II SA/Łd 947/01

PostanowienieWSA w Łodzi2004-02-18

Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Joanna Sekunda-Lenczewska, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony w toku postępowania sądowego, gdy przedmiot postępowania dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, sąd powinien umorzyć postępowanie?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, ponieważ zmarły skarżący domagał się przyznania świadczenia pieniężnego, które miało charakter ściśle osobisty i nie mogło być przeniesione na inne podmioty. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 PPSA, w przypadku śmierci strony, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a nie ma innych osób, których interes prawny dotyczyłby wyniku postępowania, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania.
Stan faktyczny
K.M. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Organ I instancji umorzył postępowanie ze względu na złożenie wniosku po terminie. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do NSA Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi. W trakcie postępowania skarżący zmarł. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na podstawie przepisów PPSA i postanowił umorzyć postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędziowie: WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, p.o. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej p o s t a n o w i ł : umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Sygn. akt II SA/Łd 947 / 01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie wywołane wnioskiem K.M. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, iż wniosek o przyznanie uprawnień wpłynął do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po dniu 31 grudnia 1999 roku, a więc po wyznaczonym przez przepis art. 4 ust. 5 tejże ustawy terminie do jego złożenia. W następstwie odwołania wniesionego przez K.M. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – jako organ II instancji – decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną. W dniu 10 maja 2001 roku, na powyższą decyzję, K.M. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł od jej oddalenie. Skarżący K.M. zmarł w dniu [...] (vide odpis skrócony aktu zgonu) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.)) Skarżący wystąpił do organu administracji publicznej domagając się przyznania świadczenia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Przepis art. 1 tejże ustawy określa grono adresatów norm prawnych w niej zawartych, natomiast przepis art. 2 stanowi co w jej rozumieniu jest "represją" uzasadniającą przyznanie świadczenia pieniężnego. Porównanie powyższych uregulowań (wyłączając spod analizy zawężenia w jej stosowaniu określone w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy) prowadzi do wniosku, iż świadczenie pieniężne na gruncie ustawy przysługuje wyłącznie obywatelom polskim, którzy 1) osadzeni byli w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939 – 1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych, 2) byli deportowani (wywiezieni) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 roku. Analizowana ustawa nie zawiera natomiast uregulowań, które pozwalałyby owo uprawnienie do świadczenia pieniężnego przenosić z osoby dotkniętej represją na inne podmioty. Brak takiego unormowania wskazuje jednoznacznie na to, iż uprawnienie do świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 roku ma charakter ściśle osobisty, związany wyłącznie z osobą podlegającą opisanej w ustawie represji. Ustalenie powyższej okoliczności ma decydujące znaczenie dla konsekwencji procesowych śmierci skarżącego. Przepis art. 161 par. 1 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, iż sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osoba zmarłego, chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie bowiem świadczenie pieniężne, którego przyznania domagał się zmarły odnosiło się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z jego osobą, a jednocześnie brak jest okoliczności uzasadniających udział w sprawie innych osób, których interesu prawnego dotyczyłby wynik niniejszego postępowania. Tak więc ostatecznie postępowanie przed sądem należał umorzyć. Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło