II SA/Łd 949/06

Dnia 2 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Asystent sędziego Żywilla Król, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 16 lutego 2007 roku sprawy ze skargi W.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z Funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, adwokat E.S. – Kancelaria Adwokacka w Ł., ul. A 20/2 kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy), tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym należny podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu poniesionych wydatków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W.T., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...], Nr [...]. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] przyznał W.T. zasiłek celowy w ramach Programu Rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w wysokości 90 zł miesięcznie na zakup żywności w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia 2006 roku. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 8 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 39 ust. 1, art. 104, art. 106 ust. 1 i art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), ustawa z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 roku w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186), jak i art. 104 i 108 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Z treści uzasadnienia wynika, że organ mając na uwadze sytuację rodzinną W.T. przyznał pomoc w postaci zasiłku celowego z uwagi na to, że dochód w rodzinie wnioskodawcy nie przekracza kryterium dochodowego, a jest on osobą niepełnosprawną i bezradną w prowadzeniu gospodarstwa domowego. W odwołaniu od powyższej decyzji W.T. zakwestionował wysokość przyznanego świadczenia oraz fakt przyznania pomocy tylko z przeznaczeniem na zakup żywności, pomijając konieczność wsparcia go w zakupie leków niezbędnych do normalnego funkcjonowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że W.T. ma 32 lata, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i małoletnią córką, zamieszkuje w dwupokojowym mieszkaniu po swojej matce. Posiada status osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku. Nadto ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności i wymaga rehabilitacji. Dochód rodziny odwołującego się stanowi wynagrodzenie żony i zasiłek rodzinny na córkę w łącznej kwocie 952,30 zł miesięcznie. W dalszej części uzasadnienia organ zawarł zestawienie pomocy, z jakiej korzystał W.T. w okresie od lipca 2004 roku do grudnia 2006 roku. Następnie organ wyjaśnił, że przyznając pomoc społeczną organ powinien uwzględniać słuszny interes strony, własne możliwości finansowe, jak i interes społeczny, czyli możliwość objęcia pomocą społeczną jak największej liczby osób potrzebujących tej pomocy. W dalszej części wywodów stanowiących uzasadnienie decyzji organ przedstawił zestawienie środków finansowych, jakimi dysponował organ I instancji w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" wskazując, że rozumie trudną sytuację odwołującego się, ale decyzja I instancji nie narusza obowiązujących przepisów prawa, a pomoc społeczna nie może być traktowana jako stałe źródło dochodu służące zaspokojeniu potrzeb. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania, Kolegium zobowiązało organ I instancji do wyjaśnienia kwestii wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia na leki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W.T. wskazał, że zdaniem organu II instancji, jest osobą pełnoletnią całkowicie niezdolną do pracy z powodu bezrobocia i niepełnosprawności. Mimo takiej oceny organ utrzymał w mocy kwestionowane w odwołaniu rozstrzygnięcie. Nadto wyjaśnił, że zasiłek z pomocy społecznej jest jego jedynym dochodem i ma mu pomóc w realizacji niezbędnych potrzeb, zakupie koniecznych leków oraz umożliwieniu życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. W ocenie składu orzekającego, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji. Materialno – prawną podstawę wydania decyzji stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej, jak i ustawy o wprowadzeniu wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" wraz z przepisami wykonawczymi do tej ustawy. Przepis art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, który może być w szczególności przeznaczony na pokrycie w części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasady przyznawania świadczeń w ramach tego programu określa ustawa z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259). Celem programu jest wsparcie gmin w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym w zakresie dożywiania dzieci oraz zapewnienia posiłku osobom jego pozbawionym, ze szczególnym uwzględnieniem osób z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich; długofalowe działanie w zakresie poprawy stanu zdrowia dzieci i młodzieży poprzez ograniczanie zjawiska niedożywienia; upowszechnianie zdrowego stylu żywienia; poprawa poziomu życia osób i rodzin o niskich dochodach; jak i rozwój w gminach bazy żywieniowej, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb dzieci i młodzieży (art. 2 w/w ustawy). W ramach programu są realizowane działania dotyczące w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania dzieciom do 7 roku życia, uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej oraz osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym – w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych (art. 3 pkt 1 ustawy). W zakresie udzielenia pomocy zastosowanie, na podstawie art. 7 w/w ustawy, mają przepisy ustawy o pomocy społecznej. Wynika z tego, że wysokość przyznanego świadczenia determinują z jednej strony potrzeby osoby korzystającej z pomocy, a z drugiej strony możliwości finansowe organów (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego, pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie określonym osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego. Do osób, które mogą skorzystać z w/w pomocy należy zaliczyć osoby lub rodziny, które znajdują się, w szczególności, w stanie ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego (art. 3 pkt 1 lit. "c" i art. 5 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego w zw. z art. 7 ustawy o pomocy społecznej). W stanie faktycznym sprawy organ I instancji przyznał W.T. pomoc w formie zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na miesiąc lipiec i sierpień 2006 roku w kwocie po 90 zł. W odwołaniu, jak i skardze W.T. kwestionował wysokość przyznanego świadczenia. W odniesieniu do tego zarzutu należy po raz kolejny podkreślić, że zgodnie z treścią art. 7 ustawy o pomocy społecznej, wysokość i fakt przyznania pomoc jest określana z jednej strony poprzez możliwości finansowe organów pomocy społecznej, a z drugiej strony przez potrzeby osób korzystających z tej pomocy. Organy orzekające rozumieją potrzeby W.T. i dlatego przyznały skarżącemu wnioskowaną pomoc. Wysokość przyznanego świadczenia jest uzależniona od środków finansowych, jakimi może rozporządzać organ. W treści uzasadnienia organ zawarł zestawienie środków, jakimi dysponował w ramach programu rządowego oraz celów, na jakie zostały one przeznaczone. Owszem z tego porównania nie wynika, jaka była średnia wysokość zasiłku celowego w roku 2006. Tym niemniej zawarty również w treści uzasadnienia wykaz obrazujący wysokość przyznanej pomocy (w szczególności zasiłku celowego), z jakiej korzystał skarżący w okresie od lipca 2004 roku do grudnia 2006 roku wskazuje na to, że średnio otrzymywał on zasiłek celowy w kwocie ok. 70 zł. Na tej podstawie stwierdzić można, iż przyznana kwota 90 zł znacząco nie odbiega od średniej wysokości dotychczas uzyskiwanej przez skarżącego pomocy. Na marginesie podkreślić należy, że W.T. nie kwestionował danych wynikających z tego zestawienia. Poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje kwestia czy zgadzał się on z dotychczas przyznawaną pomocą. Dodatkowo należy wskazać, że wniosek skarżącego w zakresie przyznania pomocy na zakup leków, będzie przedmiotem odrębnego rozpatrzenia przez organ I instancji. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na mocy regulacji art. 205 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z treścią § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). O zwrocie wydatków pełnomocnika Sąd orzekł na mocy art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na podstawie części IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635).