II SA/Łd 948/10
WyrokWSA w Łodzi2010-12-10
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Anna Stępień, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej może zostać wydane bez uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz bez prawidłowego ustalenia zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeśli jest to wymagane przepisami prawa, oraz po prawidłowym ustaleniu zgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy nie może samodzielnie dokonać oceny środowiskowej, a brak takiej oceny oraz niewykazanie braku uciążliwości inwestycji wykraczającej poza granice działki skutkuje naruszeniem prawa i uzasadnia uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę.Stan faktyczny
A Spółka z o.o. złożyła wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej na działce w gminie G. Starosta dwukrotnie odmówił zatwierdzenia projektu i pozwolenia, wskazując na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak oceny oddziaływania na środowisko. Wojewoda uchylił te decyzje i wydał pozwolenie na budowę. Skarżąca I. R. zaskarżyła decyzję wojewody, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko i zgodności z planem miejscowym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody w całości, zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 760 zł tytułem kosztów postępowania sądowego oraz stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 roku sprawy ze skargi I. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej I. R. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], znak [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. w W. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci D, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości wraz z poprzedzającym ją postanowieniem Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] r. i orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci D nr [...] wraz z niezbędną infrastrukturą, linią zasilającą enn, drogą dojazdową oraz wjazdem, do realizacji na terenie działki nr [...], obręb B. gm. G. (kat. XXIX)
Na podstawie akt administracyjnych sprawy ustalono, iż A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci D nr [...] wraz z niezbędną infrastrukturą, linią zasilającą, drogą dojazdową oraz wjazdem, na działce nr [...] w obrębie B. gm. G.
Starosta [...] dwukrotnie, decyzjami z dnia: [...] r. i [...] r., odmawiał zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z powodu niezgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz braku oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Wojewoda [...] uchylając te rozstrzygnięcia (decyzjami z dnia: [...] r. i [...] r.), przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem dokonania wnikliwej analizy projektowanej inwestycji pod kątem zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i dokładnego podania, w którym punkcie występuje niezgodność inwestycji z planem, a także odniesienia się do wpływu zamierzenia na otoczenie i wykazania braku jej szkodliwego oddziaływania.
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na inwestora obowiązek doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z przepisami prawa, ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności z § 26 ust. 1 oraz § 24 ust. 1 w związku z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska.
Pismem z dnia [...] r. inwestor stwierdził, że wnioskowana inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Starosta [...] odmówił pozwolenia na budowę. W motywach rozstrzygnięcia wskazując, że lokalizacja wnioskowanej inwestycji na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zagrodową naruszy ustalenia § 24 ust. 1 pkt 3 oraz § 26 ust. 1, bowiem jej oddziaływanie wykracza poza granice działki. Jednocześnie podał, że działając na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane nie stwierdził naruszenia przepisów o ochronie środowiska, podzielając stanowisko inwestora co do braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, o jakiej mowa w art. 88 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227).
W odwołaniu od tej decyzji A. Sp. z o.o. w W. wnosiła o uchylenie zaskarżonego aktu i wydanie decyzji merytoryczno-reformacyjnej. W ocenie odwołującego organ I instancji przeprowadził określone prawem postępowanie, ale błędnie ocenił zamierzenie inwestycyjne i w następstwie tego wydał decyzję n niezgodną z prawem.
Wojewoda [...], przywołaną na wstępie decyzją, uchylając zaskarżoną decyzję oraz postanowienie, wydane w trybie art. 35 ust. 3 prawa budowlanego, orzekł co do istoty zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania, przytoczył regulacje z zakresu prawa budowlanego, prawa ochrony środowiska z przepisami wykonawczymi oraz regulacje prawa miejscowego i ocenił, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z wymogami tam określonymi, w szczególności nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się zaś do wpływu projektowanej stacji bazowej na poszczególne elementy środowiska, organ odwoławczy stwierdził, że promieniowanie elektromagnetyczne wytwarzane przez zainstalowane na wieży anteny nie będzie powodować ograniczeń w normalnym funkcjonowaniu istniejącej zabudowy i terenu w otoczeniu stacji. Podsumowując, stwierdził iż wobec tego, że zostały spełnione wymogi art. 35 ust. 1 i 32 ust. 4 prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić udzielenia pozwolenia na budowę, stosownie do art. 35 ust. 4 prawa budowlanego.
Skargę na tę decyzję złożyła I. R., zarzucając naruszenie art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz art. 84 k.p.a. i wnosząc o uchylenia zaskarżonej decyzji. Uzasadniając zarzuty skargi podniosła, iż organ nie dokonał ustaleń, jaki będzie ewentualny wpływ przedmiotowej inwestycji na możliwość zagospodarowania terenów przyległych w sposób zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę, wnosił o jej oddalenie, podnosząc że zarzuty oraz wywody skarżącej pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.).
Roboty budowlane, stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz.1118 ze zm.), można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza między innymi zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego).
Założenia ładu przestrzennego wyrażone w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego były zasadniczym elementem działań kontrolnych organów architektoniczno-budowlanych w zakresie zgodności z nimi planowanej inwestycji. Organy jednak, w sposób zasadniczo odmienny, oceniły tę przesłankę i tak Starosta [...] stwierdził, iż planowane przedsięwzięcie nie jest zgodne z postanowieniami planu, zaś Wojewoda [...] uznał, iż ustalenia planu miejscowego nie sprzeciwiają się planowanej inwestycji.
Teren, na którym lokowana ma być zawnioskowana inwestycja objęty został uchwałą Nr XXVI/73/04 Rady Gminy w G. z dnia 28 października 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2005 r., nr 23, poz. 251 ze zm.).
W zakresie ustaleń dotyczących szczegółowych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, obszar ten oznaczony został symbolami od 1MMR do 5 MMR o przeznaczeniu podstawowym pod zabudowę mieszkaniową zagrodową i jednorodzinną z dopuszczalnym przeznaczeniem uzupełniającym pod nieuciążliwe usługi towarzyszące, nie zakłócające funkcji mieszkaniowej obszaru oraz nieuciążliwe zakłady rzemieślnicze, agroturystykę i stacje transformatorowe, a uciążliwość prowadzonej działalności gospodarczej, w tym związanej z produkcją rolną, ograniczona być musi do granic własnych działki z wykluczeniem wzajemnej kolizji dopuszczonych funkcji (§ 26 ust. 1 pkt a, b i h).
W zakresie lokowania infrastruktury technicznej, plan przewiduje lokalizowanie urządzeń telekomunikacyjnych na terenach zabudowy oraz na terenach leśnych i rolnych (§ 24 ust. 1 pkt 3). Natomiast dla lokalizacji sieci infrastruktury technicznej plan przeznacza tereny ulic i dróg wyznaczone liniami rozgraniczającymi, a w przypadku braku możliwości zlokalizowania infrastruktury technicznej w liniach rozgraniczających ulic i dróg lub ze względów technicznych dopuszcza się lokalizację w działkach pod warunkiem uzyskania zgody ich właścicieli i zapewnienia dostępu do urządzeń w celach eksploatacyjnych (§ 25 ust. 1 pkt 2).
W zakresie ochrony środowiska, plan ustala, w całym obszarze zakaz m.in. realizowania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w przepisach szczególnych, za wyjątkiem terenów oznaczonych w planie symbolami PPw, PPn TK, gdzie dopuszcza się przedsięwzięcia, dla których sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko może być wymagane oraz za wyjątkiem dróg, stacji paliw i autogazu i urządzeń infrastruktury technicznej oraz prowadzenia działalności gospodarczej o uciążliwości wykraczającej poza granice działki lub działek, do których inwestor posiada tytuł prawny (§ 12 pkt 1 i pkt 6).
Przy czym pod pojęciem "przemysłu, usług, rzemiosła i drobnej wytwórczości" plan rozumie usługi z grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu może być wymagane, zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami (§ 2 ust. 1 pkt 14)
Przedmiotem wniosku jest budowa stacji bazowej A. Sp. z o.o., składającej się, zgodnie z załączonym projektem, z wieży stalowej L. H=66m, zestawu anten mocowanych do konstrukcji projektowanej wieży, urządzeń zasilających i nadawczo-odbiorczych umieszczonych w kontenerze oraz drogi kablowej, ogrodzenia terenu i agregatu prądotwórczego.
Obiekt ten, to niewątpliwie budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z urządzeniami i instalacjami, o której mówi art. 3 pkt 1 lit. b prawa budowlanego, odpowiadająca zarazem definicji telekomunikacyjnego obiektu budowlanego, który w myśl § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219, poz. 1864) stanowi linię kablową podziemną, linię kablową nadziemną, kanalizację kablową, kontenery telekomunikacyjne, szafy kablowe oraz wolno stojące konstrukcje wsporcze anten i urządzeń radiowych, w tym wolno stojące maszty antenowe i wolno stojące wieże antenowe.
W ocenie sądu tak rozumiany obiekt budowlany wpisuje się w regulację, powołanego wyżej prawa miejscowego, dotyczącą lokowania infrastruktury technicznej, a w szczególności urządzeń telekomunikacyjnych, definiowanych jako urządzenie elektryczne lub elektroniczne przeznaczone do zapewniania telekomunikacji (art. 2 pkt 46 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne ).
Plan bowiem dopuszcza lokalizowanie urządzeń telekomunikacyjnych na terenach zabudowy oraz na terenach leśnych i rolnych (§ 24 ust. 1 pkt 3), a obręb wiejski B. obejmuje tereny pod zabudowę (§ 26 ust. 1 pkt a).
Stacja bazowa telefonii komórkowej z pewnością jest urządzeniem, które spełnia wymogi tej definicji, jest bowiem elementem niezbędnym dla funkcjonowania sieci, bezpośrednio związanym ze świadczeniem usług telekomunikacyjnych, dostępnych dla ogółu użytkowników. Świadczenie usług w zakresie telefonii komórkowej spełnia kryteria definicji "telekomunikacji" określonej w art. 2 pkt 42 prawa telekomunikacyjnego. A podmiot uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej polegającej na dostarczaniu sieci telekomunikacyjnych, uzgodnień towarzyszących lub świadczeniu usług telekomunikacyjnych to przedsiębiorca telekomunikacyjny (art. 2 pkt 27 prawa telekomunikacyjnego).
W świetle powyższego, nie sposób podzielić stanowiska Starosty [...] w zakresie braku zgodności projektowanego zamierzenia z ustaleniami planu wynikającymi, w szczególności z § 24 ust. 1 pkt 3.
Nie można jednak pominąć ustaleń szczegółowych planu, z których wynika, że na terenach oznaczonych symbolami od 1MMR do 5MMR dopuszcza się jedynie nieuciążliwe usługi, nie zakłócające funkcji mieszkaniowej obszaru. A przez uciążliwość, akt ten rozumie, prowadzoną działalność gospodarczą, ograniczoną do granic własnych działki z wykluczeniem kolizji dopuszczonych funkcji (mieszkaniowej i usługowej) - § 26 ust. 1 pkt b i pkt h.
Usługi mieszczą w pojęciu ustawowym działalności gospodarczej (art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. (tj. Dz. U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095). Realizacja stacji bazowej telefonii komórkowej operatora świadczącego usługi telekomunikacyjne to dziedzina działalności gospodarczej, polegająca na dostarczeniu sieci telekomunikacyjnych.
Z punktu widzenia postanowień prawa miejscowego istotne jest, by na całym obszarze objętym planem uciążliwość prowadzonej działalności gospodarczej nie wykraczała poza granice działki lub działek, do których inwestor posiada tytuł prawny (§ 12 ust. 1 pkt 6). Tak więc, zdaniem sądu, zasadniczym wymogiem dla możliwości lokowania nowych inwestycji, w świetle powyższych postanowień planu, jest brak uciążliwości wykraczających poza granice działki, będącej w dyspozycji inwestora. W tym też zakresie organ I instancji stwierdził nieprawidłowości i postanowieniem z dnia [...] r. zobowiązał inwestora do dostosowania projektu budowlanego do ograniczeń wynikających z planu miejscowego.
W myśl bowiem regulacji ust. 3 art. 35 prawa budowlanego, w razie stwierdzenia naruszeń, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Organ I instancji stwierdzając, że lokalizacja wnioskowanej inwestycji na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zagrodową naruszy ustalenia § 24 ust. 1 pkt 3 oraz § 26 ust. 1, przez to, że jej oddziaływanie wykracza poza granice działki, odmówił udzielenia pozwolenia na budowę.
O ile, w ocenie sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia niezgodności projektowanego zamierzenia z postanowieniem § 24 ust. 1 pkt 3 planu, o tyle spełnienie wymogu braku uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich nie zostało wykazane, a wyraźnie tego wymaga plan w § 26 ust. 1 pkt b i h w zw. z § 12 ust. 1 pkt 6.
Organ odwoławczy, zdaniem składu orzekającego, co najmniej przedwcześnie przyjął, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z wymogami określonymi w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ocena taka, zdaje się być autorytatywną i dowolną, bowiem z akt administracyjnych, w szczególności z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie wynika aby była poprzedzona własną, pogłębioną analizą i weryfikacją stanowiska inwestora, co narusza zasady prawidłowego procedowania, określone w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Z "Informacji o planowanym przedsięwzięciu", załączonym do projektu, a mającym na celu sprawdzenie wymagań, co do konieczności (lub możliwej konieczności) przeprowadzenia postępowania w zakresie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na jego realizację, wynika tyle że "budowa stacji na wybranej lokalizacji ogranicza ingerencję w środowisko do niezbędnego minimum". W skład projektowanej stacji bazowej oprócz wieży i urządzeń nadawczo-odbiorczych, wchodzi system antenowy składający się z kilkunastu anten różnego typu oraz radiolinii. Projektowane radiolinie, bez względu na moce nie wymagają sporządzenia raportu. Odległości od miejsc dostępnych dla ludności oraz równoważną moc promieniowania izotropowego poszczególnych anten przedstawiono tabelarycznie. Wskazano, że obszary o gęstości mocy pola elektromagnetycznego przekraczającej wartość dopuszczalną wystąpią wyłącznie w wolnej przestrzeni, w miejscach niedostępnych dla użytkowników okolicy (...), a więc promieniowanie elektromagnetyczne wytwarzane przez zainstalowane na wieży anteny nie będzie powodować ograniczeń w normalnym użytkowaniu istniejącej zabudowy i terenu w otoczeniu stacji. Podsumowując, stwierdzono, że przedmiotowa stacja będzie spełniać wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobu sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. nr 192, poz. 1883), a zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.) w brzmieniu od 31 sierpnia 2007 r., nie zalicza się do przedsięwzięć, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko.
Przestawiona przez inwestora informacja środowiskowa mogła stanowić dla organu punkt wyjścia do dalszych własnych ustaleń dotyczących obszaru oddziaływania obiektu, przez który ustawa rozumie teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 prawa budowlanego). A co z kolei stanowi podstawę do prawidłowego ustalenia kręgu stron tego postępowania, gdyż w myśl art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W toku postępowania organ odwoławczy zwrócił na to zagadnienie uwagę, bowiem decyzją z dnia [...] r. uchylając decyzję pierwszej instancji nakazał organowi, by w toku rozpoznania sprawy, ponownie ustalił obszar oddziaływania obiektu objętego przedmiotowym postępowaniem i stosownie do tych ustaleń prawidłowo określił krąg stron postępowania. Po czym, w kolejnych etapach prowadzonego postępowania, organ zaniechał ustaleń w tym zakresie, co nie pozwoliło zweryfikować kręgu stron postępowania, ani też spełnienia warunków miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie braku uciążliwości planowanej inwestycji wykraczającej poza granice działki będącej w dyspozycji inwestora.
Ustalenia organu dotyczące zakresu oddziaływania obiektu powinny sprowadzać się do wyjaśnienia i oceny, w kontekście konkretnych parametrów technicznych inwestycji i obowiązujących przepisów, w tym prawa miejscowego, wpływu planowanego zamierzenia na możliwości zagospodarowania nieruchomości sąsiednich w sposób zgodny z prawem. Bowiem obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego).
Zwłaszcza, na co zwraca uwagę skarga, budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych (§ 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.).
Ustalenie więc zakresu oddziaływania objętego projektem zamierzenia jawi się jako niezwykle istotne zagadnienie dla oceny spełnienia wskazanych wyżej wymogów, a co za tym idzie będzie miało istotny wpływ na końcowe rozstrzygnięcie sprawy.
Prawo budowlane stawia warunek, iż pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (art. 32 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego). W myśl art. 59 ust. 1 tej ustawy przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Przedsięwzięcia, których realizacja musi być poprzedzona przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko to takie, w których obowiązek ten wynika bezpośrednio z mocy prawa oraz takie, w stosunku do których obowiązek ten został nałożony w formie indywidualnego aktu administracyjnego. Do pierwszej z nich należy zakwalifikować planowane przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, do drugiej grupy trzeba natomiast zaliczyć planowane przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny został stwierdzony w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 63 ust. 1. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - art. 63 ust. 2.
Z kolei rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko do dnia 15 listopada 2010 r. określało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573), a obecnie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397).
Inwestycja objęta wnioskiem według danych zawartych w informacji środowiskowej kwalifikowałaby się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko bowiem zalicza się do przedsięwzięć wymienionych w § 3 pkt 8 lit. b, opisanych jako instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 1 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, - przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna;
Inwestor zakwalifikował jednak planowane zamierzenie do przedsięwzięć, które nie mogą znacząco oddziaływać na środowisko. Moc promieniowania izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny określił maksymalnie na 1974,51 W, czyli mieszczącą się w przedziale nie mniej niż 1.000 W, a jako najbliższe miejsce dostępne dla ludności wskazał budynek mieszkalny w odległości 95m, czyli w odległości większej niż 70 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
Przy czym nie wyjaśnił, na czym opierał rozumienie pojęcia "miejsce dostępne dla ludności" jako zamieszkiwanie. Bowiem formy działalności ludzkiej są wielorakie i dostępność terenu dla ludzi może się wiązać z innym sposobem użytkowania, czy korzystania z nieruchomości. Dlatego, jeżeli działka inwestora nie rozciąga się na odległość co najmniej 70 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny, to by oznaczało, że inwestycja kwalifikowałaby się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Tak więc, w takiej sytuacji, w której obowiązek przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wynika z mocy prawa, a sposób kwalifikacji przedsięwzięcia przez podmiot zainteresowany jego realizacją jest inny niż ten wynikający z mocy prawa, budzi wątpliwości zarówno ta kwalifikacja jak i ocena organu w zakresie spełnienia wymogu wynikającego z art. 32 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego.
Rozwiązanie tego problemu stanowi regulacja art. 63 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku (...)., który przewiduje, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące uwarunkowania:
1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem:
a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji,
b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie,
c) wykorzystywania zasobów naturalnych,
d) emisji i występowania innych uciążliwości,
e) ryzyka wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii;
2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (...),
3) rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2, wynikające z:
a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać,
b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze,
c) wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej,
d) prawdopodobieństwa oddziaływania,
e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania.
Dopiero tak szczegółowa i wielopłaszczyznowa ocena planowanego przedsięwzięcia pozwoli w sposób zobiektywizowany określić, czy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko występuje, co powinno nastąpić w przepisanej formie, na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 73 ust. 1).
Natomiast organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę nie może we własnym zakresie przeprowadzić oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwolenia na budowę tylko wtedy, gdy konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w przypadku, o którym mowa w art. 88 ust. 1. Tryb z art. 88 uruchamiany jest również na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, który jest zobowiązany wraz z wnioskiem złożyć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W niniejszej sprawie nie zostały spełnione warunki do dokonania oceny środowiskowej w tym trybie, więc bezpodstawnie organ to uczynił.
Decydujące znaczenie w tej sprawie ma więc to, że pozwolenie na budowę przedmiotowej stacji bazowej telefonii cyfrowej nie zostało poprzedzone postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z wymogami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...).
Wbrew ocenie organu odwoławczego, sąd stwierdza, że w tym stanie sprawy brak było podstaw do konstatacji, że spełnione zostały wymogi art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego i należało wydać decyzję o pozwoleniu na budowę, w myśl art. 35 ust. 4 tej ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ weźmie pod uwagę powyższą ocenę prawną, wyrażoną przez sąd, w szczególności wskazania dotyczące przeprowadzenia w niniejszym, bądź odrębnym postępowaniu, oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, opierając się na parametrach technicznych inwestycji, co pozwoli dokonać ustaleń co do zasięgu jej oddziaływania, a co za tym idzie, ustaleniu kręgu stron postępowania i w dalszej kolejności, umożliwi dokonanie oceny zgodności projektu inwestycyjnego z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Mając to na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 134, a także art. 152 p.p.s.a. O kosztach rozstrzygnął zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
K.O.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło