II SA/Łd 98/05

Dnia 24 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski (spr.), Asesor WSA: Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. W. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich - oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił M. W. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pracy przymusowej w fabryce broni. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż M. W. W. przedmiotowy wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich złożył w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.( Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.)W ocenie organu praca przymusowa w fabryce broni nie jest represją w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu decyzji organ zawarł również pouczenie, iż kwestie związane z pracą przymusową reguluje ustawa z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 1996 roku , Nr 87, poz.395). Warunkiem koniecznym do uzyskania świadczenia pieniężnego przez osobę deportowaną do pracy przymusowej jest złożenie przez stronę stosownego wniosku. W dniu 14 lipca 2004 roku M. W. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania uprawnień kombatanckich. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po ponownym rozpatrzeniu wniosku utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż wniosek M. W. nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawodawca w art.1-4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego szczegółowo określił jaką działalność można uznać za działalność kombatancką, za działalność równorzędną z działalnością kombatancką , a także do jakiego rodzaju represji należy stosować niniejszą ustawę Z akt sprawy wynika, iż wnioskodawca wykonywał pracę przymusową w zakładzie zbrojeniowym. Bezspornym jest, iż na gruncie ustawy o kombatantach wykonywanie pracy przymusowej w zakładzie zbrojeniowym nie jest represją w rozumieniu ww. ustawy i nie może zostać potraktowane jako działalność kombatancka lub jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką. Kierownik Urzędu podniósł ponadto, iż zainteresowany wskazywał na okoliczność pobytu w obozie przejściowym. Nie przedstawił jednak żadnych dowodów na poparcie podnoszonych faktów. Ponadto w aktach sprawy znajdują się oświadczenia świadków potwierdzające świadczenie przez stronę pracy przymusowej w fabryce broni w okresie od 18 stycznia 1944 roku do 19 stycznia 1945 roku, natomiast nie ma w nich mowy o pobycie wnioskodawcy w obozie przesiedleńczym. Kierownik Urzędu podkreślił, iż obozy przejściowe były przeznaczane dla osób z wysiedlanych miejscowości, natomiast z ankiety strony kierowanej do Biura Dowodów Osobistych w Ł. nie wynika, aby strona była wysiedlana w czasie okupacji. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. W., wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż był osobą represjonowaną, gdyż wykonywał pracę przymusową w zakładzie zbrojeniowym na terenie Ł. Skarżący dodał ponadto, iż na skutek wykonywanej pracy doznał uszczerbku na zdrowiu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi. Kierownik podkreślił, iż podnoszone przez skarżącego w treści skargi okoliczności dotyczące wykonywania pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy nie stanowią represji w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Nie mogą zostać potraktowane jako działalność kombatancka ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką. Podobnie okoliczność uszczerbku na zdrowiu spowodowanego przeżyciami z okresu dzieciństwa nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. W toku rozprawy skarżący podtrzymał swoje stanowisko procesowe i potwierdził, iż jego wniosek ma charakter wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich, a nie z tytułu pracy przymusowej. Przedstawiciel Kombatanckiego Związku Dzieci Wojny Rzeczypospolitej przyznał, że fabryka w której pracował skarżący nie znajduje się w wykazie obozów pracy i ośrodków przesiedleńczych, stwierdził jednak, że warunki pracy były zbliżone do pracy w obozach koncentracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań u.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 u.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 u.p.s.a.). Takie wady i uchybienia nie wystąpiły w rozpatrywanej sprawie. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach przewiduje szereg tytułów, które stanowić mogą podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich. Ustawodawca w art. 1-4 cytowanej powyżej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego szczegółowo określił jaką działalność można uznać za działalność kombatancką, za działalność równorzędną z działalnością kombatancką , a także do jakiego rodzaju represji należy stosować niniejszą ustawę. Skarżący upatruje podstawę przyznania mu uprawnień kombatanckich w treści art. 4 ust. 1 pkt 1 , który to przepis powołany został we wniosku o przyznanie powyższych uprawnień. Przepis art. 4 ust. 1 dotyczy osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. W sprawie skarżącego należało rozważyć treść pkt a),b) i c) cytowanego przepisu. Zatem zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 lit a) obozu pracy nie można zaliczyć do hitlerowskiego więzienia, obozu koncentracyjnego i ośrodka zagłady. W wymienionych miejscach panowały bowiem zupełnie różne reżimy i inny był cel osadzenia. Z powyższych względów obóz pracy nie był również miejscem odosobnienia , w którym warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych z przyczyn podanych wyżej. Skarżący nie był osobą pozostającą w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa ( Gestapo) z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych. Obóz pracy nie był również ,, innym miejscem odosobnienia", w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny. Eksterminacja oznacza bowiem wytępienie, wyniszczenie, zagładę. Obóz pracy nie miał charakteru eksterminacyjnego, o którym stanowi ten przepis, a ponadto osoby, które w nim przebywały nie pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Analiza powyższych przepisów nie pozwala na zaliczenie pobytu w obozie pracy i wykonywanie pracy przymusowej do represji , o których stanowi ustawa o kombatantach. Dlatego, między innymi została uchwalona przez Sejm ustawa z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę, Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Według tej ustawy represją jest osadzenie w obozach pracy przymusowej i deportacja do pracy przymusowej. Skarżącemu zasadnie zatem odmówiono przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu wykonywania pracy przymusowej. Jednocześnie skarżący nie przedstawił żadnego innego dowodu potwierdzającego istnienie podstaw do przyznania mu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pouczył skarżącego również o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej na gruncie przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996 roku. W zaistniałej sytuacji procesowej nie można stwierdzić ani naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego przez organy administracyjne, które prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie. Złożone zaś oświadczenie przez skarżącego w toku rozprawy nie pozostawia też żadnych wątpliwości, iż zamiarem M. W. W. od samego początku sprawy było uzyskanie świadczeń kombatanckich, a nie z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Z uwagi na powyższe należy podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, iż brak wniosku osoby zainteresowanej uniemożliwiał organowi orzekanie w innym zakresie jak tylko uprawnień kombatanckich skarżącego. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.