II SA/Łd 975/09

Dnia 22 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski Protokolant sekretarz sądowy Anna Tuczek - Podczaska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010 roku sprawy ze skargi Burmistrza Gminy i Miasta W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie uznania się za organ niewłaściwy do rozstrzygnięcia sprawy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia. LS Postanowieniem dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 3, art. 127 § 3 w związku z art. 144 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. umorzyło postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] odmawiającym stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] o uznaniu się za organ niewłaściwy do rozstrzygnięcia sprawy przyznania T. S. zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podało, iż w dniu [...] wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o uznaniu się za organ niewłaściwy w sprawie wniosku T. S. o przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego i przekazaniu jego wniosku do rozpatrzenia Kierownikowi Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. jako organowi właściwemu. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wobec braku spełnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Następnie wskazując na treść art. 127 § 3 i art. 144 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodziło, że wyłącznie strona ma prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia wydanego przez tut. Kolegium działające w sprawie jako organ pierwszej instancji. Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. jako organ administracji publicznej nie może być na gruncie art. 28 K.p.a. uznany za stronę postępowania albowiem nie można wskazać żadnej normy prawa materialnego, która daje organowi możliwość wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym samym Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. nie może skutecznie żądać weryfikacji postanowienia Kolegium z dnia [...]. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze Burmistrz Gminy i Miasta W. wniósł o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. – Dz.U. z 2006r., nr 139, poz. 992 ze zm.). W uzasadnieniu Burmistrz Gminy i Miasta W. podniósł, iż postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o uznaniu się za organ niewłaściwy stwierdzając, że Ośrodek Pomocy Społecznej w W. nie jest stroną w postępowaniu. Postanowienie to zapadło pomimo wniosku Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie uwzględniło wniosku o zajęcie się sprawą z urzędu, cały czas pomijając właściwy aspekt sprawy rozpatrywało ją w oparciu o art. 28 K.p.a. Było to zupełnie niecelowe, gdyż Miejsko – Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w W. nigdy nie był stroną w sprawie, czego dał wyraz we wniosku z dnia 12 maja 2009r. W postanowieniu z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zawarło pouczenie, z którego skorzystał Ośrodek Pomocy Społecznej i złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu ponownie przytoczył fakty i powołał się na przepisy, z których wynikała konieczność dokonania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. weryfikacji w/w rozstrzygnięcia we własnym zakresie. Pomimo takiego pouczenia i merytorycznego wniosku postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] umorzyło postępowanie z przyczyn formalnych. Rozstrzygnięcie takie nie znajduje oparcia w żadnym przepisie prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie z 12 stycznia 2009r. Burmistrz Gminy i Miasta W. podtrzymał stanowisko i argumentację zajęte w skardze, jednocześnie wnosząc o ewentualne jej potraktowanie jako wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.-), dalej - p.p.s.a., sądy administracyjne weryfikują zgodność z prawem postępowania administracyjnego i wydanych w postępowaniu rozstrzygnięć. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja/postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie nieważności aktu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji czy postanowienia, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale które miały wpływ na tę ocenę. Mając powyższe na uwadze, właśnie niezależnie od zarzutów podniesionych skardze stwierdzić trzeba, że zaskarżone postanowienie SKO wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 124 k.p.a. postanowienie administracyjne powinno zawierać między innymi podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Powyższe wymagania odnoszą się do postanowień wydawanych również przez organy kolegialne. Postępowanie administracyjne bowiem toczy się przed organami kolegialnymi według tych samych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, na podstawie których przebiega postępowanie przed organami jednoosobowymi. W związku z tym, gdy postanowienie wydaje organ kolegialny, wówczas - jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej - powinno być ono podpisane przez wszystkich członków organu biorących udział w wydaniu tego postanowienia. Podobne stanowisko wyrażał wielokrotnie sąd administracyjny i Sąd Najwyższy w orzeczeniach dotyczących sposobu podpisywania decyzji organów kolegialnych (m.in. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 1991 r. sygn. SA/Gd 1152/90 - ONSA 1991, z. 2, poz. 34; wyrok NSA z dnia 6 października 1993 r. sygn. I SA 1270/93 - OSP 1994, nr 7-8, poz. 131 oraz uchwała SN z dnia 30 września 1992 r. sygn. III AZP 17/92 - OSNCP 1993, nr 3, poz. 25). Poglądy te, wyrażane co do zasady do decyzji administracyjnych mają pełne odniesienie do postanowień organów kolegialnych, gdyż zawarte w art. 124 oraz art. 107 § 1 k.p.a. uregulowania dotyczące sposobu podpisywania wymienionych w tych przepisach orzeczeń są identyczne. Z przepisów powyższych wynika, iż podpis pod rozstrzygnięciem osób, które je wydały, należy do istotnych składników rozstrzygnięcia. Brak podpisu jednego z członków składu kolegialnego pod postanowieniem, zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa i doktryny, stanowi rażące naruszenie prawa. Taka kwalifikowana wada kontrolowanego aktu jest przesłanką stwierdzenia jego nieważności (art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.). Z taką wadą rozstrzygnięcia mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Na postanowieniu z dnia [...] widnieją jedynie dwa podpisy członków trzyosobowego składu orzekającego. Ustalenie w toku postępowania sądowoadministracyjnego, iż kontrolowane postanowienie wydane został z rażącym naruszeniem prawa, stanowiącym przesłankę nieważności, skutkuje koniecznością wyeliminowania aktu z obrotu prawnego na podstawie art. 145 §1 pkt.2 p.p.s.a., Stwierdzenie kwalifikowanej wady rozstrzygnięcia i w konsekwencji jego nieważności, czyni bezprzedmiotowym odniesienie się do podniesionych w skardze zarzutów. Niemniej przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uwzględnić sprecyzowane w toku postępowania stanowisko skarżącego. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji. A.D.