II SA/Łd 965/07

Dnia 11 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008 roku przy udziale - sprawy ze skargi B. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat E. W., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...], kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług według obowiązującej stawki przewidzianej dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącej B. J. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. i K. K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego oraz budowę garażu na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 79. Ze względu na fakt, iż planowana budowa miała mieć miejsce przy granicy nieruchomości, decyzja została wysłana do wszystkich właścicieli działek sąsiadujących, w tym do właścicielki sąsiedniej nieruchomości – B. J. na adres, jaki figurował w wypisie z rejestru gruntów. Przesyłka skierowana do B. J. nie została jednak podjęta w wyznaczonym terminie. W dniu 7 października 2004 r. B. J. złożyła w Wydziale Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] pismo z prośbą o udostępnienie do wglądu i wydanie kserokopii dokumentów związanych z rozbudową posesji przy ul. A. 79. W dniu 22 listopada 2004 r. akta sprawy wraz z decyzją z dnia [...] r. zostały udostępnione wnioskodawczyni do przeglądania w obecności pracowników organu. W dniu 4 kwietnia 2006 r. B. J. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] pismo, w którym zakwestionowała decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku przy ul. A. 79 w Ł. W odpowiedzi na wezwanie Kolegium, co jest intencją jej pisma, strona poinformowała, że złożone przez nią pismo jest wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]r. Nr [...]. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazała, że nie brała udziału w żadnym stadium postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przekazało przedmiotowy wniosek do rozpoznania Prezydentowi Miasta [...] Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Kolegium z dnia [...]r., zaś skarga B.J. złożona na to rozstrzygnięcie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 888/06. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ I instancji na podstawie art. 149 § 3, art. 148 § 1, art. 104 kpa odmówił B. J. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia M. i K. K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego oraz budowę garażu na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 79, z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W dniu 23 maja 2007 r. B. J. złożyła w organie I instancji pismo, które zostało przekazane Wojewodzie [...], jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. W jego uzasadnieniu strona zarzuciła, iż nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Nie miała bowiem możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów oraz potwierdzenia wiarygodności pisma z dnia 17 grudnia 1998 r. Dodatkowo podniosła zarzuty o charakterze merytorycznym przeciwko decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. Z uwagi na to, iż na podstawie treści pisma nie można było jednoznacznie określić treści żądania strony, Wojewoda [...] wezwał B.J. do wyjaśnienia, czy złożone przez nią pismo jest odwołaniem od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., czy też jest wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w innym trybie. Odpowiadając na wezwanie, B. J. wskazała, że jej pismo z dnia 23 maja 2007 r. jest odwołaniem od decyzji organu I instancji z dnia [...]r. Podniosła ponadto, iż pracownicy Wydziału Urbanistyki i Architektury UM nie poinformowali jej o dalszych krokach, jakie powinna podjąć, by wznowić przedmiotowe postępowanie administracyjne. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], znak [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia, organ odwoławczy powołując się na treść art. 148 kpa wskazał, iż o decyzji z dnia [...] r. B.J. dowiedziała się w dniu 22 listopada 2004 r., przeglądając dokumentację w Urzędzie Miasta [...]. Zatem złożenie przez nią w dniu 22 marca 2006 r. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją nastąpiło ze znacznym uchybieniem wyznaczonego ustawowo terminu, co musiało skutkować wydaniem przez organ I instancji spornej decyzji. Powyższe rozstrzygniecie B.J. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze wyraziła swoje niezadowolenie z decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Podniosła, iż pierwsze pismo wpłynęło do UM w dniu 7 października 2004 r., tuż po uzyskaniu informacji dotyczącej planowanej rozbudowy segmentu przy ul. A. 79. Po osobistej interwencji w siedzibie organu, poinformowano ją, iż pismo w sprawie budowy, od którego będzie mogła się odwołać zostanie jej przesłane w najkrótszym terminie, ponieważ omyłkowo zostało wysłane na inny adres. Z uwagi na to, że Urząd nie dotrzymał terminu, na stosowne pismo czekała aż do dnia 6 kwietnia 2005 r. Ponadto zarzuciła, iż organy administracji powinny przed wydaniem decyzji umożliwić jej wypowiedzenie się, co do zgromadzonych w sprawie dowodów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia), czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy Wojewoda [...] zasadnie odmówił B.J. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia M. i K. K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego oraz budowę garażu na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 79, z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. By odpowiedzieć na tak postawione pytanie trzeba w pierwszej kolejności wyjaśnić, iż problematyka wznowienia postępowania unormowana została w rozdziale 12, art. 145 -152 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – w skrócie kpa. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną określone zostały enumeratywnie w art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa i art. 145a kpa. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Przy czym, wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony (art. 147 kpa). Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 1 i § 2 kpa). Po myśli art. 149 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Z kolei, odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (§ 3). Analiza powołanych wyżej przepisów prowadzi, zdaniem Sądu, do wniosku, że postępowanie dotyczące wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną ma charakter dwuetapowy. Mianowicie w pierwszym etapie, organ bada, czy podanie o wznowienie postępowania pochodzi od uprawnionego podmiotu, czy opiera się na ustawowej przesłance wznowienia postępowania, a więc czy podmiot zainteresowany wznowieniem postępowania powołał się chociażby na jedną z przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpa oraz, czy podanie to zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym stanowi art. 148. Pozytywna ocena tych przesłanek, które co istotne muszą być spełnione łącznie, obliguje organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, zaś negatywna do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Dopiero wznowienie postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ drugiego etapu postępowania, czyli postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca B. J. domagała się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu M. i K. K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego oraz budowę garażu na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 79, podając jako przyczynę wznowienia przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, czyli fakt, iż nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt sprawy skarżąca pismem z dnia 7 października 2004 r. (k.88 akt) zwróciła się do organu I instancji o udostępnienie do wglądu dokumentacji dotyczącej wydania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi, pismem z dnia 16 listopada 2004 r. organ I instancji poinformował stronę o możliwości zapoznania się z dokumentacją, co też się stało w dniu 22 listopada 2004 r. Okoliczność tą potwierdza bowiem odręczna adnotacja pracownika organu dokonana na piśmie z dnia 16 listopada 2004 r. (k.87). W tym stanie rzeczy, rację mają organy orzekające w sprawie twierdząc, że miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegł od dnia 22 listopada 2004 r. i upłynął bezskutecznie. Strona złożyła bowiem wniosek o wznowienie postępowania w siedzibie Urzędu Miasta [...] dopiero w dniu 22 marca 2006 r. Dodać przy tym trzeba, że przedmiotowy wniosek został zaadresowany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które po ustaleniu faktycznej treści żądania strony, postanowieniem z dnia [...] r. przekazało wniosek do rozpoznania Prezydentowi Miasta [...]. Skoro zatem miesięczny termin, o którym mowa w art. 148 kpa nie został w tej sprawie zachowany, organ administracji publicznej nie mógł postąpić inaczej, jak tylko odmówić B. J. wznowienia postępowania. Podkreślić trzeba, że organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 976/06 (Lex Nr 275519) i skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela. Na marginesie godzi się jeszcze zauważyć, że już w samym wniosku o udostępnienie akt, strona podała numer i datę wydania decyzji, co do której domagała się później wznowienia postępowania, co dodatkowo może świadczyć o tym, iż znacznie wcześniej wiedziała o wydaniu omawianego orzeczenia. Odnosząc się w następnej kolejności do zarzutu skargi, iż organ nie powiadomił B. J. o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia przed wydaniem decyzji, co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, podnieść w ocenie Sądu trzeba, iż zarzut ten jest słuszny, jednakże wobec niespornych okoliczności, co do uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nie mógł on mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Podsumowując powyższe rozważania, zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] wydane zostały zgodnie z obowiązującymi w dacie ich podjęcia przepisami prawa, co obligowało Sąd do oddalenia skargi. Z tych powodów, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu sądowym, Sąd orzekł na podstawie art. 250 i art. 205 § 2 w/w ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). B.C.