II SA/Łd 946/06

WyrokWSA w Łodzi2007-03-13

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Ewa Markiewicz, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać zamurowanie otworu okiennego wykonanego niezgodnie z pozwoleniem na budowę, nawet jeśli budynek został wzniesiony przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły niezgodność wykonania otworu okiennego z pozwoleniem na budowę oraz obowiązującymi przepisami. Nakaz zamurowania okna, mimo że dotyczy samowolnie wykonanych prac sprzed wejścia w życie obecnej ustawy Prawo budowlane, jest zasadny na podstawie przepisów tej ustawy, które mają zastosowanie do takich sytuacji.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję nakazującą zamurowanie otworu okiennego w budynku mieszkalnym, wykonanego niezgodnie z pozwoleniem na budowę z 1977 r., które przewidywało mur ogniochronny bez otworów od strony granicy działki. Skarżący podnosili, że pozwolenie na budowę zostało "spreparowane", a okno jest jedyną wentylacją kuchni i znajduje się w odległości około 1,8 m od granicy. Organy nadzoru budowlanego, opierając się na dokumentacji archiwalnej, uznały pozwolenie za autentyczne i stwierdziły naruszenie przepisów prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant Asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi B. K. i K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. - Decyzją Nr [...], z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1072 ze zm.), w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Nr [...], z dnia [...] nakazującą zamurowanie otworu okiennego o wymiarach 90 na 120 cm znajdującego się na działce nr 486, położonej w S. w ścianie budynku mieszkalnego oddalonej o 1,55 m od ogrodzenia z działką sąsiednią w terminie trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji. W sprawie niniejszej organ odwoławczy ustalił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w trakcie wykonanych w dniu [...] oględzin nieruchomości należącej do B. K. stwierdził, że na należącej do niej działce nr 486 w miejscowości S. wykonany został budynek mieszkamy, w którym w ścianie oddalonej o 1,55 m od ogrodzenia z działką sąsiednią znajduje się otwór okienny o wymiarach 90 x 120 cm. Organ wskazał nadto, iż w [...] roku bez wymaganego zgłoszenia wymieniono w nim okno na nowe. Ponadto organ ustalił, iż w Archiwum Państwowym miasta stołecznego W. Oddział w Ł. odnaleziono pozwolenie na budowę na działce nr 486 budynku mieszkalnego, wydane w dniu [...] przez Urząd Gminy w K. Pozwolenie to w pkt 4 przewidywało posadowienie obiektu bezpośrednio przy granicy sąsiedniej nieruchomości stanowiącej własność A. M. i zaopatrzenie go od tej strony w mur ogniochronny bez otworów. Na tej podstawie ustalono, że otwór okienny wykonany w ścianie zewnętrznej budynku należącego do B. K., zlokalizowanej od strony nieruchomości należącej do Z. P. wykonany został niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji decyzją z dnia z dnia [...] nakazał B. K. zamurowanie przedmiotowego otworu celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. B. K. zakwestionowała wiarygodność pozwolenia na budowę z [...] z uwagi na brak na nim pieczęci i podpisów. W jej ocenie inwestor otrzymał inne pozwolenie na budowę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie znalazł podstaw do podważenia autentyczności znajdującego się w aktach pozwolenia na budowę wydanego w dniu [...]. Wskazał, iż dokument ten przechowywany był w zasobach Archiwum Państwowego w Ł. wraz z aktami dotyczącymi budowy budynku mieszkalnego należącego do A. i L. małżonków M. – ówczesnych właścicieli nieruchomości, a z pisma Archiwum Państwowego miasta stołecznego W. Oddział w Ł. wynika, iż nie ma innego pozwolenia dotyczącego budowy w okresie od [...] do [...], budynku mieszkalnego na przedmiotowej nieruchomości. Organ zwrócił ponadto uwagę, że na dokumencie widniał odcisk pieczęci o treści "Wójt gminy K.". Poza tym, w pozwoleniu na budowę określono, że "budynek miał być posadowiony bezpośrednio przy granicy sąsiedniej nieruchomości należącej do A. M. i od tej strony miał być zaopatrzony w mur ogniochronny bez otworów i próżni". Ponadto organ wskazał, iż istnienie tej granicy potwierdzone zostało za pomocą zdjęć lotniczych wykonanych w latach [...] i wprowadzone do ewidencji. Konkludując organ odwoławczy wskazał, iż zastrzeżenie zawarte w pozwoleniu na budowę było więc zgodne z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa budowlanego to jest art. 278 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. Organ stwierdził więc, że przedmiotowy budynek mieszkalny wykonany został z odstępstwem od udzielonego pozwolenia na budowę polegającym na wykonaniu dodatkowego otworu okiennego w ścianie zewnętrznej, znajdującej się przy granicy z nieruchomością sąsiednią oraz niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy, a także z obecnie obowiązującymi przepisami. Wobec powyższego należało uznać, ze nałożony na B. K. obowiązek zamurowania przedmiotowego otworu okiennego był zasadny. W dniu 4 sierpnia 2005 r. B. K. i K. K. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazali, że wnoszący o zamurowanie otworu okiennego Z. P. nabył sąsiednią działkę w [...], to jest po [...] istnienia spornego okna w budynku skarżących. Podkreślili, że okno to znajduje się w pomieszczeniu kuchennym wyposażonym w kuchnię węglową ogrzewającą budynek i jest jedyną wentylacją tego pomieszczenia. Ponadto wskazali, iż jest ono oddalone od granicy działki o około 1,8 m, a budynki na sąsiedniej działce zlokalizowane są około 30 m od jej granicy. Podkreślili też, że w budynku tym od urodzenia zamieszkuje Z. M., będąca obecnie starszą kobietą, dla której stare, wypadające okno stanowiło zagrożenie zdrowia i życia. W ocenie skarżących pozwolenie na budowę z [...] zostało "spreparowane" na druku ogólnokrajowym bez pieczęci i podpisów. Ponadto dokument ten pisany był przez kalkę, która nie miała prawa przetrwać [...] próby czasu. Podnieśli też, że w chwili wznoszenia budynku L. M. odkupiwszy od brata A. M. przyległą ziemię był właścicielem całości gruntu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie wskazując, iż stanowisko organu odwoławczego zostało szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.p.s.a.). Analizując działania organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie należy przede wszystkim wskazać, iż nie budzi zastrzeżeń dokonane w toku postępowania ustalenie na okoliczność niezgodności z udzielonym pozwoleniem na budowę usytuowania przedmiotowego okna. Organy w tym zakresie bazowały na dokumencie opiewającym na pozwolenie na budowę pochodzącym z dnia [...], wydanym przez ówczesnego wójt gminy K. Podjęta przez skarżących próba podważenia tezy, iż powyższe zezwolenie na budowę dotyczy budynku, w którym znajduje się przedmiotowe okno, nie może być uznana za skuteczną. O jej niepowodzeniu zdecydował nie tylko wszechstronny charakter ustaleń poczynionych przez organy nadzoru budowlanego, z których jasno wynika, iż na przedmiotowej działce nie były wznoszone inne obiekty budowlane, którym mogłyby odpowiadać warunki przedmiotowego zezwolenia. Organy dokonały nadto ustalenia, iż dla przedmiotowej nieruchomości w okresie [...] nie wydawano pozwoleń na realizację innych budynków mieszkalnych. Z powyższym ustaleniem koresponduje oświadczenie skarżącego złożone przed sądem, wskazujące na to, iż poza dokumentem odnalezionym w archiwum nie istnieją inne dokumenty dotyczące pozwolenia na budowę lub użytkowania przedmiotowego budynku. Mając na uwadze rzetelnie i wszechstronnie poczynione ustalenia przez organy nadzoru budowlanego, za nieprzekonujące uznać wypada twierdzenia skarżących na okoliczność "spreparowania" dokumentu zezwolenia na budowę z [...]. Mając na uwadze zawirowania historyczne okresu ostatnich kilkudziesięciu lat, odnalezienie owego dokumentu w archiwum uznać wypada za wydarzenie rzadkie, ale nie niemożliwe. Z tego punktu widzenia próba jego dezawuowania tylko z tej przyczyny nie może być skuteczna. Organy w sposób logiczny połączyły warunku udzielonego L. M. zezwolenia na wzniesienie obiektu budowlanego z sytuacją istniejącą w niniejszej sprawie, w szczególności ustaliły, iż budynek mając być wzniesiony przy granicy z sąsiednią nieruchomością A. M. winien być zaopatrzony od strony tej granicy w "mur ogniochronny bez otworów i próżni z cegły palnej". Tak określone warunki udzielonego zezwolenia na wzniesienie obiektu budowlanego uniemożliwiały stwierdzenie, iż obiekt faktycznie wzniesiony warunkom tym odpowiadał w zakresie umiejscowienia otworu okiennego. Organy zasadnie skonstatowały, iż wykonanie okna w ścianie, która wedle udzielonego zezwolenia winna być ścianą oddzielenia przeciwpożarowego naruszało nie tylko warunki tegoż zezwolenia ale nadto przepis art. 278 – obowiązującego w czasie wznoszenia budynku – rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli (Dz. U. Nr 23, poz. 202 ze zm.) stanowiący, iż w wypadkach, gdy szczupłe rozmiary poszczególnych działek stoją na przeszkodzie zachowaniu odległości, wymienionych w artykule 277 tegoż rozporządzenie – a więc z zachowaniem odległości od granic sąsiadów co najmniej: 5 m przy wznoszeniu budynków nieogniotrwałych; 4 m przy wznoszeniu budynków ogniotrwałych, posiadających od strony granicy otwory, prowadzące do pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi i 3 m przy wznoszeniu budynków ogniotrwałych, nie posiadające od strony granicy otworów – budynki mogą być wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów pod następującymi warunkami: 1) ile budynki są wznoszone jednocześnie przez właścicieli przyległych działek, mogą być zbudowane jako bliźniacze i mają być uważane za jedną całość; 2) o ile budynki nie są wznoszone jednocześnie przez właścicieli przyległych działek, budynek, wznoszony przy granicy, powinien posiadać pokrycie ogniotrwałe i powinien być zaopatrzony od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni o grubości równej co najmniej długości jednej cegły, wyprowadzony 30 centymetrów ponad dach, przy czym o ile zachodzi potrzeba wpuszczenia do muru ogniochronnego drewnianych konstrukcyjnych części, ma pozostawać od drzewa do zewnętrznej powierzchni muru co najmniej pół długości cegły pełnego muru. W takiej sytuacji faktycznej i prawnej, jaka została zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie może budzić wątpliwości stwierdzenie, iż inwestor realizując okno w ścianie znajdującej się w granicy nieruchomości (a obecnie w odległości około 1,5 m od granicy) dopuścił się naruszenia przepisów prawa. Konstatacja ta pozostaje aktualna również w obecnym stanie prawnym, bowiem przepis par. 12 ust. 3 pkt 1 lit. a) obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.) stanowi, iż budynki z otworami okiennymi winny być sytuowane w odległości 4 m od granicy działki. Pomimo tego, iż samowolnie wykonane prace budowlane przy realizacji okna w ścianie granicznej pochodzą sprzed okresu obowiązywania aktualnej ustawy – Prawo budowlane to właśnie przepisy tejże ustawy mają zastosowanie w niniejszej sprawie. (vide art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.)). Stanowisko zajęte w tej kwestii przez organy administracji zasługuje na uznanie. Samowolne wykonane okna powoduje, że prawidłowe jest ustalenie organów, iż mamy do czynienia w niniejszej sprawie z robotami budowlanymi wykonanymi w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane). Tym samym słusznie organy podniosły, iż sprawa podlegała rozpatrzeniu w trybie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 51 ust. 7 i art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r – Prawo budowlane i nałożyły na skarżących obowiązek wykonania określonych robót budowlanych (zamurowania okna) w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Tym samym wskazać należy, iż nałożenie powyższego obowiązku znajduje swe źródło w prawie. W tym stanie rzeczy uznając skargę jako bezzasadną należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło