II SA/Łd 946/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie p.o. WSA Małgorzata Łuczyńska, NSA Teresa Rutkowska, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania uchyla zaskarżoną decyzję 3 II S.A./Łd 946/01 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. działając na podstawie art.138 § l pkt l kpa , art.l ust.l ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U.Nr 122, poz.593 z późn.zm.), art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U.z 1984r. Nr 32, poz.174 z późn.zm.) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] w której organ odmówił zameldowania skarżącej P. K. w lokalu nr 8 przy ul.A 54 w Ł. W przedmiotowej sprawie ustalono następujący stan faktyczny : We wniosku z dnia 27 września 2000r. P. K. zwróciła się do Referatu Spraw Obywatelskich Delegatury Urzędu Miasta Ł. z wnioskiem o jej zameldowanie u babci w lokalu nr 8 przy ul. A 54 w Ł. Wyjaśniła , iż babcia wymaga opieki, więc przebywa u niej od 1996r. Zameldowana była na pobyt czasowy. Obecnie chce uzyskać zameldowanie na pobyt stały. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odmawiającego zameldowania organ I instancji wskazał, iż P. K. nie uzyskała potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu na pobyt stały. Administracja Nieruchomościami A, w której zarządzie jest budynek, zmierza do ustalenia właściciela tej nieruchomości, którego zgoda na zameldowanie jest niezbędna. Ponadto organ stwierdził, iż kontrola meldunkowa wykazała, że wnioskodawczyni nie przebywa w lokalu nr 8 przy ul. A 54 w Ł. Wobec powyższych ustaleń, zdaniem organu orzekającego nie spełnione zostały przesłanki konieczne do dokonania zameldowania tj. uzyskanie potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu wymagane przepisem art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się P. K., składając odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, u którym podniosła , iż jednorazowa kontrola nie może dowodzić o braku jej pobytu w przedmiotowym lokalu, Ponadto zdaniem odwołującej się dla właściciela obojętne jest kto będzie zameldowany w przedmiotowym lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zważyło, co następuje: Zagadnienia związane z powstawaniem i realizacją obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz.U.z 1984r. Nr 32, póz.174 z późn.zm.). Obowiązek meldunkowy w zakresie zameldowania polega przy tym na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego (art.4 pkt l powołanej ustawy). W myśl przepisu art.5 ust.l tej ustawy, osoba posiadająca obywatelstwo polskie i stale przebywająca na terytorium Polski, jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego. Zameldowanie w miejscu pobytu stałego w rozumieniu przepisów powołanej ustawy oznacza zameldowanie "w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania" (art.6 ust.l ustawy). Osoba obowiązana do zameldowania się na pobyt stały zgłasza dane wymagane do zameldowania właściwemu organowi administracyjnemu ( art.11 ust.l). Wykaz danych niezbędnych do zameldowania, sposób zgłaszania tych danych oraz sposób ich przyjmowania został określony w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 czerwca 1984r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności (Dz.U.Nr 32, poz.176). Wśród zgłoszonych danych, które mogą być poddane ocenie na podstawie art.47 ust.2 powołanej ustawy, znajduje się potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, wymagane przepisami: art.9 ust. 2 powołanej ustawy i § 7 ust. l pkt 15 oraz potwierdzenie faktu pobytu, dokonane przez wynajmującego lub najemcę albo osobę, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, lub właściciela lokalu - § 7 ust.l pkt 14 cytowanego wcześniej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych. Kolegium podniosło iż w aktach sprawy znajduje się pismo Administracji Nieruchomościami Ł. A, w którym stwierdzono , iż do czasu ustalenia właściciela nieruchomości wyraża się zgodę na zameldowanie P. K. w lokalu nr 8 przy ul. A 54 na pobyt czasowy do roku. W ocenie Kolegium, odmowa zarządcy nieruchomości jest uzasadniona, skoro do potwierdzenia uprawnienia wymagana jest zgoda właściciela. Z uwagi na to, iż P. K. nie uzyskała potwierdzenia uprawnienia do przebywania w przedmiotowym lokalu, Kolegium nie przeprowadziło postępowania wyjaśniającego w zakresie pobytu P. K. w tym lokalu, jak również nie przekazało sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdyż ustalenie tej przesłanki nie jest decydujące wobec braku potwierdzenia uprawnienia odwołującej się do przebywania w lokalu. Powyższą decyzję zaskarżyła P. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego . W uzasadnieniu podniosła, iż zamieszkuje u babci od urodzenia . Babcia próbowała ją zameldować gdy miała 13 lat , ale nie było to możliwe , gdyż była niepełnoletnia. Od 1998 r babcia zameldowała ją na pobyt czasowy. W czasie kontroli dokonanej przez organ I instancji skarżąca była w urzędzie pracy i z tego powodu nie zastano jej w domu. Organ nie przeprowadził wywiadu środowiskowego w którym zapewne ustalono by fakt zamieszkania skarżącej u babci. Ojciec skarżącej jest alkoholikiem i skarżąca nie może mieszkać tam , gdzie jest zameldowana na stałe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej . Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania 3/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 1984r. Nr 32, poz.174 z późn. zm.) – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego. W tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego ( ust. 2 ) Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. ( art. 6 ust. 1 ustawy) . Obowiązku zameldowania na pobyt stały lub czasowy zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy winna dokonać osoba która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał art. 9 ust. 2 ustawy zgodnie z którym - przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Zatem stosownie do przepisów ustawy o ewidencji ludności - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - do zameldowania osoby na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące niezbędne było łączne spełnienie dwóch przesłanek, mianowicie przedstawienie potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu, w którym miało nastąpić zameldowanie (art. 9 ust. 2) i faktyczne przebywanie (zamieszkiwanie) pod tym adresem (art. 10 ust. 1), przy czym do potwierdzenia faktycznego pobytu zobowiązany był wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, lub właściciel lokalu, zaś na właścicielu (zarządcy budynku) spoczywał obowiązek wskazania, czy osobie tej przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie (art. 29 ust. 1). Z dniem 19 czerwca 2002 r. art. 9 ust. 2 został uznany za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz. U z 2002 nr 78 poz. 716). Stwierdzenie niezgodności z Konstytucją omawianego przepisu oznacza, że w chwili obecnej do oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie powinien mieć zastosowania, jako regulacja niekonstytucyjna, a w takim razie, ocena ta powinna ograniczyć się jedynie do tego, czy przy zameldowaniu spełnione były przesłanki z art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 tej ustawy. Winno być zatem wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości czy skarżąca zamieszkuje w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego przebywania. W aktach administracyjnych znajduje się potwierdzenie faktycznego pobytu skarżącej w przedmiotowym lokalu dokonane przez babcię skarżącej A. K. ( k-4 akt administracyjnych ). W sytuacji kwestionowania przez skarżącą wyników kontroli meldunkowej w odwołaniu i wyjaśnieniu, iż w trakcie przeprowadzenia kontroli przebywała w urzędzie pracy - organ odwoławczy winien bądź okoliczności te wyjaśnić we własnym zakresie , bądź decyzję organu I instancji uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia. Zasadny bowiem był zarzut skarżącej zawarty w odwołaniu, iż organ poprzestał na jednym dowodzie ( wynikach jednorazowej kontroli meldunkowej ) i nie przeprowadzono innych dowodów, w tym np. nie przesłuchano sąsiadów jako świadków. Naruszono zatem art. 78 § 1 kpa . W tej sytuacji organ odwoławczy potwierdzając brak ustalenia przesłanki zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu potwierdził tym samym naruszenie art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa . Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.