II SA/Łd 964/18
WyrokWSA w Łodzi2019-05-29
Skład orzekający: Joanna Sekunda – Lenczewska, Jolanta Rosińska, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych, organ administracji publicznej może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f K.p.a., jeśli waga naruszenia nie jest znikoma, a strona nie zaprzestała naruszania prawa w roku rozliczeniowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż nie zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f K.p.a. Waga naruszenia prawa nie była znikoma, a strona nie zaprzestała naruszania prawa w roku rozliczeniowym ani w najbliższym okresie. Ponadto, powtarzalność naruszeń przez kolejne lata świadczy o braku znikomości ich wagi. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną.Stan faktyczny
Spółka A została ukarana karą pieniężną za nieosiągnięcie w 2016 roku wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych (papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło). Spółka odwołała się od decyzji, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących odstąpienia od wymierzenia kary. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), , Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2019 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Oddział w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych oddala skargę. a.bł.
Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Burmistrz S. nałożył na A sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 3.640,43 zł za niewykonanie w 2016 r. obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła.
W uzasadnieniu decyzji organ ustalił, że Spółka A nie osiągnęła w 2016 roku wymaganego poziomu odpadów, skierowanych do ponownego recyklingu i przygotowania do ponownego użycia w odniesieniu do wskazanych frakcji odpadów komunalnych. Organ opisał przebieg postępowania, wskazał fakt, który uznał za udowodniony (nieosiągnięcie w 2016 r. przez wskazanego przedsiębiorcę wymaganego poziomu recyklingu), oraz dowody, na których się oparł (sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za kolejne kwartały 2016 r., inne dokumenty sporządzone lub dostarczone przez stronę, zawierające dane dotyczące faktycznie osiągniętych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia w odniesieniu do odebranych odpadów komunalnych), a także przytoczył i wyjaśnił podstawę prawną decyzji (stosowne przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz aktów wykonawczych). Opierając się na zebranym w sprawie materiale dowodowym organ uznał, że istnieje podstawa do nałożenia na A sp. z o.o. w W. kary pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Organ w uzasadnieniu decyzji rozważył możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w trybie art. 189f k.p.a. Ocenił jednak, że ani waga naruszenia nie jest znikoma, ani strona nie zaniechała naruszeń w 2016 roku, nie ziściły się zatem przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, jak również nie wypełniła przesłanki określonej w art. 189f § 1 pkt 2 K.p.a.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez:
a) pominięcie przywoływanych w wyjaśnieniach A sp. z o.o. okoliczności stanowiących przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f K.p.a. i dowodów na ich istnienie (w szczególności dowodów na zaprzestanie naruszeń prawa przez A sp. z o.o.);
b) ustalenie, że A sp. z o.o. nie zaprzestał naruszania prawa, a jedynie podjął działania zmierzające do zaprzestania naruszania prawa co stoi w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności z zestawieniem ilości odpadów komunalnych odebranych przez A sp. z o.o. i zagospodarowanych pochodzących z terenu gminy S. w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2018 r., kartami przekazania zmieszanych odpadów komunalnych pochodzących z terenu gminy S. do instalacji w K. w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2018 r., dokumentami ważenia w instalacji A odpadów ze zbiórki selektywnej z Gminy S. odebranych w marcu 2018 r., z których to dokumentów wynika, że w marcu 2018 r. A sp. z o.o. osiągnął poziom recyklingu z odpadów pochodzących z terenu Gminy S. na poziomie ponad 30%;
c) przyjęcie, że naruszenie prawa przez A sp. z o.o. nie miało charakteru znikomego podczas gdy: odpady komunalne odebrane przez Spółkę z terenu gminy S. stanowią niewielką część ze wszystkich odebranych w 2016 r. z terenu gminy S. odpadów komunalnych; poziom recyklingu osiągnięty przez A w 2016 r. nie miał wpływu na poziom recyklingu osiągnięty przez Gminę S. w 2016 r., jako że poziom recyklingu osiągnięty przez Gminę musiał zostać podniesiony odpadami ze zbiórki selektywnej odebranymi od kontrahentów A przez inny podmiot odbierający odpady; a o tym, że odbiór odpadów opakowaniowych od kontrahentów A równoważy ilość odpadów zmieszanych odebranych od tych podmiotów i umożliwia osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu świadczą wyniki zbiórki odpadów przeprowadzonej przez A sp. z o.o. w marcu 2018 r.; rozmiar grożącej czy wyrządzonej Gminie szkody świadczy w tym przypadku o znikomości dokonanego naruszenia; szkoda Gminy ma charakter potencjalny, a działania A nie wpływają na powstanie po stronie Gminy szkody czy na jej wysokość; sposób i okoliczności popełnienia czynu, zamiar, motywacja również świadczą o znikomości naruszenia, jako że Spółka nie ponosi winy za to, że wymagane poziomy recyklingu nie zostały osiągnięte;
d) dokonanie ustaleń, że A sp. z o.o. nie usunął naruszenia prawa nie zachodzą zatem przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary podczas gdy organ I instancji - zgodnie z dyspozycją art. 189f § 2 K.p.a. - nie wyznaczył A sp. z o.o. terminu na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia; e) zaniechanie dokonania ustaleń czy skorzystanie z art. 189f § 2 K.p.a.
Strona zarzuciła także obrazę prawa materialnego tj. art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo tego, że w sprawie zachodziły wskazane w tym przepisie przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary. Ze względu na powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i odstąpienie od wymierzenia kary ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W odwołaniu zawarto t5eż wnioski o dopuszczenie dowodu na okoliczność działań podjętych w 2018 roku
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1289 ze zm, dalej jako u.c.p.g.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ podniósł, że w świetle dokumentów zawartych w aktach sprawy za bezsporny należy uznać fakt, że w 2016 r., do którego odnosi się kara nałożona w zaskarżonej decyzji, A sp. z o.o. w W. była wpisana do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, prowadzonego przez Burmistrza S. (jako organ właściwy ze względu na miejsce odbierania tych odpadów). Tym samym wskazany organ był właściwy rzeczowo i miejscowo do wydania decyzji, o której mowa w art. 9zb ust. 1 u.u.c.p.g. Niekwestionowana jest także okoliczność, że wskazany podmiot odbierał w 2016 r. odpady komunalne od właścicieli nieruchomości na podstawie zawartych z nimi indywidualnych umów, nie świadcząc tych usług na podstawie umowy zawartej z Gminą S. w oparciu o art. 6f ust. 1 u.u.c.p.g. ani w trybie zamówienia z wolnej ręki na warunkach określonych w art. 6f ust. 2 u.u.c.p.g. Oznacza to, że ciążył na nim obowiązek wyrażony w art. 9g u.u.c.p.g., polegający na osiągnięciu w tym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez niego odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, określonych w przepisach aktu wykonawczego. - w tym 18 procentowego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia takich rodzajów odpadów komunalnych jak: papier, metale, tworzywa sztuczne i szkło. Zgodnie z prawidłowymi obliczeniami dokonanymi przez organ pierwszej instancji w oparciu o dane przedstawione przez samą stronę podmiot ten nie osiągnął w 2016 r. wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia ww. frakcji odpadów komunalnych, co prowadzi wprost do konkluzji, że nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 9g u.u.c.p.g. A skoro nie wykonał tego obowiązku, to wobec jednoznacznej treści art. 9x ust. 2 pkt 1 i art. 9zb ust. 1 u.u.c.p.g. Burmistrz S. był nie tylko upoważniony, lecz także zobligowany do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie nałożenia nań kary pieniężnej, a po jego przeprowadzeniu - do wydania decyzji nakładającej tę karę i ustalającej jej wysokość (o tym, że orzeczenie o nałożeniu kary jest w takim przypadku obowiązkiem właściwego organu, świadczy użycie w ww. regulacjach prawnych stanowczych sformułowań: "przedsiębiorca (...) podlega karze pieniężnej " i "kary pieniężne (...) nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta ").
Kolegium stoi zatem na stanowisku, że organ pierwszej instancji zasadnie wszczął oraz prawidłowo obliczył karę pieniężną za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.u.c.p.g. Nadto, Kolegium stwierdziło, po zweryfikowaniu sposobu ustalenia wymiaru kary przez Burmistrza S., że organ ten uwzględnił treść art. 9x ust. 3 u.u.c.p.g., gdyż obliczył wysokość nałożonej kary jako iloczyn brakującej masy odpadów komunalnych, niezbędnej do osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, której ilość została prawidłowo określona i wyrażona w Mg, oraz obowiązującej w 2016 r. jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku. A co za tym idzie w świetle przepisów obowiązującego prawa sposób dokonania obliczeń nie budzi wątpliwości.
Wobec naruszenia prawa przez skarżącego organ stwierdził, że należało rozważyć przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary o których mowa w treści art. 189f K.p.a. Zdaniem Kolegium okoliczności niniejszej sprawy wskazują na to że nie zostały spełnione przesłanki obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej o których mowa w treści art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Waga naruszenia prawa bez wątpienia nie jest bowiem znikoma. Naruszenia prawa przez skarżącą w zakresie osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali i tworzyw sztucznych w 2016 r. nie miało znikomej wagi. A to z uwagi na fakt, iż różnica pomiędzy wymaganym, a osiągniętym w 2016 r. poziomem recyklingu i przygotowania do ponownego użycia: wynosi: 18% (poziom, który skarżący powinien osiągnąć) - 3,462% (poziom, który skarżący faktycznie osiągnął) = 14,538%. Pierwsza za wskazanych w treści art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. przesłanek, które tak jak wskazano muszą być spełnione łącznie, nie została spełniona. Co za tym idzie nawet w przypadku spełnienia drugiej z nich nie jest dopuszczalnym odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Jednak nie można przyjąć, że strona zaprzestała naruszania prawa. W treści art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. ustawodawca posłużył się bowiem formą dokonaną czasownika. Tym samym podjęcie działań zmierzających do usunięcia stanu naruszenia prawa nie rodzi skutku usunięcia naruszeń..
Kolegium uznało, że okoliczności niniejszej sprawy wskazują na to, iż nie zostały także spełnione przesłanki obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w treści art. 189f § 1 pkt 2 K.p.a., co jest bezsporne.
Z kolei nie można uznać - wobec nie spełnienia pierwszej ze wspomnianych przesłanek, że uprzednia kara spełniła cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Skoro na skarżącą nie nałożono uprzednio żadnej kary za takie samo zachowanie, to nie można zasadnie rozważać, czy ta uprzednia kara spełniła cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna czy też nie. Kolegium, wobec zarzutów sformułowanych w odwołaniu, wyjaśniło, iż przepis art. 189f § 2 K.p.a. przewiduje fakultatywne przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W literaturze wskazuje się, iż "Organ administracji publicznej może odstąpić do nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, gdy spełnione są kumulatywnie następujące przesłanki: 1) strona nie dopełniła obowiązku (naruszyła zakaz); 2) strona w terminie wyznaczonym przez organ przedstawiła dowody potwierdzające: a) usunięcie naruszenia prawa lub b) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, 3) pozwala to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna; 4) nie zachodzą przypadki określone w § 1". Zdaniem organu w treści art. 189f § 2 pkt 1 K.p.a. chodzi o przywrócenie przez stronę stanu zgodnego z prawem, co nie zawsze jest możliwe. Nie będzie to możliwe w sprawie, osiągnięcie wymaganego w 2016 r. poziomu recyklingu przez skarżącą nie będzie już bowiem możliwe obecnie. Zdaniem organu zasadniczą kwestią jest jednak to, iż możliwość zastosowania fakultatywnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o którym mowa w art. 189f § 2 K.p.a., uzależnił ustawodawca od uznania, że odstąpienie to pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. A co za tym idzie Kolegium uznało za słuszne stanowisko organu I instancji, iż o braku spełnienia wskazanych celów świadczy przede wszystkim fakt nagminnego nieprzestrzegania przez skarżącą wymagań dotyczących obowiązku osiągania określonego poziomu recyklingu. Świadczy o tym, jak słusznie zauważył organ I instancji, fakt iż na skarżącą były nakładane kary administracyjne za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła również we wcześniejszych latach tj.: w roku 2013; w roku 2014; oraz w roku 2015. Co więcej, ze złożonego sprawozdania podmiotu odbierającego opady komunalne od właścicieli nieruchomości zamieszkałych za II półrocze 2017 roku wynika, że spółka A w roku 2017 osiągnęła poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali i tworzyw sztucznych w wysokości 2,6 %, a więc również nie osiągnęła poziomu wymaganego w 2017 r., który wynosił 20%. Oczywistym jest więc, że naruszanie przepisów obowiązującego prawa trwało od kilku lat, a co za tym idzie należy się zgodzić z twierdzeniem organu I instancji, iż skarżąca prowadziła takie działania świadomie - tj. znając wynikające z tego typu naruszeń prawa konsekwencje prawne. Organ stwierdził, że skarżąca bez wątpienia miała wpływ na okoliczności, które stanowiły podstawę nałożenia nań kar za nieosiąganie określonych poziomów recyklingu począwszy od 2013 r. - mogła ona bowiem, jak to uczyniła aktualnie podjąć działania zmierzające do aneksowania zawartych umów, a tym samym doprowadzić do osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A sp. z o.o. w W.. Zaskarżonej decyzji zarzucono obrazę przepisów postępowania a to art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy oraz utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji pomimo tego, że organ l instancji zaniechał zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zaniechał podjęcia wszelkich możliwych czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W skardze zawarto zarzuty tożsame z zarzutami i argumentacją zawartymi w odwołaniu.
Strona skarżąca zarzuciła także obrazę prawa materialnego tj. przepisu art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo tego, że w niniejszej sprawie zachodziły wskazane w tym przepisie przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary.
Ze względu na powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie decyzji organu l instancji i II instancji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2018.1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności sąd stwierdza, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wniosek dowodowy zawarty w skardze pozbawiony jest podstaw o tyle, że dokumenty zgromadzone w postępowaniu administracyjnym podlegają z mocy prawa weryfikacji na etapie postepowania sądowoadministracyjnego. Z uzasadnienia skargi zdaje się wynikać jedynie , że strona skarżąca kwestionuje ocenę powyższych dowodów przez organy. nie doszło jednak, wbrew zarzutom skargi do błędnej, czy niepełnej oceny zebranego w sprawie ,materiału dowodowego. Zarówno dokonane przez organy ustalenia, jak i ocena zebranego materiału dowodowego zostały dokonane zgodnie z unormowaniami art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
Decyzja poddana kontroli Sądu została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U.2017.1289), dalej: "u.c.p.g.". Stosownie do dyspozycji art. 9g u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3b ust. 2 i art. 3c ust. 2.
W niniejszej sprawie nie jest sporne spełnienie przesłanek nałożenia kary administracyjnej w trybie art. 9 x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach za nieosiągnięcie w 2016 roku poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Okoliczność ta została w sposób prawidłowy ustalona przez organy, nie kwestionowała powyższego faktu również sama skarżąca Spółka. Kwestią sporną jest natomiast możliwość zastosowania w sprawie art. 189f k.p.a. tj. odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Przepis ten brzmi następująco:
"Art. 189f. § 1. Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
§ 2. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:
1) usunięcie naruszenia prawa lub
2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.
§ 3. Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia."
Cytowane unormowanie ma zastosowanie w niniejszej sprawie z mocy art. 181 § 2 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych m.in. przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej (pkt. 1), czy odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia (pkt. 2), przepisów niniejszego działu (k.p.a.) w tym zakresie nie stosuje się W ustawie u.c.p.g. nie uregulowano przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, zatem instytucja odstąpienia od nałożenia kary znajduje zastosowanie.
Trafnie organy orzekające w sprawie przyjęły, że nie została spełniona żadna z przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń, skarżąca Spółka nie osiągnęła wymaganego poziomu recyklingu nie tylko w 2016 roku, ale dopuszczała się analogicznych naruszeń również w latach 2013, 2014, 2015 i 2017, w związku z którymi nakładano na nią kolejne kary pieniężne. Nie było to zatem incydentalne, jednostkowe nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu, a ciąg zdarzeń.
W toku sprawy nikt nie kwestionował twierdzeń Spółki, że podjęła ona działania w celu zaprzestania naruszenia prawa (doprowadziła do podpisania aneksów do umów z kontrahentami Spółki dotyczące odbioru odpadów), czy poziomu r4ecyklingu uzyskanego w I kwartale 2018 roku. Przy czym efekt podjętych działań, jak słusznie zauważył organ I instancji, będzie można będzie ocenić całościowo dopiero po złożeniu sprawozdania za II półrocze 2018r. Zatem nawet nie po zakończeniu okresu ocenianego roku , a dopiero po kolejnym okresie rozliczeniowym doszło do korzystnych zmian dotyczących osiągnięcia pożądanego poziomów recyklingu. Tymczasem, jak słusznie zauważyło Kolegium, zaniechanie naruszeń winno nastąpić bądź w roku rozliczeniowym, bądź ewentualnie w kolejnym najbliższym okresie. Tymczasem czego nie kwestionowała strona skarżąca,, do naruszeń doszło jeszcze w 2017 roku. Nieprawdziwa jest zatem teza, że Spółka zaniechała naruszeń w takim zakresie, w jakim miałoby to znaczenie dla oceny możliwości odstąpienia od nałożenia kary za rok 2016.
Zatem pierwsza z przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie została spełniona. Trafnie również organy uznały, że nie została spełniona druga z przesłanek z powyższego przepisu – znikoma waga naruszenia prawa. O skali naruszenia prawa świadczy porównanie wielkości wymaganych do wielkości uzyskanych. Jak wskazują ustalenia, wymagany w 2016 roku poziom recyklingu i przygotowania odpadów do ponownego użycia w 2016 roku wynosił 18%, a Spółka osiągnęła poziom 3,462%, zatem poziom ponad czterokrotnie mniejszy. Podobnie w kolejnym, 2017 roku przy wymaganym poziomie recyklingu 18%, Spółka osiągnęła poziom 2,6, a więc nieco ponad dziesięciokrotnie mniejszy. Znikomemu charakterowi naruszeń przeczy również ih ciągłość, dopuszczanie do takiego stanu przez 5 kolejnych lat. Powtarzający się stan nieosiągania poziomów recyklingu od 2013 r. do conajmniej 2017 roku świadczy o tym, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma.
Powtarzalność nieosiągania skutków w postaci skierowania do ponownego recyklingu odpowiedniej ilości odpadów w ciągu kolejnych czerech lat przesądza o braku podstaw do przyjęcia że waga naruszeń była znikoma. Nie można również przyjąć, że ziściła się przesłanka zaniechania naruszeń, bowiem doszło do tego najwcześniej w 2018 roku.
Nie mogą równie odnieść skutku zarzuty, że Spółce wcześniej nie udało się zmienić umów ani że gmina nie poniosła żadnych strat z tytułu sposób zbierania odpadów przez Spółkę. Żadna z tych okoliczności nie przesądza o możliwości odstąpienia od kar, Są to bowiem okoliczności . obojętne z punktu widzenia odpowiedzialności za nieosiągnięcie poziomu recyklingu
Poza sporem jest, że nie zachodzą okoliczności, o których stanowi art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.
Organy w sposób zgodny z prawem oceniły również, że nie zachodzą przesłanki z art. 189f § 2 k.p.a. niezastosowanie przewidzianej w tym przypadku możliwości odstąpienia od wymierzonej kary pozostawione jest swobodzie organu, który może zastosować powyższą normę jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których kara miałaby zostać wymierzona. W ocenie sądu jednak podstawowym warunkiem zastosowania tej normy jest wykazanie przez podmiot zobowiązany, że zaniechał naruszenia prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie spółka nie tylko nie zaniechała naruszenia prawa w roku 2016, ale doprowadziła do niego co najmniej jeszcze w kolejnym okresie rozliczeniowym. Niezastosowanie przez organ zaniechania kary w tym trybie nie narusza zatem prawa.
Reasumując, z uwagi na trafną ocenę organów, ze nie zostały spełnione przesłanki z art. 189 f k.p.a. sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
A.P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło