II SA/Łd 952/04

WyrokWSA w Łodzi2005-04-20

Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Czesława Nowak – Kolczyńska, Ewa Cisowska – Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydanie przez organ I instancji dwóch decyzji rozstrzygających o tym samym żądaniu, mimo że jedna z nich zawierała skreślenie ołówkiem części rozstrzygnięcia, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Wydanie przez organ I instancji dwóch decyzji rozstrzygających o tym samym żądaniu, nawet jeśli jedna z nich zawierała skreślenie ołówkiem części rozstrzygnięcia, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skreślenie ołówkiem nie eliminuje bowiem decyzji ani jej części z obrotu prawnego. W konsekwencji, utrzymanie w mocy takiej decyzji przez organ odwoławczy również stanowi rażące naruszenie prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności obu decyzji.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta Ł. wydał dwie decyzje przyznające A.K. dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Jedna z decyzji zawierała skreślenie ołówkiem części rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. A.K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska, Asesor Ewa Cisowska – Sakrajda, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 roku sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznanie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie korzystania z urlopu wychowawczego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] orzekającej o przyznaniu dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie korzystania z urlopu wychowawczego Pani A.K., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. II SA/Ld 952/04 UZASADNIENIE W dniu [...] decyzją Nr [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 48 ust. 3 w związku z art. 59 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. Nr 228, poz. 2255 zmieniony Dz.U. z 2004r. Nr 35, poz.305; Nr 64. poz. 593 ) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o przyznaniu A.K. dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 505, 80 zł. z zaznaczeniem, że dodatek będzie wypłacany w okresie zasiłkowym na okres od dnia 1 maja 2004 roku do dnia 31 sierpnia 2005 roku. Od tej decyzji A.K. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Zarzuciła, iż powyższą decyzją organ I instancji, przyznając dodatek, skrócił jej okres urlopu wychowawczego udzielonego jej przez pracodawcę. Twierdzi, iż przyznanie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego powinno dotyczyć całego okresu urlopu wychowawczego. Decyzją z dnia [...], Nr [...], roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazuje, iż zgodnie z art. 8 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Stosownie do art. 59 ust. 1 tej ustawy, osoba samotnie wychowująca dziecko oraz osoba wychowująca troje lub więcej dzieci otrzymująca do dnia wejścia w życie ustawy podwyższony zasiłek wychowawczy nabywa prawo do dodatku, o którym mowa w art. 10, na dziecko, na które korzystała z urlopu wychowawczego do dnia wejścia w życie ustawy w wysokości 505,80 zł, jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach – ustawie z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz.U. z 1998r. Nr 102, poz.651 z późn. zm.). W myśl art. 59 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych do okresów, za które przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego (w art. 10 ust. 1), wlicza się okresy, za które zostały wypłacone zasiłki wychowawcze z tytułu wychowywania tego samego dziecka, do dnia wejścia w życie ustawy. W sprawie bezspornym jest, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę za 2002 rok ( art. 47 ust. 2) w ustalonej wysokości 205,80 zł miesięcznie nie przekroczył określonego w przepisach kryterium dochodowego a nadto, że A.K. jest osobą wychowującą troje dzieci. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podzieliło stanowisko organu i instancji, który ustalił prawo do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem M.K. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i zgodnie z art. 3 ust. 10 w związku z art.72 ustawy o świadczeniach rodzinnych i udzielił dodatku w granicach okresu zasiłkowego. Organ odwoławczy zaznaczył również, że ani organ i instancji, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie udziela urlopów wychowawczych, nie może więc ich także skracać, a fakt udzielenia takiego urlopu przez właściwy podmiot jest dla organu świadczeniowego przesłanką do ustalenia określonego prawa, jednakże na czas wynikający z przepisów o świadczeniach rodzinnych. Na powyższą decyzję A.K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżąca uznała tę decyzję za krzywdzącą i naruszającą prawo, wskazując na swoją trudną sytuacje materialną. W uzasadnieniu podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Z uwagi na powyższe w istocie wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dotyczy regulacji prawnej obowiązującej w dniu wydania decyzji. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a stosownie do § 2 tego przepisu, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 145 § 2 powołanej ustawy, uwzględniając skargę na decyzję, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Przesłanką nieważności decyzji jest m.in. stwierdzenie, iż wydana ona została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje, wydane przez ten sam organ (Prezydent Miasta Ł.), w tym samym dniu ([...]), opatrzone tym samym numerem ([...]), rozstrzygające o tym samym żądaniu. W jednej z tych decyzji (k. 23 akt administracyjnych), organ przyznaje A.K. dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego na skutek wniosku o ustalenie prawa do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego na dziecko - M.K.. W drugiej z tych decyzji (k. 20 akt administracyjnych), organ również przyznaje A.K. dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wychowawczego na dziecko – M.K. z tym, że ma to miejsce po rozpatrzeniu wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków w tym m.in. z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wychowawczego. Tym samym więc również przedmiot obu decyzji, jednej w części, a drugiej w całości są ze sobą tożsame co jednoznacznie wynika z porównania ich treści . Jak wynika to z akt, w drugiej z tych decyzji (k. 20) w sentencji dokonano skreślenia ołówkiem części rozstrzygnięcia dotyczącego przyznania A.K. dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wychowawczego na dziecko – M.K.. Na rozprawie, pełnomocnik Kolegium oświadczył, że organ ten dysponuje kopiami dwóch decyzji z dnia [...] o tym samym numerze z tym, że jedna z nich rozstrzyga o przyznaniu dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie korzystania z urlopu wychowawczego, druga natomiast o zasiłkach rodzinnych i dodatkach do tego zasiłku i ta właśnie decyzja zawiera przekreślony ołówkiem akapit dotyczący dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie korzystania z urlopu wychowawczego. Podobnej treści oświadczenie złożyła na rozprawie skarżąca. W ocenie sądu, za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należy uznać wydanie przez organ I instancji decyzji, rozstrzygającej o tym samym żądaniu, w tym przypadku o przyznaniu dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem M.K. w czasie korzystania z urlopu wychowawczego, mimo iż inną decyzją już tę kwestię organ rozstrzygnął. Należy bowiem podkreślić, że skreślenie ołówkiem części sentencji decyzji (które to skreślenie, jak wynika to z okoliczności sprawy, dokonane zostało przez organ I instancji ), nie eliminuje z obrotu prawnego tej części decyzji i nie niweczy jej skutków prawnych. Prawo administracyjne nie zna bowiem takiej formy eliminacji decyzji lub jej części z obrotu prawnego jak skreślenie ołówkiem. Stwierdzenie, że decyzja organu I instancji utrzymana w mocy przez organ odwoławczy dotknięta jest wadą nieważności, skutkuje stwierdzeniem, iż w postępowaniu odwoławczym doszło również do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. J. Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, Wyd. Zachodnie Centrum Organizacji, 1997r., str.103). Powyższe stwierdzenie wyłącza zakaz reformationis in peius stosownie do zapisu art.134 § 2 p.p.s.a.. Tym samym, mimo iż zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, przyznającą skarżącej świadczenie, którego się domagała a skarga jej w istocie zdaje się wynikać z niezrozumienia pojęcia okresu zasiłkowego uregulowanego w art.. 3 ust 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to jednak należało skargę uwzględnić. Mając na względzie wskazane okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art.134 § 2 p.p.s.a., należało orzec jak w wyroku. Zgodnie z art. 152 tej samej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło