II SA/Łd 980/09

Dnia 8 stycznia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosków T. W. i A. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. W. i A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy. AG T. W. i A. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie nakazu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 26 listopada 2009 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpili z żądaniem przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Jak wynika z oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z synem J., który jest studentem studiów dziennych UŁ. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której deklaruje osiąganie dochodów w wysokości 1.160 złotych miesięcznie, zaś skarżąca otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 950 złotych. Skarżący posiadają dom o powierzchni 150 m kw. Skarżący jest ponadto współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 7,6 ha, skarżąca posiada nieruchomość rolną o powierzchni 1,7 ha. Na majątek skarżącego, służący do celów prowadzonej działalności, składają się ponadto samochód dostawczy marki Mercedes oraz samochód osobowy marki Ford. Skarżący nie zadeklarowali posiadania innych wartościowych przedmiotów, oszczędności ani papierów wartościowych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Mając na uwadze okoliczności przedstawione przez skarżących w złożonych oświadczeniach o stanie rodzinnym, majątku i dochodach należy uznać, iż wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie, Otóż, należy wskazać, iż skarżący deklarują osiąganie dochodów w łącznej wysokości 2.110 złotych oraz posiadanie znacznego majątku w postaci nieruchomości – dom o powierzchni 150 m kw. oraz nieruchomości rolnych. Fakt, iż nieruchomości rolne nie przynoszą dochodów, gdyż nie są użytkowane pozostaje bez znaczenia dla oceny zasadności żądania strony, jako że nieruchomość gruntowa sama w sobie stanowi wartościowy składnik majątku. Stąd też należy stwierdzić, iż zarówno wysokość deklarowanych dochodów, jak i fakt posiadania majątku w postaci nieruchomości nie daje podstaw do uznania, że stronie skarżącej w jakikolwiek sposób można przypisać cechy ubóstwa, którego stwierdzenie warunkuje przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie można również tracić z pola widzenia i tej okoliczności, że skarżący do dyspozycji prowadzonej działalności gospodarczej posiada dwa samochody – dostawczy i osobowy, co daje z kolei podstawy do twierdzenia, iż posiadał on środki nie tylko na ich nabycie, ale i obecnie na ich utrzymanie i eksploatację. Bez znaczenia pozostaje fakt, iż pojazdy te są według oświadczenia skarżącego wykorzystywane do celów działalności gospodarczej, gdyż działalność ta jest działalnością jednoosobową, zatem sfera majątkowa prywatna i zawodowa pozostają z sobą w ścisłym związku. W ocenie Referendarza sądowego przyznanie prawa pomocy w analizowanej sytuacji, przy uwzględnieniu wskazanej przez skarżących sytuacji majątkowej i wysokości deklarowanych dochodów, oznaczałoby przeniesienie ciężaru udziału w postępowaniu strony dysponującej środkami finansowymi na ogół obywateli, czego nie można zaakceptować. Tymczasem, strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących niezbędnymi dla utrzymania, a ubiegający się o taką pomoc winien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Reasumując, w ocenie Referendarza sądowego, wniosek nie może zostać uwzględniony, jako że nie została spełniona przesłanka przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG