II SA/Łd 980/14

WyrokWSA w Łodzi2014-11-26

Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Arkadiusz Blewązka, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawy materialnoprawne do wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej przejście z mocy prawa własności nieruchomości na gminę, gdy takie przejście zostało już stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma podstaw materialnoprawnych do wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej przejście z mocy prawa własności nieruchomości na gminę, jeśli takie przejście zostało już ustalone prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego. W takiej sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego nie może być spełnione z powodu braku podstaw prawnych, organ powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu uzyskania decyzji potwierdzającej przejście z mocy prawa własności działek nr 102/19 i 102/21 na Gminę T., mimo że prawomocne orzeczenie Sądu Okręgowego w P. już to stwierdziło. Burmistrz Miasta T. odmówił wszczęcia postępowania, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na brak podstaw materialnoprawnych do wydania takiej decyzji administracyjnej. Skarżąca złożyła skargę do sądu, zarzucając naruszenie art. 61a K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant Specjalista Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 roku sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania - oddala skargę. LS Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta T. z dnia [...] nr [...], o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia, że nieruchomości oznaczone jako działki nr 102/19 o pow. 0,0480 ha i nr 102/21 o pow. 0,0478 ha położone w obrębie [...], gmina T. zajęte pod drogę nie przeszły z mocy prawa na własność Gminy T.. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że niniejsza sprawa została wszczęta wnioskiem M. S. reprezentowanej przez opiekuna prawnego - panią H. W. i była już przedmiotem rozpoznania zarówno przez Burmistrza Miasta T., jak też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., które postanowieniem z dnia [...], uchyliło poprzednie rozstrzygnięcie organu I instancji ze wskazaniem wyjaśnienia treści żądania, rzeczywistej woli osoby zainteresowanej. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że załatwienie wniosku może nastąpić również w drodze wydania zaświadczenia. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji ustalił, że M. S. wnosi o potwierdzenie w drodze decyzji administracyjnej tytułu własności Gminy T. do działek nr 102/19 i 102/21.. Wnioskodawczyni powołała się na uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] w sprawie [...]. Sąd Okręgowy stwierdził, że własność powyższych działek z mocy prawa przeszła na Gminę T. na podstawie art. 12 ust.5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie zdaniem tego sądu fakt przejścia własności z mocy prawa przesądza o tym, że nieodnotowanie tytułu własności w księdze wieczystej i rejestrze gruntów nie ma znaczenia. Natomiast z wniosku opiekuna prawnego wnioskodawczyni wynika, iż Gmina T. nie respektuje powyższego stanowiska. W ocenie skarżącej jedynie decyzja administracyjna umożliwi jej dochodzenie prawa na drodze administracyjnej. Organ ustalił, w jaki sposób doszło do powstania spornych działek ewidencyjnych Burmistrz Miasta T. powołanym na wstępie postanowieniem ponownie odmówił wszczęcia postępowania. Utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w przepisach prawa brak jest bowiem podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie wydania decyzji administracyjnej, co stanowi zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., przeszkodę do wszczęcia postępowania. Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła M. S., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 61a K.p.a. przez błędną interpretację, że w sprawie przepis ten powinien mieć zastosowanie, bowiem nie istnieje podstawa materialnoprawna rozpatrzenia żądania skarżącej w formie decyzji, a także naruszenie art. 104 K.p.a. przez błędną interpretację, braku możliwości rozpatrzenia żądania w formie decyzji. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia jako niezgodnego z prawem oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że podstawą żądania wszczęcia postępowania w przedmiotowym zakresie była okoliczność, że mimo wydania przez Sąd Rejonowy w P. I Wydział Cywilny w sprawach sygn. akt: [...] i sygn. akt: [...] prawomocnych orzeczeń o przejściu z mocy prawa na własność Gminy T. własności tych działek Gmina T. zajęła stanowisko, że nie jest właścicielem powyższych działek i odżegnała się od wypłaty odszkodowania za przejecie ich na własność z mocy samego prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Sąd uwzględniając skargę uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a.". Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, stosownie do art. 151 P.p.s.a. Zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, dotyczące wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (§ 2). Jak wynika z akt sprawy skarżąca żąda wydania decyzji administracyjnej o tym, że działki o nr 102/19 i 102/21 nie przeszły z mocy prawa na własność gminy. Rację należy przyznać zatem organowi, że nie ma żadnych materialnoprawnych podstaw do wydania takiej decyzji, co oznacza, że organ winien odmówić wszczęcia takiego postępowania, jako niedopuszczalnego. Ponadto z uzasadnienia skargi zdaje się wynikać, że organ administracji (Gmina T.) kwestionuje ustalenia prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, co także dowodzi, iż nie jest to spór o charakterze administracyjnoprawnym. Organ administracyjny nie rozstrzyga również sporów w zakresie wpisów w księdze wieczystej czy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sprecyzowanie żądania, tak, jak to uczyniła skarżąca czyni postępowanie administracyjne niedopuszczalnym, a skoro tak to organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. a.bł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło