II SA/Łd 984/14

Dnia 30 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2015 roku przy udziale --- sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A w Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami prawa 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej A w Ł. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o odmowie wszczęcia postępowania. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zmianami), odmówił wszczęcia postępowania kontrolnego w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] nr [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i infrastrukturą techniczną, położonego w Ł. przy ul. A 9. Organ wyjaśnił, że w dniu 25 kwietnia 2014 r. wpłynął wniosek Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej A o wszczęcie postępowania kontrolnego w dotyczącego inwestycji położonej w Ł. przy ul. A 9. Organ ustalił, że budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami w parterze, zlokalizowany na nieruchomości w Łodzi przy ul. A 9 został wybudowany w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę i uzyskał pozwolenie na użytkowanie. Przed udzieleniem pozwolenia na użytkowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przeprowadził obowiązkową kontrolę. Stwierdzono zgodność wykonania robót budowlanych z decyzją o pozwoleniu na budowę i projektem budowlanym (wprowadzono jedynie zmiany nieistotne) oraz warunkami zabudowy. Przeszklenie znajdujące się w elewacji frontowej przedmiotowego budynku, zostało przewidziane w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Organ dodał, że zgodnie z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 z późniejszymi zmianami), stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Wskazał, że kwestie dotyczące praw osób trzecich oraz immisji są regulowane przepisami prawa cywilnego. Sprawy dotyczące prawa własności, należy rozpatrywać na gruncie przepisów prawa cywilnego, a wszelkie roszczenia wynikłe z ich tytułu, powinny być dochodzone przed sądami powszechnymi. Ponadto, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na powyższe postanowienie Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej A wniósł zażalenie, nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem i wskazał na naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80, 107 § 3, art. 61a i art. 124 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez odmowę wszczęcia postępowania mimo braku wskazania przyczyny takiego rozstrzygnięcia, naruszenie zasady praworządności, brak rozważenia wszelkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia. Powołano także naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 84, 84a i b ustawy Prawo budowlane w związku z § 57 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez nieprzeprowadzenie kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego i nieuwzględnienie okoliczności, że zakres ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich obejmuje także pozbawienie lub ograniczenie na sąsiedniej nieruchomości dopływu światła dziennego. Strona wyjaśniła, że wskutek niezrealizowania przez inwestora wymagań dotyczących interesów osób trzecich, mieszkańcy budynku położonego przy ul. A 11 pozbawieni zostali dostępu do światła dziennego w pomieszczeniach kuchennych i w lokalach nr 1, 20 i 31. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ wyjaśnił, że złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie obliguje organ do zbadania, czy wnoszący podanie jest stroną w sprawie, a także czy zachodzą formalne przesłanki do wydania decyzji. Podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zawarte w zaskarżonym postanowieniu wskazując, że zgodnie z przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniem o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu, sporna inwestycja została zrealizowana zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę oraz z zatwierdzonym projektem budowlanym. Biorąc więc pod uwagę powyższe nie ma podstaw do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] Nr [...]. Zaznaczył, że [...] Wojewódzki Inspektor Budowlany w Ł. nie ma kompetencji do badania czy udzielone pozwolenie na budowę wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym są zgodne z przepisami, oraz warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Kwestie te pozostają w kompetencji organów architektoniczno - budowlanych. Zwrócił także uwagę, że w omawianej sprawie w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o pozwoleniu na budowę, a inwestor zrealizował obiekt zgodnie z tą decyzją, zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w zakresie żądania Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej A, zawartego w piśmie z dnia 14 kwietnia 2014 r. Organ dodał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem i brak jest podstaw do jego uchylenia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła Wspólnota Mieszkaniowa A w Ł., powielając argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Godzi się również pokreślić, iż co do zasady, w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny wyrokuje na postawie akt sprawy, opierając się o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że podstawą orzekania jest cały materiał dowodowy sprawy, zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] odmawiające wszczęcia postepowania administracyjnego na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zgodności budowy budynku mieszkalnego przy ul. A 9 w Ł. z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Organ II instancji wskazał, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania, bowiem z dokumentów sprawy dotyczącej pozwolenia na użytkowanie wynika, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z przepisami prawa budowlanego, udzielonym pozwoleniem na budowę oraz zatwierdzonym projektem budowlanym. Organy nie dokonały jednak własnych ustaleń i ocen w zakresie zgodności projektu budowlanego i jego wykonania z przepisami Prawa budowlanego i obowiązującymi normami, a w szczególności w zakresie zgodności zrealizowanej inwestycji z projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę, naruszając brakiem swego działania jednocześnie art. 61a w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Brak jest w aktach administracyjnych projektu budowlanego (jest tylko projekt przebudowy budynku mieszkalnego). Sąd nie uznał jednak za stosowne kompletowanie w tym zakresie dokumentów postępowania administracyjnego. Brak tej dokumentacji świadczy to o tym, że organy nie dokonały kontroli zgodnie z wnioskiem strony skarżącej, gdyż nie dysponowały nawet materiałem dowodowym. Nie odniosły się również organy administracji w żaden sposób do powoływanej zgodności budowy z decyzją o warunkach zabudowy i nie przeprowadziły oględzin pod kątem zarzutów zgłoszonych we wniosku. Poprzestały jedynie na błędnym przekonaniu, że wylegitymowanie się inwestora pozwoleniem na budowę i zgłoszeniem budynku do użytkowania oraz niezgłoszeniem sprzeciwu przez organ architektoniczno-budowlany zamyka organom nadzoru budowlanego drogę do badania legalności zarówno wydanych w postępowaniach aktów administracyjnych jak i badania działań inwestora poprzedzających te akty, czy też wykonywania przez niego innych późniejszych robót budowlanych na terenie objętym kontrolą organów nadzoru budowlanego. Ponadto, z postanowienia organu I instancji wynika, że organ ten kwestionuje przymiot strony - Wspólnoty (przyczyna podmiotowa), zaś organ II instancji w żaden sposób tego nie podważa, ale jak wynika z uzasadnienia jego postanowienia, wskazuje na brak podstaw do wszczęcia postępowania (przyczyna przedmiotowa), przy czym zarówno organ I jak i II instancji odwołują się do ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę i zezwolenia na użytkowanie obiektu uznając, że taka kontrola jest w istocie wystarczająca, gdyż odwołuje się do pozostających w obrocie aktów prawnych. Wskazane okoliczności świadczą o wadliwości zaskarżonego postanowienia i takim naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Takie rozumienie obowiązków przez organy nadzoru budowlanego prowadziłoby do sytuacji, w której po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jakkolwiek kontrola obiektu budowlanego byłaby wykluczona. W toku ponownego rozpoznania wniosku w pierwszej kolejności organ zgromadzi materiał dowodowy w postaci kompletnych projektów budowlanych kontrolowanej nieruchomości, przeprowadzi kontrolę (oględziny) obiektu budowlanego i dopiero na tej podstawie wyda stosowne rozstrzygnięcie przy zachowaniu wszelkich wymogów procedury administracyjnej i poszanowaniu praw strony W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a. a.tp.