II SA/Łd 940/13

Dnia 27 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 roku sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat K. T.-M., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, w skrócie: "K.p.a.") oraz art. 3 ust. 3 i ust. 4, art. 39 ust. 1 i ust. 2, w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013r., poz. 182, powoływana także jako: "ustawa"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], w sprawie przyznania R. B. zasiłku celowego na zakup okularów w kwietniu 2013r., w kwocie 50 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że R. B. mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją żoną. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura otrzymywana przez żonę skarżącego w kwocie 622,13 zł oraz zasiek stały wypłacany skarżącemu w kwocie 155,92 zł. Łącznie stałe dochody rodziny wynoszą zatem 778,05 zł miesięcznie. Rodzina korzysta także z innych form pomocy tj. zasiłku okresowego oraz zasiłków celowych, które jednak nie podlegają doliczeniu dochodu rodziny. Na tej podstawie organ II instancji stwierdził, że R. B. spełnia ustawowe kryteria do przyznania wnioskowanego świadczenia. Następnie Kolegium wskazało, że zarówno forma jak i rozmiar pomocy przyznanej wnioskodawcy odpowiada zarówno celom pomocy społecznej, jak i możliwościom ośrodka pomocy. Przyznając powyższą pomoc organ l instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Zgodnie bowiem z planem finansowym na 2013r., kwota wydatków na zasiłki celowe wynosiła 554.454,00 zł., tj. 46.204,50 zł. miesięcznie. Kwota ta musiała wystarczyć na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb wszystkich podopiecznych ośrodka, co sprawia, iż środki te muszą być wydatkowane w sposób bardzo wyważony, tak aby możliwe było przekazanie pomocy jak największej liczbie osób, w tym przede wszystkim podopiecznym bez jakichkolwiek stałych źródeł dochodów. Organ odwoławczy podkreślił, że rodzina R. B. posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury żony. Wnioskodawca otrzymuje także stałe wsparcie ze strony państwa w postaci zasiłku stałego, zasiłku okresowego oraz zasiłków celowych. Kolegium zauważyło również, że z dokumentów sprawy wynikało, iż w kwietniu 2013r. R. B. otrzymał tytułem pomocy kwotę 382 zł., zaś w marcu 2013 r. wnioskodawcy przyznano pomoc w łącznej kwocie 523 zł, w tym 150 zł. na zakup leków oraz 80 zł na zakup ciśnieniomierza. Ponadto zdaniem organu II instancji środki z pomocy społecznej winny być kierowane przede wszystkim na pokrycie najpilniejszych potrzeb bytowych, w tym przede wszystkim dofinansowanie zakupu żywności czy leków. Inne wydatki, w tym wydatki związane poprawą warunków mieszkaniowych (odświeżenie mieszkania, zakup wodomierza), choć z całą pewnością są istotne z punktu widzenia wnioskodawcy, jednak z racji bardzo skromnych środków finansowych nie są uwzględniane. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego wniósł R. B., zarzucając naruszenie jego podstawowych praw polegające na przyznaniu pomocy niewystarczającej na zaspokojenie wszystkich potrzeb bytowych, a także na rozpatrzeniu sprawy pod jego nieobecność. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, że co do zasady orzeczenia Kolegium zapadają na posiedzeniu niejawnym, co znajduje oparcie w ustawie z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r., nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. W pozostałym zakresie organ II instancji podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Natomiast brak powyższych przesłanek skutkuje oddaleniem skargi (art. 151 P.p.s.a.). Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. art. 39 ust. 1 i 2 ww. ustawy zasiłek celowy może być przyznany stronie w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Nie budzi więc wątpliwości fakt, że zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym o charakterze doraźnym, powiązanym z zaspokojeniem nie każdej, lecz tylko niezbędnej potrzeby życiowej. Zasiłek celowy nie jest zatem przyznawany na pokrywanie pełnych całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą, lecz ma charakter pomocy ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Decyzje organu mają charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Przedmiotem oceny sądu jest w niniejszej sprawie legalność decyzji, mocą której przyznano zasiłek celowy na zakup okularów w kwocie 50 zł. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest więc wysokość świadczenia.. Wydanie decyzji, zwłaszcza przez organ II instancji, poprzedzone zostało wnikliwym postępowaniem mającym na celu ustalenie sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, która niewątpliwie jest bardzo trudna. Nie budzi też zastrzeżeń analiza sytuacji finansowej organu pomocowego, dokonana w szczególności przez SKO. Stwierdzić należy, iż organ odwoławczy w sposób przekonujący uzasadnił przesłanki, jakimi kierował się ustalając wysokość świadczenia. Za trafne należy uznać przyjęcie jako kryterium także okoliczności, że skarżący korzysta z innych form pomocy oraz że dysponuje pewnym stałym dochodem. Należy przypomnieć, że pomoc udzielona skarżącemu ma jedynie wspomóc sytuację życiową jego i jego rodziny, a nie ma na celu zapewnienia wszystkich jego potrzeb. Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd, a więc takiej jaka zapadła w sprawie niniejszej, ogranicza się do zbadania jej zgodności z prawem, ma ona ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Uznanie administracyjne obejmuje ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję co do jej wysokości. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby wnioskodawcy, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania skarżącemu zasiłku celowego w wyższej kwocie, aniżeli kwota przyznana, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Reasumując należy stwierdzić, iż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu materialnemu i nie narusza przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestionowanie przez skarżącego kwoty przyznanego zasiłku celowego nie znajduje zatem uzasadnienia i nie może rzutować na legalność wydanych w sprawie decyzji. Ponadto jak wynika z akt sprawy skarżący wraz z rodziną objęty jest systematyczną i długotrwałą pomocą finansową ze środków pomocy społecznej. Co do zarzutu skarżącego, że nie brał on udziału w posiedzeniu organu odwoławczego podzielić należy w tym zakresie stanowisko Kolegium zaprezentowane w odpowiedzi na skargę. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o pomocy społecznej nie przewidują w sprawach z zakresu pomocy społecznej posiedzeń z udziałem stron. Nadto z art. art. 89 § 1 k.p.a. wynika obowiązek przeprowadzenia rozprawy przez organ administracji publicznej w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Natomiast w myśl § 2 ww. artykułu organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Bezsprzecznie w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły opisane wyżej przesłanki do przeprowadzenia rozprawy, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy jest zupełny i nie budzi żadnych wątpliwości. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w zakresie pozwalającym na podjęcie rozstrzygnięcia,. nie doszło do naruszenia zasad postępowania, określonych w art. 7, 77 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku. O wynagrodzeniu pełnomocnika z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu rozstrzygnięto w pkt 2 wyroku na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013r., poz. 461). a.tp.