II SA/Łd 98/07

Dnia 8 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant pomocnik sekretarza Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2007 roku sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego w związku z suszą oddala skargę. - Decyzją z dnia [...] o znaku [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy W. z dnia [...] o znaku [...] odmawiające H. P. przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego w ramach realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy. Jak wynika z uzasadnienia decyzji wnioskiem z dnia 12 października 2006 roku H. P. wystąpiła do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą mającą miejsce w roku 2006 w kwocie 1000 złotych. Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] odmówił przyznania świadczenia, wskazując, iż wnioskodawczyni nie spełnia warunków, o których mowa w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy. Odwołując się od powyższej decyzji Wójta Gminy W. H. P. podniosła, iż gospodarstwo rolne należy do H. P. oraz jej sióstr – G. P. i J. Odwołująca się stwierdziła, iż zarówno ona, jak i J. B. podlegają ubezpieczeniu w KRUS, zatem zasadne jest przyznanie zasiłku celowego. Utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zauważyło, iż przesłanki udzielenia pomocy dla gospodarstw rolnych zostały określone w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U.Nr 155, poz. 1109), zgodnie z którym pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, udziela się rodzinie rolniczej jeżeli: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy; 2) w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82, z późn. zm.), wynoszą średnio powyżej 30 %. Pod pojęciem rodziny na gruncie art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej rozumieć w opinii Kolegium należy osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Do kręgu członków rodziny w rozumieniu w/w przepisu zaliczyć należy zatem jedynie H. P. oraz G. P., które zamieszkują razem w miejscowości Z. [...], natomiast nie zalicza się J. B., która mieszka w W., gdzie jest również zameldowana na pobyt stały. Organ odwoławczy podkreślił jednak, iż ani H. P., ani G. P. nie podlegają z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników. Odwołująca się pobiera bowiem świadczenie rentowe z KRUS, natomiast G. P. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i podlega pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu. Kolegium uznało zatem, iż z uwagi na fakt, że nie został spełniony warunek, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów organ I instancji zasadnie odmówił przyznania H. P. zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H. P. żądając przyznania pomocy w celu złagodzenia skutków suszy, oświadczyła, iż nie zgadza się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając kontrolę, Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie, niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy W. odmawiającą H. P. przyznania zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy w 2006 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając skargę stwierdził, iż organy administracyjne nie dopuściły się uchybień, które czyniłyby skargę usprawiedliwioną. Podstawę prawną zaskarżonych rozstrzygnięć stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U.Nr 155, poz. 1109) wydane na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U.Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Stosownie bowiem do art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej Rada Ministrów może przyjąć rządowy program pomocy społecznej mający na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia. Ustawodawca upoważnił Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków realizacji programu pomocy z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia efektywności rządowego programu pomocy społecznej. Zgodnie z przepisem § 2 w/w rozporządzenia Rady Ministrów, pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy; 2) w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 roku w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz.U.Nr 16, poz. 82 z późn. zm.), wynoszą średnio powyżej 30 %. Jak wynika z brzmienia przepisów § 2 rozporządzenia, aby skorzystać z programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy spełnione muszą być łącznie obie z wymienionych przesłanek, tj. niespełnienie choćby jednej z przesłanek wyłącza możliwość przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. W rozpoznawanej sprawie należy podzielić stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji, iż żadna z osób w rodzinie skarżącej nie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy, nie jest zatem spełniony warunek, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia. Przede wszystkim wypada podkreślić, że organ administracji publicznej, analizując przesłankę § 2 pkt 1 rozporządzenia, zasadnie posiłkował się definicją rodziny istniejącą na gruncie ustawy o pomocy społecznej, skoro korzenie instytucji zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy sięgają właśnie tego aktu prawnego. I tak stosownie do przepisu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej pod pojęciem rodziny należy rozumieć osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Do rolniczej rodziny w rozpoznawanym przypadku zaliczyć zatem można jedynie skarżącą H. P. oraz jej siostrę G. P., które wspólnie zamieszkują w gospodarstwie rolnym w miejscowości Z. [...]. Do rodziny na gruncie ustawy o pomocy społecznej, wbrew twierdzeniom strony, nie można natomiast zaliczyć drugiej z sióstr skarżącej – J. B., która mieszka w W.[...]. Jak wynika z akt administracyjnych (k.3), H. P. pobiera rentę inwalidzką z KRUS. Stosownie zaś do przepisów art. 16 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 z późn. zm.) osoba taka nie została objęta ubezpieczeniem społecznym rolników z mocy ustawy. Natomiast G. P. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. Jak wynika z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), jeżeli nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U.Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Mając na uwadze przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników należy podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż zarówno skarżąca, jak i G. P. nie podlegają rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu z mocy ustawy, zatem skarżącej nie przysługuje prawo do skorzystania z programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy poprzez otrzymanie zasiłku celowego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.