II SA/Łd 952/13

Dnia 28 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. a.bł. R. N. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Wobec powyższego na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz "PPF", celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zarządzeniem z dnia 25 października 2013 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek R. N. bez rozpoznania. W sprzeciwie od powyższego zarządzenia skarżący ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 listopada 2013 r. przesłano skarżącemu urzędowy formularz "PPF", celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 23 grudnia 2013 r. skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że obecnie jest zarejestrowany w PUP jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się głównie ze świadczeń pomocowych w postacie zasiłków celowych. Skarżący mieszka z konkubiną. Na jego dochód składa się stypendium socjalne w wysokości 360 zł miesięcznie oraz świadczenia przedemerytalne konkubiny w wysokości 833 zł. Dodał, iż jest studentem III roku Wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie [...], kierunek prawo, studia niestacjonarne. Opłata za III rok studiów 2013/2014 wynosi 4000 zł. Ponadto jest studentem III roku administracji, studia zaoczne, licencjackie i z tego tytułu zalega z opłatą za rok 2012/2013 w wysokości 1800 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiste i obiektywnie niemożliwe. Należy zatem zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. W art. 239 p.p.s.a. określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Z punktu 1 lit. a) powołanego przepisu, jednoznacznie wynika, iż strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi R. N. jest decyzja Kolegium w przedmiocie przyznania zasiłku celowego, a zatem bezspornie jest to sprawa z zakresu pomocy społecznej. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a skarżący z mocy ustawy korzysta już ze zwolnienia od konieczności poniesienia kosztów sądowych. Oznacza to, iż skarżący z mocy ustawy zwolniony jest z obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zatem w myśl przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Jak wynika ze złożonego przez skarżącego formularza PPF, jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Strona w sposób przekonujący wykazała, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3, art. 262 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a, art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia, zaś na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a i art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim postanowienia. a.bł.