II SA/Łd 981/16

Starszy Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.Ś. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.Ś. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość gruntową postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł (pięćset złotych), w pozostałej części oddalić wniosek. AG II SA/Łd 981/16 UZASADNIENIE M.Ś. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...[ z dnia [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość gruntową. Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwojgiem dzieci. Rodzina posiada dom mieszkalny drewniany o powierzchni 80 mkw. (rok budowy 1944), nieruchomości rolne o łącznej powierzchni 4,3 ha oraz las o powierzchni 0,7589 ha, samochód osobowy O. (rok produkcji 2004). Skarżący wskazał jako źródło utrzymania rodziny wynagrodzenie za pracę żony w wysokości 2155,14 zł, umowę o dzieło żony w wysokości 389,55 zł oraz świadczenie wychowawcze z programu Rodzina 500+ w kwocie 1.000 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że średnie miesięczne wydatki kształtują się następująco: koszty ponoszone na mieszkanie – 350 zł, media – 550 zł, koszty utrzymania rodziny - 1000 zł, koszty utrzymania dzieci – 400 zł, podatek rolny – 6,6 zł, ubezpieczenie i KRUS – 240 zł, czynsz za grunty dzierżawione – 666,66 zł. Wnioskodawca wskazał, że spłaca pożyczki (kasa zapomogowo-pożyczkowa, fundusz socjalny) i kredyty, których miesięczne raty to kwota 1853 zł. Z uwagi na fakt, że informacje zawarte w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające dla oceny zdolności płatniczych wnioskodawcy został on wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji, w tym informacji o dochodach osiąganych przez skarżącego, informacji o źródłach pokrywania wydatków, w sytuacji gdy wysokość wydatków przekracza kwotę deklarowanych dochodów oraz do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Ustosunkowując się do wniosku skarżącego stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie w części. Przede wszystkim zauważyć należy, że warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że spełnia ustawowe przesłanki. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się jednakże tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04). Wnioskodawca wskazał w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dziećmi, a rodzina utrzymuje się z dochodów w łącznej kwocie 3.544,69 zł, zaś ponosi stałe wydatki w kwocie 5.065,60 zł. Powyższa rozbieżność między deklarowanymi dochodami a wydatkami spowodowała, że skarżący zobowiązany został do nadesłania dodatkowych wyjaśnień i informacji. Analiza dodatkowych dokumentów wskazuje, że skarżący uzyskuje z tytułu umowy zlecenia kwotę 800 zł miesięcznie, zaś jego żona oprócz wynagrodzenia za pracę zawiera umowy zlecenia na kwotę 4.311 zł (rocznie, płatne w dwóch ratach). Dodatkowo z wyciągów z rachunków bankowych wynika, że żona skarżącego uzyskuje dodatkowe wpływy na rachunek bankowy np. w listopadzie 2016 r. 2.401 zł z I. Na dzień 3 grudnia 2016 r. saldo rachunku bankowego żony skarżącego wynosiło -9.575,03 zł. Z kolei we wrześniu 2016 r. na rachunek skarżącego wpłynęła kwota 11.572,26 zł od A. sp. z o.o., a w listopadzie 2016 r. kwota 7.099 zł z ARiMR. Na dzień 30 listopada 2016 r. na rachunku bankowym skarżącego pozostawała kwota 9.487,18 zł. Mając na uwadze całokształt okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz wynikających z nadesłanych w wykonaniu wezwania dokumentów należy stwierdzić, że uzyskiwane przez skarżącego i jego żonę dochody pozwalają na partycypację w kosztach postępowania przed sądem administracyjnym. Zważywszy jednak na wysokość tych kosztów, choćby samą tylko wysokość wpisu sądowego - 3.067 zł, należało uznać, że zasadnym w kontekście gwarancji dostępu do sądu jest zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 500 złotych. W ocenie Referendarza sądowego skarżący jest natomiast w stanie wygospodarować kwotę w wysokości 500 złotych na częściowe pokrycie kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG