II SA/Łd 988/06
WyrokWSA w Łodzi2007-01-26
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Arkadiusz Blewązka, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego, nie wyjaśniając zarzutów skarżącej dotyczących błędnego wyliczenia dochodu rodziny poprzez nieuwzględnienie odliczenia składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), ignorując zarzuty skarżącej dotyczące błędnego wyliczenia dochodu rodziny. Niewyjaśnienie tej kwestii mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
G. H. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku. Prezydent Miasta odmówił, uznając, że dochód na członka rodziny przekracza próg dochodowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, nie uwzględniając zarzutów skarżącej dotyczących błędnego wyliczenia dochodu z powodu nieuwzględnienia odliczenia składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że pierwotne oświadczenie o dochodach zostało błędnie przyjęte przez urzędniczkę, co zawyżyło dochód na członka rodziny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł..Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2007 roku sprawy ze skargi G. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję. -
Wnioskiem z dnia 18 lipca 2006 roku G. H. wystąpiła o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, na dzieci: P. i A. H.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił G. H. przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w okresie od dnia 1 września 2006 roku podnosząc, iż miesięczny dochód na jednego członka rodziny wynosi 594,33 złote i przekracza próg dochodowy określony w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Jako podstawę prawną decyzji organ powołał: art. 104 k. p. a., art. 3 pkt 2, art. 5 ust. 1, art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 roku w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 903).
G. H. w dniu 7 września 2006 roku odwołała się od powyższej decyzji podnosząc, że przy wyliczaniu dochodu za 2005 rok z dochodów męża nie została odliczona składka na ubezpieczenie społeczne w kwocie 6266,89 złotych. Dochód rodziny wynosi 471,30 złotych na jednego członka rodziny.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej decyzji wskazało: art. 138 § 1 pkt 1 k. p. a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 i 3, art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, § 15 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.).
W uzasadnieniu podało, że z akt sprawy wynika, iż A. H. wpisał w oświadczeniu o uzyskiwanych dochodach dochód w wysokości 24 363,00 złote, po odliczeniu kwot należnych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Przesłanka dotycząca dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę nie jest spełniona i zasiłek na dzieci skarżącej nie przysługuje. Dochód na jednego członka rodziny skarżącej wyniósł w 2005 roku 594,33 złote miesięcznie, a kryterium dochodowe dla rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 504,00 złote miesięcznie. Dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę wyższą niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany zasiłek, tj. 48 złotych.
Powyższe rozstrzygnięcie G. H. zaskarżyła w dniu 30 października 2006 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podniosła, że oświadczenie męża, w którym podano kwotę 24 363,90 złote nie zostało przyjęte przez urzędnika przyjmującego pierwszy wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem. W dokumencie, według którego dokonano wyliczenia, skarżąca wpisała sumy podyktowane przez urzędniczkę przyjmującą wniosek. Popełniono wówczas błąd nie uwzględniając wyliczeń dokonanych w oświadczeniu męża skarżącej. Nie odliczono od sumy 24 363,90 złotych kwoty 6266,98 złotych stanowiącej sumę składek na ubezpieczenie społeczne oraz kwoty 1892,42 złote stanowiącej sumę składek na ubezpieczenie zdrowotne. W oświadczeniu męża sumy powyższe były wyraźnie wyodrębnione. Dochód po dokonaniu wskazanych odliczeń wynosi 16 204,59 złotych. G. H. wyliczyła, iż dochód na osobę w rodzinie wyniósł w 2005 roku 425 złotych. Zaznaczyła, iż w odwołaniu nie uwzględniła odliczenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne.
W odpowiedzi na skargę z dnia 20 listopada 2006 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - zwanej dalej p. p. s. a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 p. p. s. a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 p. p. s. a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod kątem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze.
Stosownie zaś do treści art. 133 § 1 p. p. s. a. Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy.
Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W niniejszej sprawie organy administracji naruszyły przepisy prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 k. p. a. zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 k. p. a. stanowi o obowiązku organu administracji publicznej wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy. Ustalenia faktyczne poczynione przez organ będą rzetelne, jeżeli będą miały należyte oparcie w zgromadzonym i w sposób zupełny rozpatrzonym materiale dowodowym. Jeżeli materiał dowodowy okaże się niekompletny, bądź nie w pełni zanalizowany, wówczas organ naraża się na zarzut dowolności poczynionych ustaleń.
Zarzut dowolności zostaje bowiem wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k. p. a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k. p. a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 roku, sygn. akt I SA 1768/99, publ. Lex nr 54171)
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zważyć należy, iż G. H. w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] podniosła i konsekwentnie w toku dalszego postępowania twierdziła, iż w oświadczeniu o dochodzie rodziny za 2005 rok błędnie wpisano kwotę 24 363,90 złotych, ponieważ nie uwzględniono obligatoryjnego odliczenia sum stanowiących składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. W konsekwencji wysokość dochodu na członka rodziny została zawyżona, co z kolei spowodowało wydanie niekorzystnej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze mając na uwadze zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wydając zaskarżoną decyzję zobligowane było do ponownego rozpatrzenia istoty sprawy. Natura administracyjnego toku instancji polega przecież na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 roku, sygn. akt SA/Wr 1996/95, publ. ONSA 1997/1/35).
W rozpoznawanej sprawie organ jednak uchylił się od powyższego obowiązku, ignorując zarzuty odwołania w przedmiocie błędu w wyliczeniu dochodu członków rodziny G. H. Nie wyjaśnił podnoszonej przez skarżącą kwestii, naruszając dyspozycję art. 7 i 77 § 1 k. p. a.
Niewątpliwie naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie podjęło wszelkich możliwych kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Gdyby organ należycie ustalił stan faktyczny, zweryfikował podnoszone przez skarżącą uchybienia, treść wydanej decyzji mogłaby różnić się od treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dlatego też w ocenie Sądu zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł..
Rozpatrując ponownie sprawę organ powinien w sposób rzetelny ustalić stan faktyczny przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych. W szczególności przydatne może okazać się zanalizowanie zeznań podatkowych A. H. Organ winien również rozpatrzeć w sposób należyty uwagi skarżącej podnoszone w odwołaniu.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło