II SA/Łd 945/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Ł. J. W. P. sprawy ze skargi J. i W. małż. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak: [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku oddala skargę. II SA/Łd 945/05 UZASADNIENIE Decyzją (Nr [...]) z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał J. i W. małż. T. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku zlokalizowanego na działce nr 190 w miejscowości G., jako składowego do przechowywania pasz, zgodnie z udzielonym przez Starostwo Powiatowe w S. w dniu [...] pozwoleniem na budowę, w terminie do dnia 31 grudnia 2005r. Nakazał również niezwłocznie powiadomić organ o wykonaniu nałożonego obowiązku. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w toku kontroli oraz uzupełniających oględzin - prowadzonych po odstąpieniu przez Wójta Gminy G. od wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla przebudowy istniejącego budynku na kurnik - ustalono, że inwestorzy, którzy w dniu [...] otrzymali pozwolenie na budowę budynku składowego do przechowywania pasz, zrealizowali obiekt, dokonując po zgłoszeniu zakończenia budowy tj. po dniu [...], szeregu odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Przedmiotowe odstępstwa to m.in. zmiana pokrycia dachowego, zmiana wymiarów i lokalizacji otworów okiennych w ścianie szczytowej od strony południowej, zamontowanie w tych otworach okiennych wentylatorów, dobudowa pomieszczenia do podajnika pasz, wykonanie fundamentów, na których ustawiono trzy silosy służące gromadzeniu pasz. Organ stwierdził, iż w dniu kontroli obiekt był użytkowany jako kurnik dla niosek, bez stosownej decyzji na zmianę sposobu użytkowania, natomiast inwestor oświadczył, że od dnia [...] do końca marca 2004r. użytkował obiekt zgodnie z przeznaczeniem tj. jako pomieszczenie składowe do przechowywania pasz. Zmiany sposobu użytkowania na kurnik dokonał pod koniec marca 2004 roku a odstępstwa od projektu zostały wykonane w okresie maj – sierpień 2004r. Przy czym w tym czasie inwestor nie posiadał decyzji na zmianę sposobu użytkowania. Organ wyjaśnił także, iż podjął przedmiotowe rozstrzygniecie na podstawie art. 71 ust. 3 w związku z art. 51 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016) ponieważ zmiana sposobu użytkowania miała miejsce w marcu 2004 roku. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie w/w ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, a zatem przepis art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W odwołaniu od powyższej decyzji Państwo T. wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zarzucili wydanie decyzji na złej podstawie prawnej, gdyż zdaniem strony organ nie miał prawa działać na podstawie przepisu art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, ponieważ działanie takie nie leżało w jego kompetencji. Nadto istotna jest data wszczęcia postępowania administracyjnego a nie dzień wykonania robót adaptacyjnych, dlatego też winny znaleźć zastosowanie uregulowania dodanego przepisu art. 71 w/w ustawy. Strona postawiła również zarzut rażącego naruszenia prawa, gdyż przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ nie przeprowadził postępowania administracyjnego zgodnie z obwiązującymi przepisami prawa. W szczególności nie wydał postanowienia w trybie art. 50 w/w ustawy, który z kolei poprzedza wydanie decyzji w trybie art. 51 w/w ustawy. Tym samym dopuścił się naruszenia przepisów nakazujących dokładne i wnikliwe prowadzenie postępowania dowodowego, nie ustalił czy zmiana sposobu użytkowania przechowalni pasz na kurnik jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu, nie zażądał przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy. Decyzją (Nr [...]) z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po rozpatrzeniu odwołania stron utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części orzekającej obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku jako składowego do przechowywania pasz. I uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej powiadomienia organu o wykonaniu obowiązku i w tym zakresie umorzył postępowanie. Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie organ powtórzył poczynione w toku postępowania ustalenia m.in., iż inwestorzy w trakcie wizji nie dysponowali decyzją o zmianie sposobu użytkowania obiektu. Wyjaśnił, iż w dniu [...] Wójt Gminy G. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania Państwu T. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla przebudowy istniejącego budynku składowego do przechowywania pasz na kurnik wraz z dobudową budynku socjalno-magazynowego. W trakcie postępowania przygotowawczego stwierdził, że w miejscu lokalizacji budynku socjalno-magazynowego istnieje już budynek, który nie figuruje na mapie załączonej do wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W tej sytuacji Wójt Gminy odstąpił od sporządzania tej decyzji i o dokonanych ustaleniach poinformował właściwy organ nadzoru budowlanego. Wskazał nadto, iż w 2001 roku dla działki nr 190 została wydana decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku składowego i dla przedmiotowej działki nie została wydana żadna inna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Odnosząc się do zarzutów strony organ powtórzył, iż zmiana sposobu użytkowania miała miejsce w marcu 2004 roku, przepis art. 71a Prawa budowlanego został wprowadzony w życie w dniu 31 maja 2004r. ustawą zmieniającą, dlatego też do niniejszej sprawy ma zastosowanie przepis art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego. Z akt sprawy nie wynika by Gmina G. posiadała aktualny miejscowy plan zagospodarowania, nie posiadała go również w marcu 2004 roku, gdy Państwo T. dopuścili się samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Oznacza to, iż zmiana sposobu użytkowania wymagała decyzji o warunkach zabudowy, którą to decyzją inwestor nie dysponował, nadto inwestycja wymagała projektu budowlanego zawierającego odpowiednie uzgodnienia, w tej sytuacji organ nadzoru budowlanego nie miał możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Zasadnie zatem zastosował przepis art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w związku z art. 51 ust. 1 w/w/ ustawy i nakazał inwestorowi przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. Odnosząc się do części rozstrzygnięcia, które uchylił wyjaśnił, iż nałożenie obowiązku poinformowania o wykonaniu nałożonego decyzją obowiązku wykracza poza dyspozycje zawarte w art. 71 ust. 3 i art. 51 w/w ustawy, konieczna była zatem korekta sentencji decyzji organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła, iż wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa oraz oparta na złej podstawie prawnej i w tym zakresie powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu. Podkreśliła, iż gdyby przyjąć, że organ chciał prowadzić postępowanie zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, to powinien przeprowadzić postępowanie administracyjne uwzględniając uregulowanie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane i przed wydaniem decyzji na podstawie powołanego art. 51 ust. 3 w/w ustawy organ powinien wydać postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 w/w ustawy. Skarżący zarzucili również naruszenie przepisu art. 7 kpa, ich zdaniem postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób wnikliwy i wyczerpujący. Organ nie wezwał do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, żadnych ekspertyz – co wynika z art. 50 ust. 3 w/w ustawy. Zdaniem strony dowolne jest stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie nie było możliwe przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Bowiem gdyby organ nałożył obowiązek przedstawienia odpowiednich dokumentów, decyzji, uzgodnień, opinii czy projektu budowlanego, strona na pewno wywiązałaby się z tego obowiązku. Skarżący wskazali, iż kilkakrotnie starli się o wydanie decyzji o zmianie sposobu użytkowania, natomiast w kwietniu 2004 roku kończył się ustawowy termin rejestracji kurników, dlatego też byli zmuszeni do dostosowania istniejącego budynku dla potrzeb kurnika i zmiany sposobu jego użytkowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie znajdując uzasadnienia dla zarzutów skargi wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, iż skarżący błędnie wskazują na naruszenie przepisów o właściwości organów, bowiem z uwagi na czas wykonania samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe. Podług tych przepisów sprawy samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu regulował art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, który wymieniony był w art. 83 ust. 1 w/w ustawy jako należący do właściwości organu nadzoru budowlanego. W niniejszej sprawie nie mógł nadto znaleźć zastosowania przepis art. 50 w/w ustawy, gdyż postanowienie wydane na jego podstawie wydaje się w przypadku prowadzenia robót budowlanych zaś prace adaptacyjne przedmiotowego obiektu zostały już zakończone. Organ nie miał nadto podstaw do prowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego w kierunku legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania, ponieważ strona nie posiada decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowani terenu. Brak zatem podstaw do wydania takiej decyzji w celu zalegalizowania już zrealizowanych samowolnych działań. Występujący w sprawie Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Ł. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić w całości lub części (art. 145 § 1 ust.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), stwierdzić jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ust. 2 w/w ustawy). Ewentualnie stwierdzić, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 3 w/w ustawy). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Rozpatrując złożoną skargę w tak określonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, których skutkiem byłoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nałożony na skarżących nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku wybudowanego jako budynek składowy do przechowywania pasz a obecnie użytkowanego jako kurnik dla niosek. Podstawą prawną dla podjętego rozstrzygnięcia była ustawa z dnia 7 lipca 1994r. (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016) a przede wszystkim przepisy art. 71 ust. 3, art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 tej ustawy, których zastosowanie w niniejszej sprawie wzbudziło po stronie skarżących największe zastrzeżenia i wątpliwości. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy zasadność zastosowania przepisu art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym " W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1 przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 w/w ustawy stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 w/w ustawy właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części". Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania jeżeli spowoduje to skutki określone w art. 71 w/w ustawy. Nie budzi wątpliwości, iż w niniejszej sprawie miała miejsce zmiana sposobu użytkowania obiektu, bowiem jak wynika z akt sprawy przedmiotowy budynek został postawiony jako budynek składowy do przechowywania pasz, zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] Następnie po złożeniu zawiadomienia o zakończeniu prac budowlanych, tj. po dniu [...], inwestorzy przeprowadzili szereg prac umożliwiających użytkowanie budynku jako kurnika dla niosek. Okoliczności tych nie kwestionują skarżący, którzy dodatkowo oświadczyli, iż zmiana sposobu użytkowania budynku nastąpiła w marcu 2004r., w okresie wcześniejszym tj. od [...] do końca marca 2004r. budynek był użytkowany jako pomieszczenie do składowania pasz. Kwestią sporną pozostaje natomiast zastosowana przez organ podstawa prawna a zatem przepis art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, skarżący stoją bowiem na stanowisku, iż zastosowany powinien zostać przepis art. 71 a w/w ustawy. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż przepis art. 71 a został dodany do ustawy Prawo budowlane, ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. zmieniającą ustawę -Prawo budowlane i wszedł w życie w dniu 31 maja 2004r. Przepis ten aktualnie reguluje wykonanie zmiany sposobu użytkowania bez wymaganego pozwolenia. Ważne natomiast, iż w ustawie zmieniającej ustawodawca zawarł przepis przejściowy tj. art. 2 ust. 3 ustawy zmieniającej, który stanowi, iż "przepisu art. 71a nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, dokonanych bez wymaganego pozwolenia przed dniem wejścia w życie ustawy wprowadzającej zmiany, w takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe". W przepisie tym ustawodawca posługując się pojęciem "dokonanych" podkreślił, iż ważne jest ustalenie czasu, w którym zmiana sposobu użytkowania nastąpiła, została dokonana. Jak wskazane zostało powyżej w niniejszej sprawie zmiana taka nastąpiła w marcu 2004 roku i dlatego też organ właściwie jako podstawę rozstrzygnięcia przyjął przepis dotychczasowy tj., przepis art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Skarżący podnoszą także, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był podmiotem uprawnionym do wydawania decyzji na podstawie powołanego przepisu. Jednakże przepis art. 83 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004r. tj. do dnia wejścia w życie przepisów ustawy zmieniającej ustawę Prawo Budowlane, określa zakres spraw leżących w kompetencji organów nadzoru budowlanego tj. powiatowego i wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego. W wyliczeniu tym wymienione zostały także sprawy dotyczące zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia. Prawidłowo zatem w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne prowadziły a następnie wydały decyzje rozstrzygające, organy nadzoru budowlanego obu instancji. Wskazać należy, iż przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane także leżą w kompetencji organów nadzoru budowlanego. W kwestii prawidłowego zastosowania przepisu art. 71 ust. 3 w/w ustawy strona skarżąca podnosi, iż organy nie wypełniły całej dyspozycji powołanego przepisu. Przede wszystkim nie poprzedziły wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 /w ustawy, wydaniem postanowienia na podstawie przepisu art. 50 powołanej ustawy. Po pierwsze jak wynika z akt sprawy w dniu [...] skarżący złożyli zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu, od tego dni do końca marca 2004 roku użytkowali obiekt zgodnie z przeznaczeniem a następnie od marca 2004 roku użytkowali jako kurnik dla niosek. Wszystkie prace budowlane i odstępstwa od pierwotnego planu zostały wykonane w okresie maj – sierpień 2004 roku, natomiast zgodnie z art. 50 w/w ustawy postanowienie o wstrzymaniu robót wydaje się w sytuacji gdy roboty budowlane są prowadzone w sposób o jakim mowa w tym przepisie. Przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w toku, w trakcie prowadzonych robót budowlanych. Taki stan faktyczny nie miał miejsca w niniejszej sprawie, ponieważ roboty adaptacyjne, roboty budowlane były już zakończone. Wobec faktu, iż zbędne było wydawanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, organ od razu wydał decyzję na podstawie art. 71 ust. 3 w związku z art. 51 ust. 1 w/w ustawy i nakazał obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu. Zgodnie z art. 71 powołanej ustawy, zmiana sposobu użytkowania obiektu wymaga pozwolenia właściwego organu, jeżeli inwestor zmieni sposób użytkowania bez przedmiotowego pozwolenia wówczas organ może nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Nie ma wątpliwości, iż zmiana sposobu użytkowania jaka zaistniała w ustalonym stanie faktycznym wymagała takiego zezwolenia ponieważ obiekt został przeznaczony do innego rodzaju użytkowania. Natomiast wstępem do uzyskania pozwolenia na zmianę użytkowania obiektu, dla którego inwestor nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę a dla terenu działki nie ma ustalonego obowiązującego planu zagospodarowania terenu, jest ustalenie dla danej inwestycji decyzji o warunkach zabudowy. W myśl art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga, w przypadku braku planu miejscowego albo planu uchwalonego po 1 stycznia 1995r. uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż Gmina G. nie posiada aktualnego planu miejscowego, nie posiadała go także w marcu 2004 roku, a zatem strona skarżąca winna przedstawić decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzją taką, jak również decyzją o pozwoleniu na budowę i projektem budowlanym inwestor nie dysponuje. Natomiast zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, który w myśl art. 71 ust. 3 w/w ma być stosowany odpowiednio, organ przeprowadza obowiązkową kontrole obiektu w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie m.in. z projektem budowlanym, pozwoleniem na budowę. Organ nadzoru budowlanego nie miał zatem podstaw by prowadzić postępowanie administracyjne w kierunku legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania w sytuacji, gdy nie może być spełniony podstawowy warunek dotyczący zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy post factum nie sanuje sytuacji, przepis art. 51 ustawy Prawo budowlane nie przewiduje takiej możliwości, ponadto decyzja o warunkach zabudowy jest wydawana dla planowanych a nie dla już zrealizowanych inwestycji, brak zatem podstaw do jej wydania w celu zalegalizowania samowolnych działań. Skarżący podnieśli również zarzut naruszenia art. 7 kpa, jednakże po analizie akt niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszeń proceduralnych w tym zakresie. Organy w toku całego postępowania wywiązały się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 kpa). Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, iż organy prawidłowo zastosowały przepis art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane do ustalonego w sposób wnikliwy i obiektywny stanu faktycznego. Okoliczność, iż inwestorzy nie dysponują decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania ani pozwoleniem na zmianę użytkowania obiektu powoduje, iż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest zasadne. Ponadto decyzja ta nie narusza przepisów prawa a przytoczona w niej argumentacja organu zasługuje na uwzględnienie. Podnoszone w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.