podjęciem zatrudnienia. Zainteresowany zgodnie z oświadczeniem z dnia 29 czerwca 2012r., w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosków o pomoc, tj. w maju (jak również w czerwcu) nie wykonywał żadnych prac dorywczych i nie posiadał żadnych własnych dochodów poza dodatkiem mieszkaniowym w wysokości 146,05zł. Zainteresowany pobiera również, przyznany decyzją Dyrektora MOPR w S. na okres maj – lipiec 2012r., zasiłek okresowy w wysokości 165,48 zł miesięcznie. Wobec powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, iż treść art. 39 ustawy stanowi o tym, że zasiłek celowy "może zostać przyznany" oznacza, że jest to świadczenie nieobowiązkowe, fakultatywne. Tym samym organ pomocy społecznej może, lecz nie musi przyznać pomoc w tej formie, nawet jeżeli osoba lub rodzina kwalifikuje się do przyznania świadczenia. Przepis art. 39 ust. 1 ustawy skonstruowany jest więc na zasadzie uznania administracyjnego, a zatem możliwość przyznania, jak i wysokość oraz zakres zasiłku celowego ustala samodzielnie organ pomocy społecznej, kierując się przy tym z jednej strony sytuacją osoby lub rodziny wnioskującej o przyznanie świadczenia i jej uzasadnionymi potrzebami, a z drugiej strony wysokością środków finansowych przeznaczonych w budżecie ośrodka pomocy społecznej na zasiłki celowe. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Orzekanie w sprawach zasiłków celowych oparte na uznaniu administracyjnym powoduje, że organ ma pewną swobodę w zakresie ich przyznawania, co nie jest równoznaczne z dowolnością, gdyż organ ma obowiązek przeprowadzić stosowne postępowanie w celu ustalenia sytuacji osoby lub rodziny występującej o pomoc celową. W ocenie Kolegium, rozpoznanie przedmiotowej sprawy nastąpiło bez przekroczenia granic uznania administracyjnego. Decyzja nie nosi cech dowolności, gdyż oparta została na dokonanych przez organ ustaleniach dotyczących sytuacji życiowej zainteresowanego i wydana z uwzględnieniem możliwości finansowych organu. Organ podkreślił, iż ustalenia dotyczące sytuacji życiowej i dochodowej skarżącego wskazują na to, że kwalifikuje się on do pomocy w oparciu o przepis art. 8 ust. pkt 1 ustawy. Zainteresowany od kilku lat objęty jest pomocą i w ostatnim okresie systematycznie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Aktualizacja wywiadu środowiskowego przeprowadzona przez organ pierwszej instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji, obejmująca ustalenie sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej, zawodowej, zdrowotnej i dochodowej J. K. oraz jego wydatki, potwierdziła istnienie w dalszym ciągu trudnej sytuacji skarżącego, co spowodowało, że organ I instancji przyznał mu kolejne świadczenie w postaci zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeb bytowych. Dalej organ odwoławczy podniósł, iż nie ulega wątpliwości, że zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym o charakterze doraźnym, powiązanym z zaspokojeniem niezbędnej (a więc nie każdej), koniecznej dla codziennej egzystencji potrzeby. Pojęcie "niezbędnej potrzeby bytowej" nie zostało prawnie określone, jedynie w art. 39 ust. 2 ustawy wymienione zostały te potrzeby przykładowo i można uznać, że chodzi tu przede wszystkim o potrzeby usprawiedliwione ze względu na zachowanie życia i zdrowia. Interpretacja i ocena tego pojęcia należą jednak do organu rozstrzygającego indywidualny przypadek, przy czym ocena powinna uwzględniać cele i zasady pomocy społecznej. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji rozpatrując podania zainteresowanego rozeznał określone w nich potrzeby i odnosząc się do całości jego żądań uznał za niezbędną potrzebę zaspokojenie bieżących potrzeb bytowych zainteresowanego związanych z zakupem żywności i opłaceniem gazu. Organ nie uznał natomiast za niezbędne potrzeby życiowe: pokrycia kosztów badań lekarskich, psychotechnicznych oraz wymiany prawa jazdy, co w uznaniu organu odwoławczego znajduje uzasadnienie w treści przepisów ustawy oraz celach i zasadach pomocy społecznej, jak też w obecnej sytuacji zainteresowanego. Organ odwoławczy stwierdził, iż co prawda rynek pracy jest teraz bardzo trudny, nie jest łatwo uzyskać stałe zatrudnienie i jak wynika z akt sprawy podjęcie przez zainteresowanego pracy w charakterze kierowcy napotyka na trudności, to jednak zainteresowany winien bardziej aktywnie starać się o prace dorywcze, czemu sprzyja letni sezon i wobec pomocy uzyskiwanej ze strony ośrodka, mógłby kwoty na potrzeby w zakresie badań i wymiany prawa jazdy pozyskać własnym staraniem. Odnosząc się do wysokości przyznanego skarżącemu zasiłku celowego Kolegium powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych i wskazało, że przewidziany w art. 39 ustawy zasiłek celowy nie jest przewidziany na pokrywanie całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą, lecz ma charakter pomocy doraźnej ukierunkowanej na określony cel bytowy. Nie jest więc tak, że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej musi tę pomoc otrzymać w żądanej wysokości i na każdy cel, gdyż organy administracji muszą gospodarować określoną pulą środków finansowych. Ponadto przyznawanie zasiłków celowych w świetle regulacji określonych w ustawie należy do zadań własnych gminy, w ramach których organy gminy są zobowiązane do zaspokajania najbardziej pilnych, koniecznych potrzeb jej mieszkańców. Nie oznacza to jednak, że organy pomocy społecznej realizujące zadania z zakresu pomocy społecznej mają obowiązek zaspokajać wszystkie zgłoszone niezbędne potrzeby, a przyznane na ten cel zasiłki muszą pokryć w pełni niezbędne potrzeb. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z podstawowymi zasadami pomocy społecznej, wyrażonymi w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 4 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Istotą i celem pomocy społecznej jest zatem wspomaganie osób i rodzin w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, przy czym działania pomocowe organów wykonujących zadania państwa w zakresie pomocy społecznej ograniczone są ich możliwościami finansowymi. Możliwość zaspokojenia potrzeb zależy więc od ilości posiadanych przez organ środków finansowych na realizowane zadania oraz od ilości osób i rodzin ubiegających się o pomoc, a gospodarowanie przeznaczonymi na pomoc społeczną środkami winno odbywać się tak, aby z zachowaniem podstawowych zasad wynikających z ustawy, objąć pomocą jak najszerszy krąg potrzebujących. Ustalając wysokość zasiłku celowego organ winien więc kierować się z jednej strony sytuacją osoby potrzebującej wsparcia i jej uzasadnionymi potrzebami, a z drugiej mieć na względzie swoje możliwości finansowe i działać w granicach środków finansowych, które ma do dyspozycji na powyższy cel. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w S. dysponuje na 2012r., na wypłatę zasiłków celowych kwotą 490.000zł. Oceniając więc powyższe możliwości finansowe i sposób wydatkowania środków finansowych organ odwoławczy odniósł się do świadczeń przyznanych przez organ pierwszej instancji w okresie do czerwca 2012r., wskazując, iż na wypłatę zasiłków celowych w tym okresie przeznaczono kwotę 231.257,61zł, w tym w czerwcu w formie zasiłku celowego wypłacono 155 świadczeń na łączną kwotę 28.014,61zł, a przeciętna wysokość świadczenia wyniosła 180,74zł. Zainteresowany otrzymał zasiłek celowy przyznany zaskarżoną decyzją w wysokości 150,00zł, czyli nie odbiegającej znacząco od przeciętnej wysokości świadczenia, pozwalającej zaspokoić w części zgłoszone przez zainteresowanego podstawowe potrzeby bytowe w tym zakup żywności i gazu. Organ podkreślił, że na ilość i wysokość wypłacanych zasiłków celowych mają wpływ określone czynniki. Wyższe kwoty zasiłków przyznawane są w sytuacjach, gdy w rodzinie występuje długotrwała choroba pociągająca za sobą konieczność stałego przyjmowania drogich leków i kosztownych wyjazdów do placówek służby zdrowia, gdy chodzi o pomoc dla rodzin niepełnych i wielodzietnych. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w S. stara się też tak gospodarować finansami aby zabezpieczyć potrzeby podopiecznych w okresie zimowym, wtedy bowiem wzrasta liczba wniosków o pomoc i trzeba zapewnić możliwość przyznania zasiłków na zakup opału, co powoduje konieczność wypłaty wyższych świadczeń. Ponadto w okresie letnim osoby korzystające z pomocy społecznej mają większe możliwości samodzielnego uzyskiwania środków na utrzymanie. Kolegium uznało również, iż niniejszą sprawę należy oceniać także w aspekcie pomocy udzielonej zainteresowanemu na podstawie innych decyzji wydanych i skierowanych do zainteresowanego przez organ pierwszej instancji. J. K., jak podniesiono wyżej, od kilku lat korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S.. W 2012r. była to pomoc w formie zasiłków celowych wypłaconych zainteresowanemu zazwyczaj dwa razy w miesiącu w wysokościach od 100zł do 200 zł, w tym w czerwcu zainteresowany otrzymał zasiłek celowy w wysokości 120zł i 100zł, w lipcu dwa razy w wysokości po 150zł . Zainteresowanemu przyznano również zasiłek okresowy na maj, czerwiec i lipiec 2012r. w wysokości 165,48zł miesięcznie, a w trakcie rozpatrywania są kolejne wnioski zainteresowanego o pomoc. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 139 K.p.a. nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zakres tego zakazu wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać, określonej decyzją organu pierwszej instancji, sytuacji prawnej strony odwołującej się. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś przypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia. Zdaniem Kolegium zaskarżona decyzja nie narusza rażąco prawa jak też interesu społecznego. Odnosząc się jeszcze do treści odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 stycznia 2011r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U., nr 27, poz. 138) zasadą jest, iż wywiad środowiskowy poprzedzający wydanie decyzji administracyjnej przeprowadza się w terminie 14 dni od dnia powzięcia wiadomości o konieczności jego przeprowadzenia. Dniem powzięcia takiej wiadomości jest z reguły dzień wniesienia podania o pomoc. Jednocześnie zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Z akt sprawy wynika, że wnioski rozpatrzone zaskarżoną decyzja złożone zostały przez J.K. w dniach 15, 19, 21 i 27 czerwca b.r., aktualizacje wywiadu środowiskowego przeprowadzono w dniu 29 czerwca b.r., a zaskarżoną decyzję wydano w dniu 4 lipca b.r. Z zestawienie tych dat wynika, że załatwienie sprawy nastąpiło z zachowaniem obowiązujących przepisów i zarzuty odwołania co do przewlekłości postępowania są bezzasadne. Na tej podstawie organ odwoławczy, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do sądu administracyjnego wniósł J. K., który podniósł te same zarzuty, co powołane w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) pozostaje zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W toku kontroli sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej w uzasadnieniu przywoływana jako: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, mając na względzie regulację art. 135 P.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Na wstępie wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., nr 175, poz. 1362 ze zm.). Na wstępie wyjaśnić warto, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Instytucja ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy), a jej zadaniem jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym poprzez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz do ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 ustawy). Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Nie budzi zatem wątpliwości, że zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym o charakterze doraźnym, powiązanym z zaspokojeniem niezbędnej potrzeby życiowej. Wyjaśnić należy jednocześnie, że zasiłek celowy należy do fakultatywnych form pomocy społecznej. Powyższe oznacza, iż organ może, lecz nie musi go przyznać nawet w przypadku ustalenia, że występują przesłanki wymienione w art. 39 ust. 1 ustawy. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej, organ winien brać pod uwagę zarówno cele pomocy społecznej określone w ustawie, jak i własne możliwości finansowe w zakresie udzielenia pomocy. Ponadto nadto zwrócić należy uwagę także na treść art. 3 ust. 4 ustawy stanowiącą, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Innymi słowy, warunkiem korzystania z pomocy społecznej, w pierwszej kolejności jest – aby jej udzielenie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, po drugie – aby miało to miejsce w konkretnych okolicznościach, gdy własne uprawnienia, zasoby i możliwości osoby wnioskującej o pomoc uniemożliwiają jej to przezwyciężenie. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Tym samym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej mogą zostać uwzględnione, jeżeli mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, która bez wątpienia jest uwarunkowana posiadanymi przez organy pomocowe środkami finansowymi. Jest bowiem faktem powszechnie znanym, że możliwości finansowe tych organów są ograniczone. Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby (art. 7 ustawy), jeżeli nie osiągają oni dochodów przekraczających kryterium dochodowe określone w ustawie (art. 8 ustawy). Z treści powyższych przepisów wynika, iż pomoc społeczna udzielana jest ze względu na trudne sytuacje życiowe. Ustawa nie konkretyzuje tych sytuacji, jedynie w powołanym przepisie wymienia najczęstsze powody ich powstawania. Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić należy, iż bezspornym w sprawie jest to, że skarżący spełnia warunki uzasadniające przyznanie wnioskowanego świadczenia. W związku z powyższym zadaniem organu administracji było rozstrzygnięcie, czy objęta wnioskiem skarżącego pomoc mieści się w granicach niezbędnych potrzeb życiowych, przy uwzględnieniu możliwości finansowych organu pomocowego. Dokonując oceny w powyższym zakresie i ważąc między uzasadnionym interesem skarżącego, a interesem społecznym organ powinien brać pod uwagę wszelkie okoliczności, które mogą przechylić szalę na jedną ze stron, w tym przede wszystkim powinien mieć na uwadze fakt aktywnego korzystania przez skarżącego w ramach pomocy społecznej z różnych świadczeń, o których mowa w ustawie. Uwzględniając zatem możliwości finansowe organu pomocowego oraz już przyznaną skarżącemu pomoc należało dojść do wniosku, że przyznanie skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego wynoszącego 150zł. z przeznaczeniem na zaspokojenie bieżących potrzeb bytowych i jednoczesne odmówienie dalszej pomocy na opłacenie badań lekarskich, psychotechnicznych i wymianę prawa jazdy nie przekracza granic uznania administracyjnego. Sąd po analizie dokumentów załączonych do akt administracyjnych, podzielił pogląd organów administracji, które ustaliły stan faktyczny w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości. Na wszechstronne rozważenie okoliczności niniejszej sprawy wskazuje przytoczenie zarówno wielkości pomocy udzielanej skarżącemu, jak i statystycznych informacji o wielkości źródeł dochodów organu pomocowego i wielkości kwot udzielanej pomocy w formie zasiłku celowego. Przekonywująca jest informacja organów o potrzebie zapewnienia dostatecznych środków na pomoc społeczną w ciągu całego roku, jak i o potrzebie podwyższenia kwot udzielanej pomocy w okresie zimowym, kiedy warunki egzystencji są cięższe niż w okresie letnim. Jednoznacznie świadczy to o tym, że organy dostrzegając ograniczoność swych środków zdecydowały się na zaspokojenie tych potrzeb skarżącego, które są potrzebami niezbędnymi. Dokonaną przez organy ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego należy uznać za wnikliwą, spójną i wyczerpującą, a zatem zgodną z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Co więcej, owa analiza znalazła swe odzwierciedlenie w zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, stosownie do art. 107 § 3 K.p.a.. Przemawia to za tym, że organy w sposób dokładny wyjaśniając stan faktyczny sprawy, załatwiły ją mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela (art. 7 K.p.a.). Wobec powyższego skargę jako bezzasadną należało oddalić (art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. m.ch.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło