II SA/Łd 966/09

Dnia 27 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 roku sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] roku nr [...], po rozpoznaniu wniosku J. B. z dnia [...] roku, na podstawie art. 10 ust.8, art. 7, art. 8 ust. 1a pkt 1, art. 9a, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.) przyznał prawo do zaliczki alimentacyjnej na dzieci wnioskodawczyni – B. W. i S. W. na okres od 1 września 2007 roku do dnia 31 sierpnia 2008 roku w kwocie po 260 złotych miesięcznie na każde z dzieci. Kolejną decyzją nr [...] z dnia [...] roku Prezydent Miasta P. przedłużył okres wypłaty zaliczki do dnia 30 września 2008 roku. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Prezydent Miasta P. uchylił z dniem 1 marca 2008 roku swoją decyzję z dnia [...] roku nr [...] i uznał za nienależnie pobrane świadczenia wypłacone w okresie od 1 marca 2008 roku do 30 września 2008 roku. Po rozpatrzeniu odwołania J. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu, organ I instancji decyzją z dnia [...] roku nr [...] uchylił z dniem 1 marca 2008 roku swoją decyzję z dnia [...] roku nr [...] i uznał za nienależnie pobrane świadczenia wypłacone w okresie od 1 marca 2008 roku do 30 września 2008 roku. Również i to rozstrzygnięcie zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. a powyższą sprawę znów przekazano do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Prezydent Miasta P. uchylił własne decyzje z dnia [...] roku nr [...] oraz z dnia [...] roku decyzją nr [...] i jednocześnie orzekł o przyznaniu świadczeń na okres od 1 września 2007 do dnia 29 lutego 2008 roku. J. B. nie odwołała się od powyższego rozstrzygnięcia, wobec czego stało się ono ostateczne. W rezultacie, Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] roku nr [...] na podstawie art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 roku nr 139, poz. 992 ze zm.), art. 9a, 10a, art. 15, 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej oraz art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2007 roku, Nr 192, poz. 1378 ze zm.): 1. uznał za nienależnie pobrane przez J. B. zaliczki alimentacyjne przyznane na B. W. i S. W. w okresie od 1 marca 2008 roku do 30 września 2008 roku; 2. zobowiązał J. B. do zwrotu nienależnie pobranych zaliczek alimentacyjnych w okresie od 1 marca 2008 roku do 30 września 2008 roku w kwocie należności głównej 3640 złotych oraz odsetki ustawowe w kwocie 487 złotych. W uzasadnieniu organ wskazał, iż J. B., pouczona o konieczności informowania organu o zmianie w liczbie członków rodziny, nie przedłożyła organowi wiadomości o zawarciu związku małżeńskiego w dniu 16 lutego 2008 roku. W odwołaniu od powyższej decyzji J. B. zarzuciła organowi nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 roku, sygn. akt P 18/06. Skarżąca wskazała na sprzeczną z prawem wykładnię art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonaną przez organ. Zdaniem strony przepis ten zobowiązuje do informowania tylko o zdarzeniach istotnych z punktu widzenia prawa do świadczeń, a takim nie było zawarcie związku małżeńskiego. W wyniku rozpoznania odwołania SKO w Ł. decyzją z dnia [...] roku nr [...] na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 15, art.18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej oraz art. 42 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podniósł, iż obowiązek zwrotu świadczeń jest konsekwencją ostatecznej decyzji Prezydent Miasta P. z dnia [...] roku nr [...] i argumentował, iż skoro przyznano J. B. świadczenia na okres od 1 września 2007 do dnia 29 lutego 2008 roku to świadczenia pobrane po tym okresie są świadczeniami nienależnymi. W ocenie organu skarżąca została prawidłowo pouczona o przesłankach warunkujących przyznanie i otrzymanie świadczeń. Ponadto w uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja organu I instancji ograniczyła się jedynie do ustalenia wysokości świadczeń podlegających zwrotowi oraz określeniu odsetek, wynikającymi z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, iż nie mają one wpływu na sprawę na obecnym jej etapie, bowiem dotyczą one prawa do świadczeń w spornym okresie. J. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na powyższą decyzję, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu. Raz jeszcze podkreśliła, iż czuje się pokrzywdzona, gdyż organ, nie respektując wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2009 roku, sygn. P18/06, tylko z uwagi na fakt zawarcia małżeństwa przez stronę odebrał jej świadczenie, pomimo tego, że skarżąca spełniła kryterium dochodowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazano. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, a więc czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, a także z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Natomiast według postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., sąd oceniając zaskarżony akt rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji doszło do rażącego naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skutkować winno stwierdzeniem nieważności. Powołany przepis zobowiązuje sąd administracyjny do stwierdzenia nieważności aktu, jeżeli zachodzi którakolwiek z przyczyn określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 , poz. 1071 ze. zm.) cytowanej dalej jako K.p.a., w tym również wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a). Z uwagi na treść art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny zobligowany jest do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach z postępowania prowadzonego przez organy administracji. Sąd stwierdza, iż w aktach niniejszej sprawy znajduje się rozstrzygnięcie organu odwoławczego podpisane tylko przez dwie osoby należące do składu orzekającego SKO w Ł., natomiast brakuje podpisu trzeciego członka składu. Należy zauważyć, iż pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 K.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów zalicza się: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r., SA 1163/81, OSPiKA 1982, z. 9-10, poz. 169). W tym miejscu trzeba podkreślić, iż decyzje wydawane przez organ kolegialny stanowią wyraz woli członków składu orzekającego, stąd też art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 856 ze zm.) wymaga podpisania orzeczeń kolegium przez wszystkich członków składu, nie wyłączając przegłosowanego. Reasumując, decyzje wydane w sprawach rozpatrywanych przez samorządowe kolegia odwoławcze powinny być podpisane przez wszystkie osoby, które stanowiły skład orzekający w rozpoznawanej sprawie; decyzje podpisane przez niektórych tylko członków składu orzekającego rażąco naruszają prawo jako nie zawierające wszystkich składników określonych w art. 107 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA OZ Lublin z dnia 12 lutego 1991 r., Sa/Lu 889/90, OSP 1992, z. 2, poz. 27 oraz wyrok NSA z dnia 31 stycznia 1991 r., SA/Kr 1304/90, ONSA 1992, nr 1, poz. 18). Dodatkowo podnieść należy, że Sąd nie badał sprawy merytorycznie i nie odnosił się do zarzutów skargi a to z tej przyczyny, iż kwestionowane rozstrzygnięcie nie ostało się na etapie oceny formalnej zgodności z prawem. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. m.ch. Dół formularza