II SA/Łd 952/06

WyrokWSA w Łodzi2007-03-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazując wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworu okiennego, czy też postępowanie powinno być prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego w związku z samowolą budowlaną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podstawa prawna decyzji organu pierwszej instancji (art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) była niewłaściwa, ponieważ nie wykazała ona zagrożenia dla życia, zdrowia, środowiska lub bezpieczeństwa. Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że kluczowe jest ustalenie, czy otwór okienny został wykonany po oddaniu do użytkowania nadbudowy, co mogłoby stanowić samowolę budowlaną i wymagać postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego. W związku z tym, zaskarżona decyzja kasacyjna, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania, nie naruszała prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej zamurowanie otworu okiennego w nadbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej. Skarżąca H.M. podnosiła, że nadbudowa negatywnie wpływa na jej nieruchomość, powodując pękanie ścian, oraz kwestionowała rzetelność przeprowadzonej kontroli. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na potrzebę ustalenia, czy otwór okienny nie został wykonany po oddaniu do użytkowania nadbudowy, co mogłoby stanowić samowolę budowlaną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2007 roku przy udziale - sprawy ze skargi H. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych oddala skargę. - Decyzją z dnia [...], nr [...], znak; [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 66 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 163, poz. 1364 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. działając z urzędu nakazał D. i W. małżonkom W. wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu cegłą ceramiczną pełną otworu okiennego, znajdującego się w ścianie północnej stojącej w granicy pomiędzy nieruchomością położoną przy ul. A 1b a 1c w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej znajdującego przy ul. A 1 b w Ł., w terminie do dnia 30 września 2006 roku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku czynności kontrolnych podjętych na wniosek złożony w dniu [...] przez H.M. - właścicielkę nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 1c, organy nadzoru budowlanego ustaliły, że na nieruchomości położonej w Ł. przy ul A 1b został wybudowany budynek jednorodzinny dwukondygnacyjny w zabudowie bliźniaczej, podczas gdy na działce sąsiedniej przy ul. A 1c w zabudowie bliźniaczej usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny parterowy. W trakcie przeprowadzonych oględzin przy ul. A 1 b ustalono ponadto, że nadbudowa budynku została wykonana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...], nr [...]. Wewnętrzna szerokość budynku na parterze wynosi 888 cm, z lica wewnętrznego ściany północnej wystają dwa przewody kominowe w parterze, zaś na piętrze schowane są w grubości ściany. Wewnętrzna szerokość budynku na piętrze wynosi 878 cm, a ściana północna na piętrze posiada zróżnicowaną grubość. Jak ustalono zewnętrzna ściana południowa ma grubość 38 cm (bez ocieplenia), nie stwierdzono pęknięć ścian i stropów, widocznych ugięć stropu poza występującymi włoskowatymi rysami. Ustalono natomiast, że w ścianie północnej poddasza na wysokości około 150 cm od powierzchni dachu budynku usytuowanego przy ul. A 1c wykonany został otwór okienny stanowiący odstępstwo od załączonego do decyzji o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego. Oględziny przeprowadzone natomiast przy ul. A 1 c wykazały, że na ścianie zachodniej – od strony ul. A występuje na tynku pomiędzy otworami okiennymi rysa, również rysa podłużna znajduje się na spodzie nadproża okiennego. Na ścianie wschodniej budynku znajduje się natomiast rysa o długości około 140 cm biegnąca od gzymsu w stronę ściany środkowej pomiędzy budynkami. Oględziny wnętrza budynku nie wykazały natomiast pęknięć ścian i stropów. W wyniku analizy prawidłowości wykonania projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdzono, że budynek w kierunku północ – południe został źle zwymiarowany, gdyż zgodnie z inwentaryzacją budowlaną szerokość wewnętrzna budynku wynosi 889 cm, a wymiar zewnętrzny do osi ściany środkowej rozdzielającej budynki wynosi 940 cm . W projekcie nadbudowy w parterze wskazano, że szerokość zewnętrzna wynosi 940 cm do lica zewnętrznego ściany środkowej przy zachowaniu tej samej szerokości wewnętrznej. Ponieważ jednak parter istniejącego budynku nie uległ przebudowie w rozpoznawanej sprawie, zdaniem organu mamy do czynienia z błędem projektowym, który potwierdziły również wyniki przeprowadzonej kontroli (szerokość wewnętrzna wynosi 888 cm). Identyczna sytuacja ma miejsce na piętrze gdyż projektowana szerokość wewnętrzna na piętrze miała być równa 889 cm . Powyższe ustalenia oznaczają w ocenie organu, że nową wybudowaną ścianę inwestor postawił na piętrze w osi ściany parteru, a wykonane pogrubienie nastąpiło w stronę budynku przy ul. A 1b, a nie 1 c, jak twierdzi wnioskodawczyni – H.M. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych przez stronę dotyczących negatywnego oddziaływania wykonanej nadbudowy budynku przy ul. A 1 b w stosunku do budynku usytuowanego na działce sąsiedniej tj. przy ul. A 1 c organ wskazał, iż są niezasadne ponieważ stwierdzone w toku oględzin rysy istniejące na tynku budynku położonego przy ul. A 1 c nie uzasadniają negatywnego oddziaływania budynku sąsiedniego, gdyż zarówno budynek usytuowany przy ul. A 1 b jak i 1 c powstały w latach 60 – tych, a ilość istniejących rys na tynkach jest w tym przypadku zjawiskiem normalnym, niezależnym od prawidłowości wykonanych robót budowlanych. Od powyższej decyzji H.M. wniosła odwołanie, w którym podniosła, że przeprowadzenie ekspertyzy podczas której rzekomo zostały dokonane pomiary pomieszczeń budynku przy ul. A 1 c jest mało prawdopodobne. Wskazała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru w Ł. albo nie zapoznał się z treścią pisma z dnia [...] albo nie chciał dopełnić swych obowiązków i podjąć odpowiednich kroków w celu wyjaśnienia sprawy. W trakcie kontroli organy nadzoru budowlanego w ogóle nie interesowały się sporną ścianą. Wniosła o przeprowadzenie kontroli budynku przy ul. A 1 c w ramach nadzoru budowlanego. Decyzją z dnia [...], nr [...], znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia [...] inwestor – W.W. zawiadomił Prezydenta Miasta Ł. o oddaniu do użytku wykonanej nadbudowy budynku przy ul. A 1 b w Ł. Pismem z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zawiadomił inwestora o przyjęciu bez zastrzeżeń dokonanego zgłoszenia. Do zgłoszenia inwestor załączył oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu robót budowlanych zgodnie ze sztuką budowlaną i załączonym do decyzji o pozwoleniu na budowę projektem technicznym, który przewidywał wykonanie nadbudowy budynku przy ul. A 1 b w Ł. bez otworu okiennego w nadbudowanej ścianie północnej budynku. Zakładając zatem, iż złożone przez kierownika budowy oświadczenie pokrywało się ze stanem faktycznym organ uznał, że w dacie oddania budynku do użytkowania otwór okienny nie istniał, został wykonany po oddaniu nadbudowanej części budynku, co jest sprzeczne z ustaleniami organu pierwszej instancji zawartymi w protokole oględzin z dnia [...]. W świetle zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego, nie można jednak zdaniem organu odwoławczego wykluczyć, że otwór okienny został wykonany po oddaniu obiektu do użytkowania. Postępowanie przed organem pierwszej instancji, w takiej sytuacji powinno być prowadzone w trybie art. 51 ustawy – Prawo budowlane w odniesieniu do spornego otworu okiennego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca – H.M. wskazała, że celem złożonego w dniu [...] wniosku było zbadanie przez organy nadzoru budowlanego nadbudowy budynku mieszkalnego mieszczącego się w Ł. przy ul. A 1 b, z uwagi na fakt, że podwyższenie części zamieszkałej zabudowy bliźniaczej bezpośrednio wpływa na pękanie ścian zarówno na zewnątrz jak i wewnątrz budynku stanowiącego własność skarżącej. Wskazała, że nie wiadomo z jakich powodów ściana nadbudowanego budynku usytuowana jest na ścianie strychu budynku należącego do skarżącej zamiast na osi pierwotnej. Po przeprowadzeniu w dniu [...] kontroli nie stwierdzono żadnych uchybień nakazując jedynie zamurowanie otworu okiennego istniejącego w granicy pomiędzy nieruchomościami. Skarżąca podniosła, iż podczas jej nieobecności otwór okienny został zamurowany, zniszczony został natomiast dach i rynny. Zdaniem skarżącej przeprowadzona w dniu [...] kontrola była nierzetelna, ponieważ nie dokonano oględzin strychu, nie dostrzeżono istniejących pęknięć ścian, sufitu i murów zewnętrznych. Skarżąca wniosła o ponowne przeprowadzenie kontroli, usunięcie nabudowanej ściany, naprawienie dachu i usunięcie pęknięć ścian. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa materialnego lub też przepisy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja kasacyjna z dnia [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. , którą organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji nakazując ustalenie, kiedy sporny otwór okienny został wykonany, gdyż zdaniem organu odwoławczego nie można wykluczyć, że otwór okienny został wykonany po oddaniu obiektu do użytkowania. Decyzja pierwszoinstancyjna została oparta na przepisie art. 66 § 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stanowi "W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku". W ocenie Sądu wskazana podstawa prawna rozstrzygnięcia, przez organ pierwszoinstancyjny jest niewłaściwa. Organ ten nie wyjaśnił na czym miałoby polegać wypełnienie przesłanek art. 66 § 1 pkt. 2 powołanej ustawy, a i trudno sobie wyobrazić zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, środowiska lub bezpieczeństwa jakie niesie z sobą w tej konkretnej sytuacji kwestionowane okno. Należy zgodzić się z motywami rozstrzygnięcia decyzji drugoinstancyjnej, w których organ wskazuje na brak precyzyjnych ustaleń w przedmiocie daty wybudowania okna w ścianie szczytowej. Z porównania projektu budowlanego na podstawie, którego była realizowana nadbudowa piętra i oświadczenia inwestora – W.W. dokonanego pismem z dnia [...], którym zawiadomił Prezydenta Miasta Ł. o oddaniu do użytku wykonanej nadbudowy budynku przy ul. A 1 b w Ł. i załączył przy nim oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu robót budowlanych zgodnie ze sztuką budowlaną i załączonym do decyzji o pozwoleniu na budowę projektem technicznym, który przewidywał wykonanie nadbudowy budynku przy ul. A 1 b w Ł. bez otworu okiennego w nadbudowanej ścianie północnej budynku wynika, że wykonanie okna miało miejsce już po dokonaniu nadbudowy i miało charakter samowoli budowlanej. Należy również podnieść, że uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej nie odnosi się w zasadzie w ogóle, nie porusza treści wydanego przez organ rozstrzygnięcia. W zaistniałej sytuacji należy w pełni zgodzić się z motywami rozstrzygnięcia organu odwoławczego, iż w pierwszej kolejności należy ustalić ponad wszelką wątpliwość datę wybudowania okna. Jeżeli faktycznie nastąpiło to po oddaniu do użytkowania nadbudowanej kondygnacji to postępowanie winno być prowadzone w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, gdyż istnienie tego otworu narusza przepisy wykonawcze do ustawy. Taki tok postępowania w ocenie Sądu również wpłynie na znacznie szybsze i całościowe rozpoznanie żądań skarżącej. Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji winien dokonać wskazanych wyżej ustaleń i ustosunkować się do podnoszonych przez skarżącą kwestii zawartych w jej wniosku wszczynającym postępowanie z dnia [...]. Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa a przytoczona argumentacja organu odwoławczego zasługuje na uwzględnienie. Podnoszone w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło