II SA/Łd 981/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Andrzej Kozerski (spr.), p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. Z. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3 II SA/Łd 981 / 02 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Starosta [...] odmówił przyznania B. Z. prawa do zasiłku przedemerytalnego . Decyzja ta podjęta została na podstawie art.37 j ust. 1 i art. 6 pkt 6 lit. b ) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 6 , poz. 56 z późn. zm. ) . W uzasadnieniu decyzji podniesiono , iż B. Z. legitymuje się udokumentowanym okresem zatrudnienia wynoszącym łącznie 31 lat , 1 miesiąc i 14 dni , w tym ponad 4-letnim okresem wykonywania pracy w warunkach szczególnych a także posiada status osoby bezrobotnej . Wnioskujący nie spełnia zatem warunków do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego bowiem posiada udokumentowany okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych krótszy niż 15 lat . Po rozpatrzeniu odwołania B. Z. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia . Decyzja ta wydana została na podstawie art.138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 , poz. 1071). Organ odwoławczy podniósł , iż organ I instancji nie zajął żadnego stanowiska wobec argumentów podnoszonych przez odwołującego się , nie dopuścił dowodu z zeznań zgłoszonych świadków i nie wyjaśnił odmiennych twierdzeń B. Z. oraz pracodawcy co do charakteru wykonywanej przez niego pracy . W uzasadnieniu decyzji organu II instancji , że wyroki sądów powszechnych w sprawie o sprostowanie świadectwa pracy lub ustalenie , że praca była wykonywana w warunkach szczególnych nie rozstrzygają merytorycznie kwestii zatrudnienia w takich warunkach i nie mogą być podstawą do stwierdzenia , że odwołujący się nie pracował w takich warunkach . Decyzją z dnia [...] Starosta [...] ponownie odmówił przyznania B. Z. prawa do zasiłku przedemerytalnego . Decyzja ta podjęta została na podstawie art.37 j ust. 1 i art. 6 pkt 6 lit. b ) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 6 , poz. 56 z późn. zm. ). W uzasadnieniu decyzji podniesiono , iż przesłuchani w sprawie świadkowie podali , że B. Z. był zatrudniony jako ślusarz remontowy i dostawał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych . Pobieranie "dodatku szkodliwego" nie jest równoznaczne z wykonywaniem pracy w warunkach szkodliwych. Dodatek ten B. Z. otrzymywał w oparciu o Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy. Wnioskujący nie spełnia zatem warunków do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego bowiem posiada okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych krótszy niż 15 lat. W odwołaniu od tej decyzji B. Z. podniósł , że posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący ponad 30 lat , w tym 17 lat i 7 miesięcy pracy w warunkach szczególnych . Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja ta wydana została na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ odwoławczy podniósł, iż stosownie do treści art. 37 j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w brzmieniu obowiązującym od 12 września 2001 r. ) okresy wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze uwzględniane są po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu . Dowód z zeznań świadków ma charakter uzupełniający i może być przeprowadzony tylko, gdy po rozpatrzeniu zgromadzonych w sprawie dokumentów pozostają w sprawie jakieś wątpliwości. Sytuacja taka nie miała, zdaniem organu odwoławczego, miejsca w tej sprawie. Nadto organ podniósł, że praca w charakterze ślusarza – hydraulika i ślusarza remontowego nie mieści się w wykazie prac uznawanych za prace wykonywane w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. Z. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] i ponowił argumenty zawarte w odwołaniach . W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Na wstępie należy podnieść , że stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. Nr 153 , poz. 1271 ) sprawy , w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) . Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem ( legalności ) działalności administracji publicznej ( art. 1 § 2 powołanej ustawy ). W ramach tej kontroli sąd administracyjny ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono przepisów postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Oceniając zaskarżoną decyzję w tych dwóch aspektach należy stwierdzić , że została ona wydana w efekcie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy . Organ odwoławczy wadliwie uznał, iż zmiana przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wprowadzona z dniem 12 września 2001 r. pozbawiła skarżącego możliwości wykazywania wszelkimi dowodami, że wykonywana praca była pracą w warunkach szczególnych. Należy podkreślić, że sądy powszechne oddaliły powództwo B. Z. o ustalenie pracy w warunkach szczególnych uznając , iż nie posiada on interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. Oparły się na założeniu, że w postępowaniu administracyjnym powód może wykazać wszelkimi dostępnymi dowodami, że wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Okoliczność ta winna być uwzględniona przez organy administracji publicznej. Nie można akceptować sytuacji, gdy pozbawia się stronę możliwości wykazania swoich racji zarówno w postępowaniu sądowym jak też administracyjnym. Organ administracji publicznej nie może nakładać na stronę obowiązku przedłożenia prawomocnego orzeczenia sądowego w sytuacji, gdy jest oczywistym, że jest to obowiązek niewykonalny. Organ odwoławczy w swojej decyzji o charakterze kasacyjnym wyraźnie podkreślał, że orzeczenia sądów powszechnych w żadnym razie nie przesądzają merytorycznie kwestii zatrudnienia skarżącego. Sąd w tym składzie podziela argumentację prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2004 r. OSK 81/04 ( nie publ. ) Wprawdzie organ odwoławczy odniósł się w uzasadnieniu decyzji do charakteru pracy skarżącego to jednak należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe w tym zakresie nie uzasadniało takiej konkluzji. Organ I instancji dość pobieżnie przesłuchał zgłoszonych przez skarżącego świadków i niewątpliwie nie wykonał zaleceń zawartych w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej. Wskazane uchybienia organów obu instancji uzasadniają wniosek , że w ramach postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania nakładających na organy administracji publicznej obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ( art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. ). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) uchylił zaskarżone decyzje . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy .