II SA/Łd 954/04

WyrokWSA w Łodzi2005-04-28

Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Janusz Nowacki, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka powinno być ustalone na podstawie dochodów z roku 2002, mimo że skarżąca od 2003 roku nie mieszka z mężem i otrzymuje od niego alimenty?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Prawo do świadczeń zostało ustalone zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, które nakazywały uwzględnienie dochodów rodziny z roku 2002, mimo rozłączenia małżonków i otrzymywania alimentów od 2004 roku. W 2002 roku małżonkowie prowadzili wspólne gospodarstwo domowe i osiągnęli dochód przekraczający kryterium ustawowe.
Stan faktyczny
Skarżąca E.K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. odmawiającą jej prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego w 2002 roku oraz fakt, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim. Skarżąca argumentowała trudną sytuacją materialną, brakiem pracy i otrzymywaniem alimentów od męża, z którym nie mieszka od 2003 roku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E.K.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Wiktor Jarzębowski, Sędzia NSA: Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska, Protokolant: Anna Kośka, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art.6 ust.1, art.8 i art.48 ust.3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych(Dz.U. nr 228 poz.2255 z późn. zm.) oraz art.104 kpa odmówił E.K. prawa do zasiłku rodzinnego na syna M.K. oraz prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W uzasadnieniu stwierdzono, iż prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się do ukończenia przez dziecko 18 roku życia, ukończenia nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Warunkiem przyznania prawa do zasiłku jest spełnienie kryterium dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę. Zgodnie z treścią art.47 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w 2002r. Rodzina E.K. składa się z trzech osób zaś łączny dochód w 2002r. wynosił 553,56 zł i był wyższy od progu dochodowego wynoszącego 504 zł. E.K. do chwili obecnej pozostaje w związku małżeńskim a więc nie przysługuje jej dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła E.K. podnosząc, iż jest w trudnej sytuacji materialnej. Obecnie pracuje na czas określony i ma 400 zł wynagrodzenia. Ma ponadto przyznane alimenty od męża w wysokości 400 zł. Mąż wyprowadził się od niej w czerwcu 2003r. zaś obecnie toczy się sprawa rozwodowa. W konkluzji odwołująca wnosiła o ponowne rozpoznanie jej sprawy. Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa, art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych(Dz.U. nr 79 z 2001r. poz.856 z późn. zm.) oraz art.6 ust.1, art.4 ust.2, art.5 ust.1 i art.8 pkt.4 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych(Dz.U. nr 228 poz.2255 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.5 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. W myśl zaś art.5 ust.3 wymienionej ustawy gdy dochód rodziny lub osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Jak wynika z akt sprawy, dochód rodziny E.K. wyniósł 553, 56 zł x 3 osoby = 1660,68 zł miesięcznie i przekroczył kryterium dochodowe dla trzyosobowej rodziny (504,00 zł x 3 = 1512 zł/ miesięcznie) o 148,68 zł, co stanowi kwotę wyższą od równowartości najniższego zasiłku rodzinnego (43 zł). Nie zostały zatem spełnione przesłanki do przyznania zasiłku rodzinnego. E.K. nadal pozostaje w związku małżeńskim z T.K. Do chwili obecnej nie został orzeczony rozwód pomiędzy małżonkami. Nie ma więc podstaw do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła E.K. podnosząc, iż jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Obecnie nigdzie nie pracuje a jedynym źródłem jej utrzymania są alimenty od męża w wysokości 400 zł. W konkluzji skarżąca wnosiła o ponowne rozpoznanie jej sprawy. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga E.K. nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Postawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych(Dz.U. nr 228 poz.2255 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.4 ust.2 pkt.1 i art.5 ust.1 wymienionej ustawy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł. W myśl art.5 ust.3 cytowanej ustawy w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Zgodnie z treścią art.8 pkt.4 i art.12 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. do zasiłku rodzinnego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W myśl art. 47 ust.2 wymienionej ustawy w okresie od dnia 1 maja 2004r. do dnia 31 sierpnia 2005r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na podstawie dochodów uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2002r. Zgodnie z treścią art.3 pkt.16 i 17 rodzinę stanowią następujący członkowie rodziny: małżonkowie, rodzice, opiekun prawny dziecka, opiekun faktyczny dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia. Samotne wychowywania dziecka oznacza wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. Z wymienionych przepisów wynika, iż w okresie od 1 maja 2004r. do 31 sierpnia 2005r. prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w 2002r. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wnosiła o przyznanie jej zasiłku rodzinnego począwszy od 1 maja 2004r. wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania syna. Zgodnie z treścią art.47 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu jaki uzyskała rodzina w 2002r. W tym roku dochód rodziny E.K. wyniósł 19 928,15 zł zaś dochód miesięczny wyniósł 1 660,68 zł(19 288,15zł : 12). W przeliczeniu na jedna osobę dochód ten wyniósł 553,56 zł(1 660,68 zł : 3) i był wyższy od kryterium dochodowego – 504 zł. Nie zostały zatem spełnione przesłanki przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego określone w art.5 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. Brak było również podstaw do przyznania zasiłku na podstawie art.5 ust.3 wymienionej ustawy. Miesięczny dochód rodziny E.K. wynosił bowiem 1 660,68 zł i był wyższy od kwoty uprawniającej jej rodzinę do zasiłku – 1512 zł(504zł x 3) o sumę 148,68 zł. Kwota 148,68 zł jest wyższa od kwoty najniższego zasiłku(43zł) a więc nie zostały spełnione przesłanki przyznania zasiłku rodzinnego na podstawie art.5 ust.3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. Skarżącej nie przysługuje również prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Prawo do tego dodatku przysługuje bowiem tylko w razie istnienia uprawnienia do zasiłku rodzinnego. E.K. nie jest uprawniona do tego zasiłku a zatem nie ma także prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Dodać także należy, iż skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art.3 pkt.17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. Do chwili obecnej pozostaje bowiem w związku małżeńskim z T.K.. Mimo toczącej się sprawy rozwodowej dotychczas rozwód nie został orzeczony. W ocenie sądu organy administracji obu instancji prawidłowo odmówiły skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Zarzuty E.K. nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca podnosi, iż dochody jej męża nie powinny być brane pod uwagę dla określenia jej prawa do zasiłku gdyż mąż nie mieszka z nią od czerwca 2003r. zaś od marca 2004r. ma przyznane alimenty. Należy zaznaczyć, iż w przypadku zasiłku rodzinnego w okresie od 1maja 2004r. do 31 sierpnia 2005r. prawo do tego świadczenia ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w 2002r. W przepisie art.47 ust.2 ustawy z 28 listopada 2003r. wyraźnie jest mowa o dochodach rodziny a więc chodzi o rodzinę w rozumieniu art.3 pkt.16 tej ustawy. Rodziną jest natomiast małżonek bez względu na to czy małżonkowie mieszkają wspólnie i czy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W świetle art. 3 pkt.16 nie ma więc znaczenia okoliczność, iż mąż skarżącej nie mieszka z nią od czerwca 2003r. Dla oceny prawa do zasiłku rodzinnego istotna jest sytuacja jaka miała miejsce w 2002r. zaś w tym roku skarżąca mieszkała wraz z mężem i razem osiągnęli oni dochód w wysokości 19 928,15 zł. Organy administracji słusznie zatem uwzględniły dochód obojga małżonków osiągnięty w 2002r. Zarzut skarżącej, iż winno się pominąć dochody jej męża z 2002r., bo nie mieszkają oni razem od czerwca 2003r. nie jest zasadny. Przyjęcie takiego poglądu byłoby sprzeczne z treścią art.47 ust.2 i art.3 pkt.16 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. Faktem jest, iż od marca 2004r. E.K. otrzymuje alimenty od męża w wysokości 400 zł i są one dochodem w rozumieniu art.3 pkt.1c.) ustawy z dnia 28 listopada 2003r. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie mają jednak dochody rodziny w 2002r. a w tym roku skarżąca nie otrzymywała alimentów od męża. Alimentów nie można zatem uwzględnić przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego w okresie od 1 maja 2004r. do 31 sierpnia 2005r. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd oddalił skargę E.K..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło