II SA/Łd 974/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA T. Zbrojewski, Sędziowie : p.o. Sędziego WSA R. Kubot-Szustowska, Sędzia WSA J. Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant asystent sędziego K. Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz E.K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku E.K. z powodu jego złożenia po terminie określonym w art. 22 ust. 3 powołanej ustawy. W uzasadnieniu decyzji podał, iż w postępowaniu administracyjnym wszczętym w trybie art. 61 § 1 i 3 k.p.a. na żądanie strony jest on związany treścią art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) wskazującego termin w jakim można było składać wnioski o przyznanie uprawnień na podstawie wskazanej ustawy. Jest to termin prawa materialnego w stosunku, do którego nie jest możliwe zastosowanie instytucji przywrócenia terminu. Jego zaś uchybienie, powoduje bezskuteczność czynności postępowania podjętej przez stronę, a w konsekwencji konieczność umorzenia wszczętego postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W dniu 28 października 2000r. E.K. złożył do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy domagając się wznowienia postępowania i przedłużenia mu terminu do złożenia wymaganych dokumentów oraz rozpoznania jego sprawy na podstawie ustawy z kwietnia 1999r., a nie z 1991r. Ponadto, odwołujący się podał, że przyczyną opóźnienia w przedłożeniu wymaganych dokumentów zaświadczających o jego pobycie w obozie hitlerowskim w Ł. było to, iż otrzymał je zbyt późno z Archiwum Państwowego w Ł. Wobec czego, powyższą decyzję uważa za krzywdzącą z uwagi na to, iż uniemożliwia mu ona uzyskanie uprawnień do świadczeń z tytułu represji. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie rozpatrzenia wniosku E.K. Uzasadniając swoją decyzję podał, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów, iż wniosek został złożony w ustawowym terminie, tj. do dnia 31 grudnia 1998r. W dniu 16 maja 2001r. E.K. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę na powyższą decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. W jej uzasadnieniu podał, że przyczyną złożenia przez niego dokumentów w 1999r., a nie 1998r. było to, iż z opóźnieniem otrzymał zaświadczenie z Archiwum Państwowego w Ł. Poza tym, zaskarżoną decyzję uważa on za krzywdząca i świadczącą o nierównym traktowaniu osób ubiegających się o przyznanie im uprawnień do świadczeń na podstawie wskazanej wyżej ustawy. W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podnosząc, iż skarżący złożył swój wniosek w dniu 20 lipca 1999r. podczas gdy, art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) wskazuje, że wnioski o przyznanie uprawnień (...) mogą być kierowane (...) do dnia 31 grudnia 1998r. przez osoby zamieszkałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Ponadto, w aktach sprawy brak jest dowodu wskazującego na złożenie wniosku z ustawowym terminie, który nie podlega przywróceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit.b); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit.c). Stosownie do przepisu art. 145a § 1 kpa, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, poza wypadkami, o których mowa w art. 145 § 1 kpa, również w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją ( umową międzynarodową lub ustawą ), na podstawie którego została wydana decyzja. Badając w przedmiotowej sprawie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r., SK 4/02 OTK-A-2003/4/31, w którym przepisy art. 22 ust.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) uznane zostały za niezgodne z art. 2 i 32 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że wprowadzenie terminu ograniczającego możliwość dochodzenia uprawnień kombatanckich doprowadziło do sytuacji, w której osoby znajdujące się, na podstawie tych samych przepisów, w tej samej sytuacji (będące kombatantami) mogą być w różnej sytuacji, jeśli chodzi o oficjalne uznanie przez państwo ich statusu. (...)Po zmianach ustawy o kombatantach, dokonanych w latach 1997 i 1999 doszło do podziału kombatantów na tych, którzy utracili termin do dochodzenia swych praw i takich, którzy żadnym terminem objęci nie są. Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że w odniesieniu do osób objętych szczególną ochroną, wynikającą z art. 19 Konstytucji, wprowadzenie terminu różnicującego jest w powyższej sytuacji naruszeniem art. 2 i art. 32 Konstytucji. Następstwem cytowanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest utrata mocy obowiązującej przez wymieniony przepis art.22 ust.3, a więc należy uznać, że w dacie rozpatrywania sprawy przez sąd, wskazany przepis, który stanowił podstawę prawną wydanej decyzji, nie obowiązywał w przypadku skarżącego. Stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny, już po wydaniu zaskarżonej decyzji, utrata mocy obowiązującej wskazanego przepisu musi być kwalifikowana przez sąd jako wadliwość dająca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z przepisem art. 145a § 1 kpa, w której to sytuacji, zgodnie z art. 145 §1 pkt 1lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu ( analogicznie wyrok NSA z dnia 29.09.1999r. ISA/Łd 1327/97 LEX nr 43929, wyrok NSA z dnia 11.08.1999r. IISA 1027/99 LEX nr 46809, wyrok NSA z dnia 06.07.1999r. IISA1222/99 LEX 46807). W tej sytuacji, zważywszy na treść wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.b oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. Jednocześnie, z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji ( odmowa przyznania uprawnień), Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ( Dz.U. nr 153, poz. 1270) za bezprzedmiotowe.