II SA/Łd 975/07

Dnia 12 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Sekretarz sądowy Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków oddala skargę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 3 pkt 2, art. 4, art. 5 ust. 2 i 3, art. 6, art. 8, art. 14, art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992) orzekł o odmowie przyznania E. S. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci: A. S. i M. S. w okresie zasiłkowym od 1 września 2007 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, iż warunkiem przyznania prawa do zasiłku rodzinnego było spełnienie kryterium dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę wynoszącego 583 zł. Podkreślił, iż miesięczny dochód w rodzinie E. S. w przeliczeniu na osobę wyniósł 637,91 zł i przekroczył w/w próg dochodowy. Dodał także, iż w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (tj. 48,00 zł), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. W sprawie niniejszej dochód przypadający na członka rodziny przekroczył kwotę uprawniającą o 54,91 zł, tym samym przekroczono kwotę najniższego zasiłku rodzinnego wynoszącego 48 zł. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożyła E. S. Podniosła, iż dochód, który osiągnęła w 2006 r. jest wynikiem jej pracy nie tylko etatowej, ale również wielogodzinnej dodatkowej, wykonywanej kosztem wypoczynku. Wskazała, iż podczas wakacji syn – D., aby wesprzeć domowy budżet, podjął czasowe zatrudnienie w firmach: A i B, osiągając dochód 1.534, 36 zł. Podkreśliła, że decyzję o odmowie przyznania zasiłków odebrała jako karę za to, że jej rodzina nie wyciąga rąk po pomoc państwa, ale stara się radzić sobie sama. Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 2 pkt 1, art. 3, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 2 i ust. 3, art. 8 pkt 6, art. 23 ust. 4, art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci: A. S. i M. S. W uzasadnieniu wskazał, że w przedmiotowej sprawie progiem dochodowym było 583 zł, gdyż do wniosku E. S. dołączyła orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności syna – M. S. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił tę okoliczność w swojej decyzji. Prawidłowo ustalił też, że E. S. osiągnęła w 2006 roku dochód w łącznej wysokości 38.274,40 zł. (na tę kwotę złożyły się dochody: E. S. w wysokości 24.982,89 zł. oraz dochód nieopodatkowany (alimenty) 7.200,00 zł., dochód syna – D. S. w wysokości 1.534,36 zł. oraz dochód syna – M. S. w wysokości 4.557,15 zł.). Miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 637,91 zł, a zatem przekroczył kryterium dochodowe - 583 zł. Organ pierwszej instancji poprawnie wyliczył, iż przekroczenie przez rodzinę skarżącej progu dochodowego o kwotę 54,91 zł. nie mieściło się w dopuszczalnej "granicy" wynikającej z art. 5 ust. 3 ustawy oświadczeniach rodzinnych. W związku z powyższym, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, zasiłki rodzinne i dodatki do zasiłków rodzinnych nie przysługiwały E. S. W dniu 17 października 2007 r. E. S. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu wskazała, że choć zdaje sobie sprawę z tego, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest zgodna z obowiązującym prawem to pragnie zwrócić uwagę na jego niesprawiedliwość. W dalszej części skargi opisała trudną sytuację, w jakiej znajduje się jej rodzina składająca się z matki i czwórki dzieci. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie postulując uznanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji za integralną część odpowiedzi na skargę. Wskazało ponadto, że skarżąca nie kwestionowała decyzji z powodu uznania jej za niezgodną z prawem, stawiając zarzuty jedynie pod adresem ustawodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanego aktu). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega oddaleniu. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji ją poprzedzającej takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Na wstępie należy stwierdzić, że organy administracji jak i Sąd zobligowane są do stosowania przepisów prawa w takim kształcie, w jakim obowiązują niezależnie od indywidualnego przekonania o ich niesprawiedliwości. W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną żądania skarżącej stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992) w zakresie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. Zgodnie z powołanym przez organy przepisem art. 5 ust. 2 tej ustawy w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej nie przekracza kwoty 583 zł. Art. 3 ust. 2 ustawy stanowi, iż dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a zatem dochód wszystkich członków rodziny pochodzący z różnych źródeł, w tym także dochód uzyskany przez dziecko zatrudnione na czas określony w okresie wakacji i opodatkowany podatkiem dochodowym. Ustawodawca nie przewidział w tym przypadku żadnego wyjątku. Wynagrodzenie uzyskiwane przez członka rodziny w wyniku dodatkowego zatrudnienia jest również dochodem w rozumieniu powołanego przepisu i nie może być pominięte w wyliczeniach określających uprawnienie do zasiłku rodzinnego. Może zatem dojść do sytuacji, kiedy to dodatkowe zatrudnienie podejmowane przez członka rodziny kosztem jego wypoczynku i nakładem dodatkowego wysiłku może spowodować przekroczenie progu dochodowego, a w konsekwencji utratę prawa do zasiłku rodzinnego. Poza sporem jest, że wskazane w art. 5 tzw. "progi dochodowe" od kilku lat pozostają na tym samym poziomie mimo, iż faktem notoryjnie znanym jest wzrost cen towarów i usług. Podzielając w pełni stanowisko skarżącej, iż ustawodawca winien uaktualnić wskazane w powołanym przepisie kwoty dochodu w przeliczeniu na członka rodziny ( dotychczas 504 i 583 zł ), Sąd zobligowany był jednak stosować przepis ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Sąd nie jest bowiem organem ustawodawczym, kompetentnym do zmiany przepisów ustawy. Dopóki przeto ustawodawca nie dokona zmiany wskazanego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych i nie podniesie kwot przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na członka rodziny, dochód ten, warunkujący uzyskanie zasiłku rodzinnego wynosi 504 zł, a w przypadku dziecka niepełnosprawnego 583 zł. Nie ulega wątpliwości, że taki stan rzeczy u osób składających wnioski o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego może prowadzić do poczucia pokrzywdzenia i niesprawiedliwosci, niemniej jednak nie ma to wpływu na treść decyzji, które nie są uzależnione od oceny organu, a jedynie są wynikiem stricte matematycznego wyliczenia. W odniesieniu do dochodu rodziny E. S. wyliczenie to jest prawidłowe i nie narusza przepisów prawa. Konsekwencją przekroczenia kryterium dochodowego wynoszącego dla rodziny skarżącej 583 zł była odmowa przyznania zasiłku rodzinnego na troje dzieci oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dla A. S. i M. S. Dodatek ten jest bowiem integralnie związany z prawem do zasiłku rodzinnego. Rozumiejąc trudną sytuację materialną rodziny skarżącej, która czyni wszystko, aby zapewnić rodzinie byt i prawidłowy rozwój dzieci oraz jej przekonanie o niesprawiedliwości przepisów prawa, Sąd nie mógł jednak uchylić zaskarżonej decyzji, jako nie naruszającej tych przepisów, niezależnie od ich oceny wyrażonej przez skarżącą, czy też inne osoby ubiegające się o przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych. Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną oddalił. A.D.