II SA/Łd 980/12

WyrokWSA w Łodzi2013-03-08

Skład orzekający: Anna Stępień, Renata Kubot-Szustowska, Grzegorz Szkudlarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaliczka alimentacyjna wypłacona w okresie, gdy egzekucja alimentów od dłużnika była skuteczna, stanowi świadczenie nienależnie pobrane podlegające zwrotowi?
Ratio decidendi
Zaliczka alimentacyjna jest formą pomocy wypłacaną w przypadku bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych, stanowiąc subsydium dla świadczeń należnych od dłużnika. Wypłata zaliczki alimentacyjnej powinna być traktowana równoznacznie z otrzymaniem świadczenia alimentacyjnego bezpośrednio od dłużnika. Jeśli egzekucja alimentów od dłużnika okazała się skuteczna w okresie, za który wypłacono zaliczkę, wówczas zaliczka ta jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z odsetkami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o uznaniu za nienależnie pobraną zaliczki alimentacyjnej na dzieci za okres od lutego do sierpnia 2006 r. oraz o zwrocie tej zaliczki. Skarżąca B. M. kwestionowała zasadność tej decyzji, twierdząc, że otrzymywała od dłużnika alimenty, ale informowała o tym organ, a wpłaty te powinny być zaliczane na poczet zaległości. Organy administracyjne ustaliły, że w spornym okresie egzekucja alimentów była skuteczna, a dłużnik uregulował zaległe i bieżące alimenty w pełnej wysokości, co czyniło pobraną zaliczkę nienależną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant pomocnik sekretarza sądowego Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2013 roku sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. LS Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania B. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] o uznaniu za nienależnie pobrane zaliczki alimentacyjnej na dzieci – M. i K. M. za okres od dnia 1 lutego 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. w kwocie po 300 zł miesięcznie oraz o zwrocie nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej na dzieci M. i K. M. za wskazany wyżej okres w łącznej kwocie po 2.100 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi do dnia wydania niniejszej decyzji w kwocie po 1.538,19 zł. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej decyzją z dnia [...] organ I instancji uznał za nienależnie pobrane świadczenia - zaliczkę alimentacyjną na dzieci M. M. oraz K. M. za okres od dnia 1 lutego 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. w kwocie po 300 zł miesięcznie i orzekł o zwrocie nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej za wskazany wyżej okres w kwocie po 2.100 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi do dnia wydania niniejszej decyzji w kwocie po 1.538,19 zł. W odwołaniu do tej decyzji B. M. wniosła o jej zmianę podnosząc zarzut naruszenia art. 2 pkt 7d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez niewłaściwe zastosowanie. Podkreśliła, że w czasie otrzymywania zaliczek alimentacyjnych otrzymywała od dłużnika alimenty, ale informowała o tym organ I instancji. Strona podniosła, iż teraz zarzuca się jej błędne wyliczenia, ale również organ I instancji dokonywał tych samych błędnych wyliczeń. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wywodząc, że sprawy o nienależnie pobrane zaliczki alimentacyjne podlegają rozpatrzeniu i dochodzeniu na zasadach i w trybie określonych w dotychczasowych przepisach. Przywołując w następnej kolejności przepisy art. 15 i 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. z 2005 r. nr 86 poz. 732 ze zm.), Kolegium wskazało, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeśli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, wobec czego zastosować należało przepis art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Następnie Kolegium podniosło, że decyzją z dnia [...] znak: [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał B. M. prawo do zaliczki alimentacyjnej na dzieci: M. M. i K. M. na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. w wysokości po 300 zł miesięcznie na każde z dzieci, uznając, że zostały spełnione kryteria określone w ustawie o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 1444/10 oraz poprzedzającym go wyrokiem z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 1028/10 w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w uzasadnieniu którego wskazano, że organ wypłacający świadczenia winien uzupełnić postępowanie poprzez wyjaśnienie, w jaki sposób wnioskodawczyni zaliczyła otrzymane od dłużnika alimenty, w szczególności czy dublowały one w jakiejkolwiek części świadczenia wypłacane w trybie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w dniu [...] Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wystąpiło do Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Wizytacyjny z prośbą o wskazanie stanu zadłużenia dłużnika alimentacyjnego W. M., które zostało określone przez odwołującą w chwili złożenia wniosku o pomoc w egzekucji świadczeń alimentacyjnych oraz o podanie kwot alimentów otrzymywanych od dłużnika zgłoszonych przez stronę w okresie od dnia 12 stycznia 2005 r. W dniu [...] do SKO wpłynęło pismo z Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Wizytacyjny z wyliczeniem stanu zadłużenia dłużnika alimentacyjnego W. M., informujące, iż we wniosku o pomoc w egzekucji alimentów złożonym w styczniu 2005 r. B. M. określiła zadłużenie W. M. na kwotę 1800,00 zł. Jak wynika z akt sprawy Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem z dnia 2 listopada 2004 r. sygn. akt XIIC 29/04 zobowiązał W. M. do przyczyniania się do ponoszenia kosztów utrzymania rodziny poprzez łożenie na rzecz M. M. oraz K. M. kwoty po 300 zł miesięcznie na każde z dzieci na czas trwania procesu o rozwód począwszy od dnia 2 listopada 2004 r. Następnie wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 5 kwietnia 2005 r. sygn. akt XII C 29/04 zasądzone zostały alimenty od W. M. na rzecz M. M. oraz K. M. w wysokości po 350 zł miesięcznie na każde dziecko poczynając od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Biorąc pod uwagę powyższe tytuły wykonawcze, jak również kwoty przekazane B. M. przez dłużnika alimentacyjnego, Kolegium ustaliło, że stan zadłużenia W. M. na dzień 31 sierpnia 2005 r. wynosił 2.762,14 zł. Po uwzględnieniu kolejnych wpłat bezpośrednich dokonywanych przez dłużnika alimentacyjnego ustalono, iż od miesiąca lutego 2006 r. egzekucja w sprawie stała się całkowicie skuteczna, ponieważ dłużnik alimentacyjny uregulował w całości alimenty zaległe i przekazał B. M. bieżące alimenty w pełnej wysokości 700 zł. W związku z tym, że egzekucja od miesiąca lutego 2006 r. była całkowicie skuteczna zaliczka alimentacyjna nie przysługuje stronie od 1 lutego 2006 r. Mając na uwadze powyższe decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zmienił własną decyzję z dnia [...] w części dotyczącej okresu przysługiwania świadczenia w ten sposób, że przyznał B. M. prawo do zaliczki alimentacyjnej na dzieci: M. i K. M. na okres od 1 września 2005 r. do 31 stycznia 2006 r. w wysokości po 300 zł miesięcznie na każde z dzieci. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji, argumentując że w sytuacji gdy upłynął już okres na jaki świadczenie zostało przyznane, brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany w trybie art. 10a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, decyzji przyznającej świadczenie. Zdaniem Kolegium wysokość należnych świadczeń winna była być pomniejszona każdorazowo o kwoty wypłaconych stronie świadczeń z tytułu zaliczki alimentacyjnej. Słusznie zatem argumentował organ I instancji, że zaliczka alimentacyjna nie może być utożsamiana z dodatkowym świadczeniem należnym od państwa osobom uprawnionym do alimentów, bowiem stanowi formę pomocy wypłaconej w przypadku bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych w miejsce tych świadczeń. W takiej sytuacji państwo, zgodnie z obowiązującymi przepisami, przejmuje niejako na siebie ciężar częściowego utrzymania osób uprawnionych do alimentów, wypłacając zamiast dłużnika należne środki, które następnie egzekwuje od osoby zobowiązanej do alimentacji. Każdorazowa zatem wypłata świadczeń w postaci zaliczki alimentacyjnej powinna być traktowana równoznacznie z wypłatą świadczenia alimentacyjnego bezpośrednio przez dłużnika. Otrzymane przez B. M. zaliczki alimentacyjne powinny pomniejszać stan zaległości w egzekucji oraz jej wierzytelność względem dłużnika. Dokonując wyliczeń stanu zadłużenia B. M. nie uwzględniła powyższej okoliczności, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego oszacowania wielkości zadłużenia oraz wypłaty świadczeń w sytuacji faktycznej skuteczności postępowania egzekucyjnego. W sytuacji gdy upłynął już okres, na jaki świadczenie zostało przyznane, a decyzja w tej części ekspirowała, brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie w trybie art. 10 a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Wobec skuteczności egzekucji od lutego 2006 r. i uregulowania przez dłużnika alimentacyjnego w całości zaległych alimentów, zaliczka alimentacyjna nie przysługuje stronie i konieczny jest zwrot nienależnie pobranego świadczenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że art. 2 pkt 7d ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów został zmieniony przez art. 2 pkt 2 lit. b) tiret pierwsze ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 1 stycznia 2012 r., natomiast w niniejszej sprawie, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. M. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dzieci M. i K. za okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 2 pkt 7d ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że skarżąca jako osoba uprawniona do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie ich pobierania otrzymała alimenty, a tym samym uznanie, iż świadczenie jest nienależne bowiem egzekucja jest skuteczna, podczas gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje na fakt, że wpłaty dokonywane przez dłużnika alimentacyjnego bez określenia okresu, za jaki są dokonywane zostały zaliczone przez wierzycielkę na poczet zaległych alimentów, co pozostaje w zgodzie z prawem, a tym samym podstawowa przesłanka stanowiąca o prawie do świadczenia alimentacyjnego, tj. bezskuteczności egzekucji w niniejszej sprawie, jest nadal aktualna, bowiem w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. W motywach skargi strona szczegółowo przedstawiła, w jaki sposób zaliczała otrzymane od dłużnika alimentacyjnego alimenty, dodając, że od miesiąca listopada 2007 r. dłużnik wpłacał tylko po 400 zł miesięcznie, co znacznie zwiększyło jego zadłużenie w stosunku do dzieci, którego do dnia dzisiejszego Sąd Okręgowy w Ł. [...] Wydział Wizytacyjny nie wyegzekwował. W tej sytuacji wyliczenia organów obu instancji są nieprawidłowe, ponieważ w żadnym okresie od 1 września 2005 do 31 sierpnia 2006 r. wpłaty od dłużnika alimentacyjnego oraz z [...] nie pokrywały się. Skarżąca podkreśliła, że dłużnik alimentacyjny nie określał, za jakie miesiące wpłaca alimenty i dlatego też wszelkie wpłaty dokonywane przez dłużnika były przez nią zaliczane na poczet najdawniej powstałego zadłużenia, o czym wielokrotnie informowała organy obu instancji. W tej sytuacji - w ocenie skarżącej - nie można mówić o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. Do skargi załączyła tabele rozliczeń wpłat alimentów od dłużnika alimentacyjnego. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sądowa kontrola legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o uznaniu za nienależnie pobrane przez B. M. zaliczki alimentacyjnej na dzieci M. i K. M. za okres od dnia 1 lutego 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. w kwocie po 300 zł miesięcznie oraz o zwrocie nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej na dzieci za wskazany wyżej okres w łącznej kwocie po 2.100 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi do dnia wydania decyzji w kwocie po 1.538,19 zł wykazała, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego. Istotą sporu pomiędzy stronami postępowania jest odpowiedź na pytanie, czy organy administracyjne zasadnie stwierdziły, że B. M. w okresie od dnia 1 lutego 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. pobierała dwa konkurencyjne świadczenia na dzieci, a mianowicie zaliczkę alimentacyjną oraz alimenty, otrzymywane od byłego męża, wobec czego świadczenia z tytułu wypłaconej za ten okres zaliczki alimentacyjnej są nienależnie pobrane i podlegają zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami. W przekonaniu Sądu zaprezentowane wyżej stanowisko organów administracyjnych obu instancji w świetle obowiązujących przepisów prawa i zgromadzonego materiału dowodowego zasługuje w pełni na akceptację. Okolicznością niesporną pomiędzy stronami postępowania jest fakt, że postanowieniem z dnia 2 listopada 2004 r. sygn. akt XII C 29/04 Sąd Okręgowy w Ł. zobowiązał W. M. do przyczyniania się do ponoszenia kosztów utrzymania rodziny, ograniczonych do potrzeb małoletnich córek stron M. M. i K. M., poprzez zobowiązanie W. M. do łożenia na ten cel kwoty po 300 zł miesięcznie na rzecz każdej z małoletnich do rąk B. M. jako ustawowego przedstawiciela małoletnich z ustawowymi odsetkami, poczynając od dnia 2 listopada 2004 r. Następnie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2005 r. sygn. akt XII C 29/04 Sąd Okręgowy w Ł. w punkcie trzecim sentencji tytułem alimentów zasądził od W. M. na rzecz córek M. M. i K. M. kwotę po 350 zł miesięczne na rzecz każdej z nich płatną do 10 dnia każdego miesiąca do rąk B. M. jako ustawowego przedstawiciela małoletnich z ustawowymi odsetkami od uchybienia terminowi płatności, poczynając od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie niniejszej, a zatem od dnia 5 maja 2005 r. Bezspornym jest również, że B. M. w dniu 12 stycznia 2005 r. zwróciła się do Sądu Okręgowego w Ł. z wnioskiem o dochodzenie roszczeń alimentacyjnych na rzecz małoletnich córek M. i K. od ojca W. M., przebywającego na terenie Szwecji, określając wysokość zadłużenia dłużnika alimentacyjnego w dacie składania tegoż wniosku na kwotę 1800 zł, czego dowodem jest zaświadczenie Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Wizytacyjny z dnia 4 października 2005 r. znak Oz.1/05, Oz.2/05 oraz pismo tego Sądu z dnia 31 października 2011 r. Wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2005 r. skarżąca zwróciła się do organu I instancji o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na córki, która została przyznana w trybie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. nr 86, poz. 732 ze zm.) na mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] na okres od 1 września 2005 r do dnia 31 sierpnia 2006 r. na dzieci M. M. i K. M. w wysokości po 300 zł miesięcznie. Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej utraciła moc obowiązującą w związku z wejściem w życie z dniem 1 października 2008 r. przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz.U. 2009, Nr 1, poz. 7 ze zm.). Przepisy przejściowe nowej ustawy expressis verbis w art. 42 ust. 1 nałożyły na osobę, która nienależnie pobrała zaliczki alimentacyjne, obowiązek ich zwrotu, odsyłając w tym zakresie w ust. 2 tego przepisu, do stosowania przy rozpatrzeniu spraw o nienależnie pobrane zaliczki alimentacyjne do zasad i trybu określonych w przepisach dotychczasowej ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Ustawa z 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w art. 15 nakłada na osobę, która pobrała nienależnie zaliczkę alimentacyjną, obowiązek jej zwrotu, nie definiując jednak pojęcia nienależnie pobranego świadczenia oraz zasad i trybu dochodzenia przez organ zwrotu nienależnie pobranych zaliczek, wobec czego Kolegium trafnie oceniło kierując się dyspozycją art. 18 ust. 2 ustawy, iż w niniejszej sprawie należało zastosować odpowiednio przepisy art. 30 ust. 2 i następne ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), przywoływanej dalej w skrócie jako "u.ś.r.", o ile nie są one sprzeczne z niniejszą ustawą. W rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne (w tym wypadku zaliczki alimentacyjne) uważa się świadczenia rodzinne (zaliczki alimentacyjne) wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych (zaliczek alimentacyjnych) albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych (zaliczek alimentacyjnych) w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Analiza dokonywanych przez W. M. wpłat alimentów, przeprowadzona przez organy administracyjne obu instancji zgodnie ze wskazówkami zamieszczonymi w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 1028/10, z uwzględnieniem wysokości zadłużenia dłużnika alimentacyjnego na dzień 12 stycznia 2005 r. (a więc w dacie zwrócenia się przez skarżącą do Sądu Okręgowego z prośbą o pomoc w dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych), potwierdza słuszność konstatacji tych organów, że skarżąca w okresie do dnia 1 lutego 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. pobierała na córki równolegle alimenty i zaliczkę alimentacyjną, co w świetle przepisów obowiązującego prawa jest niedopuszczalne. Wysokość uiszczanych alimentów, termin ich płatności oraz stan zaległości na ostatni dzień miesiąca poczynając od miesiąca listopada 2004 r., a kończąc na sierpniu 2006 r., została zobrazowana przez organ I instancji czytelnie w dwóch tabelach zamieszczonych w uzasadnieniu decyzji i dowodzi jednoznacznie, że stan zadłużenia W. M. na dzień 31 sierpnia 2005 r. wynosił 2.762,14 zł. Od miesiąca lutego 2006 r. egzekucja stała się skuteczna, ponieważ dłużnik alimentacyjny uregulował w całości zaległe alimenty i przekazywał skarżącej bieżące alimenty w pełnej wysokości 700 zł. Skoro zatem egzekucja alimentów od miesiąca lutego 2006 r. do miesiąca sierpnia 2006 r. była skuteczna, to pobierana w tym okresie zaliczka alimentacyjna prawidłowo została oceniona przez organy administracyjne obu instancji jako świadczenie pobrane nienależnie, które podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami. Sąd w pełni podziela argumentację Kolegium oraz Prezydenta Miasta Ł., że zaliczka alimentacyjna nie może być utożsamiana z dodatkowym świadczeniem należnym od państwa osobom uprawnionym do alimentów. Stanowi ona niewątpliwie formę pomocy wypłacanej w przypadku bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych w miejsce tych świadczeń. Państwo przejmuje na siebie ciężar częściowego utrzymania osób uprawnionych do alimentów, wypłacając zamiast dłużnika alimentacyjnego (ojca lub matki) należne środki, które następnie egzekwuje od osoby zobowiązanej do alimentacji. Tym samym wypłata zaliczki alimentacyjnej powinna być traktowana tak samo, jak otrzymanie świadczenia alimentacyjnego od dłużnika. Innymi słowy, zaliczki alimentacyjne pobierane przez B. M. powinny pomniejszać stan zaległości w egzekucji oraz jej wierzytelność względem dłużnika. W rezultacie, jak trafnie zauważyło Kolegium, strona nieprawidłowo oszacowała wysokość zadłużenia i wypłaty świadczeń w sytuacji faktycznej skuteczności postępowania egzekucyjnego. Sąd odnosząc się w następnej kolejności do zarzutów skargi stwierdził, że nie mogły one rzutować na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim - wbrew twierdzeniu strony skarżącej - organ nie mógł naruszyć poprzez błędną wykładnię art. 2 pkt 7d ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.), ponieważ - jak zostało to już podniesione na wstępie rozważań - w tej sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej i odpowiednio przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Dodać ponadto trzeba, że przedmiotem zainteresowania Sądu był wyłącznie okres objęty zaskarżoną decyzją, a mianowicie od dnia 1 lutego 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. Zatem wysokość oraz termin wpłacanych przez W. M. alimentów po dniu 31 sierpnia 2006 r., sposób ich zaliczania przez skarżącą oraz wysokość powstałego w ten sposób zadłużenia, były poza zakresem sądowej kontroli. Reasumując, zaskarżona decyzja Kolegium nie narusza prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, wobec czego Sąd zobligowany był oddalić skargę. Inną kwestią jest natomiast rozważenie przez skarżącą wystąpienie do organu z wnioskiem o rozłożenie na raty, bądź umorzenie dochodzonej kwoty z uwagi na aktualną, trudną sytuację materialną skarżącej i jej rodziny, spowodowaną między innymi ponownym uchylaniem się przez ojca małoletnich od łożenia na ich utrzymanie. O oddaleniu skargi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. LP

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło