II SA/Łd 988/13
WyrokWSA w Łodzi2014-02-11
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Renata Kubot-Szustowska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy wierzyciela może zaliczyć wpłaty dłużnika alimentacyjnego uzyskane w danym okresie świadczeniowym na poczet zaległości z poprzednich okresów świadczeniowych, zamiast na bieżące zobowiązania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpłaty dłużnika alimentacyjnego uzyskane w danym okresie świadczeniowym powinny być w pierwszej kolejności zaliczane na poczet należności z tego właśnie okresu, do ich całkowitego zaspokojenia. Dopiero ewentualna nadwyżka może być przekazana na zaległości z poprzednich okresów. Błędne zaliczenie wpłat na wcześniejsze okresy, wbrew stanowisku organu odwoławczego wyrażonemu w innej decyzji, narusza zasady postępowania i zaufania obywateli do organów państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy N. o zwrocie przez G. L. świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz A. K. w okresie od listopada 2011 r. do września 2011 r. Skarżący zarzucił błędne zaliczenie wpłat dokonanych przez komornika na poczet zaległości z poprzedniego okresu świadczeniowego (2009/2010), zamiast na bieżący okres (2010/2011). Podniósł również zarzuty dotyczące sposobu naliczenia odsetek i braku dokumentów potwierdzających wysokość zadłużenia za poprzedni okres.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy N. Stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 roku sprawy ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu E. G. - J., prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego w miejscowości [...] [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu oraz kwotę 70,66 (siedemdziesiąt i 66\100) złotych tytułem zwrotu wydatków. LS
Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, w skrócie: "K.p.a.") oraz art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012r., poz. 1228 ze zm., powoływana także jako ustawa), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...]r., nr [...], orzekającą w stosunku do G. L. o zwrocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej A. K. w okresie od dnia 1 listopada 2011r. do dnia 30 września 2011r. w wysokości 570,11 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień wydania niniejszej decyzji w kwocie 89,98 zł. co łącznie stanowi kwotę 660,09 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w Ł., [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...]r., sygn. akt [...] i na podstawie zaświadczenia organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne tj. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w Ł. z dnia [...]r. o bezskuteczności egzekucji alimentów ustalono, iż G. L. jest dłużnikiem alimentacyjnym osoby uprawnionej do alimentów - A. K..
W dniu [...]r. wydana została decyzja nr [...] przyznająca ww. osobie uprawnionej prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia 1 listopada 2010r. do dnia 30 września 2011r. w kwocie po 300,00 zł miesięcznie, o czym G. L. został pisemnie poinformowany. W dniu 22 kwietnia 2011r. do organu I instancji wpłynęło od Komornika Sądowego zawiadomienie z dnia 4 kwietnia 2011r. o zmianie wysokości alimentów z załączonym wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...]r., sygn. akt [...]. Zgodnie z treścią wyroku kwota zasądzonych alimentów od G. L. na rzecz małoletniego syna A. K. została obniżona z kwoty 300,00 zł miesięcznie do kwoty 250,00 zł miesięcznie, począwszy od dnia 4 marca 2010r. Wyrokowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności, jest on prawomocny.
W związku z powyższym Wójt Gminy N. decyzją z dnia [...]r., nr [...], zmienił decyzję z dnia [...]r., nr [...] i ustalił, że od dnia 1 kwietnia 2010r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacane na rzecz osoby uprawnionej przysługują w kwocie 250,00 zł miesięcznie. Kolejną decyzją z dnia [...]r., nr [...], organ I instancji decyzją zmienił decyzję z dnia [...]r., nr [...] i ustalił, że w okresie od 1 listopada 2010r. do 30 września 2011r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacane na rzecz osoby uprawnionej przysługują w kwocie 250,00 zł miesięcznie, zatem kwota wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym 2010/2011 wynosiła 2.750,00 zł.
Następnie Kolegium wyjaśniło, że organ właściwy wierzyciela z przekazanych od komornika sądowego kwot zaliczył na poczet należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym 2010/2011, t.j. od dnia 1 listopada 2010r. do dnia 30 września 2011r. kwotę w wysokości 2.241,50 zł, z czego na poczet należności głównej zaliczono kwotę 2.179,89 zł, a na odsetki ustawowe kwotę 61,61 zł. Natomiast wpłaty uiszczone w trakcie okresu świadczeniowego 2010/2011 w łącznej kwocie 695,05 zł zostały zaliczone przez organ I instancji na poczet należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym 2009/2010.
W ocenie organu odwoławczego, zgodnie z zasadą określoną w art. 28 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ I instancji w sposób prawidłowy zaliczył powyższe kwoty na wcześniejsze należności, a mianowicie na należności w okresie świadczeniowym 2009/2010, bowiem na zobowiązanym G. L. ciążył dług również za poprzedni okres świadczeniowy. W wyniku takiego zaliczenia przekazanych przez komornika sądowego wpłat, należności pozostałe do spłaty w okresie świadczeniowym 2009/2010 zostały znacznie pomniejszone, a następnie ostatecznie spłacone.
Zdaniem organu II instancji w okresie otrzymywania przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego wszelkie świadczenia alimentacyjne przekazywane przez dłużnika alimentacyjnego w pierwszej kolejności powinny trafiać do organu właściwego wierzyciela na poczet zwrotu należności dłużnika z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, aż do ich całkowitego zaspokojenia. Jeżeli zatem wypłacane są świadczenia z funduszu alimentacyjnego, to na podstawie art. 27 ust. 9 ww. ustawy komornik przekazuje wyegzekwowane kwoty do organu właściwego wierzyciela, zgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ust. 1 tej ustawy. Kolegium podniosło również, że taki sposób zaliczania wpłat uwzględnia również interpretacja Ministerstwa Pracy i Polityki społecznej z dnia 10 grudnia 2009r. w sprawie zasad rozliczania kwot przekazywanych przez komornika na poczet należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, zgodnie z którą przepis art. 28 ust. 1 ustawy nie daje podstawy do podziału zobowiązania dłużnika na należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych w bieżącym okresie świadczeniowym oraz należności z tytułu świadczeń wypłaconych w zakończonych okresach świadczeniowych. Należności dłużnika z tytułu wypłaconych świadczeń na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów powinny być traktowane łącznie, niezależnie od tego, czy świadczenia były wypłacane przez jeden czy więcej okresów świadczeniowych.
Według organu odwoławczego art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie stanowi, za który okres zasiłkowy mają być zaliczone wpłaty dłużnika alimentacyjnego przekazane przez komornika. Zatem nie można uznać za nieprawidłowe rozliczenie przez organ I instancji wpłat przekazanych przez komornika na okres zasiłkowy 2009/2010 oraz 2010/2011.Ponadto organ szczegółowo wskazał w jakich wysokościach i za jakie miesiące zostały powyższe kwoty rozliczone oraz którego okresu dotyczą.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sadu administracyjnego złożył G. L., który podniósł, że zaskarżona decyzja jest kolejną decyzją dotyczącą tego samego okresu świadczeniowego. W ocenie skarżącego organ nie mógł zaliczyć bieżących wpłat na zaległości z poprzedniego okresu świadczeniowego, bowiem takich zaległości nie ma. Skarżący wyjaśnił, że również w przedmiocie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres świadczeniowy 2009/2010 zostało wydanych kilka decyzji, z których decyzja z dnia [...]r., nr [...], stała się ostateczna, a wynikające z niej zadłużenie w kwocie 297,63 zł zostało przez niego spłacone w dniu 30 września 2011r. Ponadto fakt, że zadłużenie za okres świadczeniowy 2009/2010 zostało całkowicie spłacone wynika z jednej z wcześniejszych decyzji Kolegium z dnia [...]r., nr [..].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Pismem z dnia 14 stycznia 2014r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art. 27 ust. 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ może pomniejszyć kwotę podlegającą zwrotowi jedynie o kwoty przekazane w okresie świadczeniowym organowi przez komornika, podczas gdy z treści przepisu art. 27 ust. 9 ww. ustawy wynika, że w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego komornik sądowy przekazuje wyegzekwowane od dłużnika kwoty zaliczone na poczet alimentów organowi właściwemu wierzyciela do wysokości wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami.
Zarzucono również naruszenie przepisu 28 ust. 1 ustawy poprzez błędne zaliczenie przez organ wpłat otrzymanych od komornika w tym samym czasie na poczet należności głównej oraz odsetek, podczas gdy przepis art. 28 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nakazuje zaspakajać przez organ w pierwszej kolejności należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych do ich całkowitego zaspokojenia, a dopiero w następnej kolejności odsetki.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisu art. 28 ustawy w zw. z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaliczenie przez organ wpłat otrzymanych od komornika poza okresem świadczeniowym od dnia 1 listopada 2010r. do dnia 30 września 2011r. na poczet wcześniejszych należności przypadających w okresie świadczeniowym 2009/2010.
Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: przepisu art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, jak również przepisu art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, a w szczególności sposobu wyliczenia przez organ odsetek z tytułu zaległości alimentacyjnych.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W myśl art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270, powoływana dalej jako P.p.s.a.) stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż organy administracji naruszyły przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, jak również dopuściły się błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły w niniejszej sprawie przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z art. 27 ust. 1 dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Jak wynika z akt sprawy obowiązek zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej nie jest kwestionowany przez dłużnika alimentacyjnego. Kwestią sporną jest natomiast prawidłowość zaliczenia dokonanych przez skarżącego wpłat na poczet zobowiązania alimentacyjnego. W ocenie skarżącego wątpliwości budzi nie tylko sposób rozliczenia, ale również wysokość istniejącego zadłużenia.
Według organów administracji obu instancji przepis art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy uprawniał organ egzekucyjny do zaliczenia dokonanych przez skarżącego wpłat w pierwszej kolejności na poczet zaległości z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego w okresie 2009/2010, a dopiero po całkowitym zaspokojeniu należności za ten okres, możliwe było zaliczenie pozostałej kwoty na poczet zaległości za okres świadczeniowy 2010/2011. Jednakże taki sposób rozliczenia wpłat skarżącego jest nie do zaakceptowania.
Po pierwsze wskazać należy, że zgodnie z powołanym wyżej art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w pierwszej kolejności należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia. Przepis ten jednak nie daje organowi uprawnienia do zaliczania dokonywanych wpłat przez dłużnika alimentacyjnego wedle własnego uznania i na dowolny okres świadczeniowy. Przede wszystkim wynika to z charakteru decyzji, na podstawie której osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Stosownie bowiem do art. 18 ust. 1 ustawy prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu. Z kolei art. 2 pkt 8 ustawy stanowi, że okresem świadczeniowym jest okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego. Z powyższego wynika zatem, że istotą świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest to, że jest ono przyznawane na określony czas. To z kolei oznacza, że zadłużenie w stosunku do dłużnika alimentacyjnego jest ściśle związane z kwotą wypłaconą na podstawie decyzji o przyznaniu świadczenia alimentacyjnego w oznaczonym okresie świadczeniowym. Przemawia za tym brzmienie art. 27 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego organ właściwy wierzyciela wydaje dopiero po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Ponadto w myśl art. 27 ust. 8 ustawy organ właściwy wierzyciela przekazuje komornikowi sądowemu prowadzącemu postępowanie egzekucyjne decyzję przyznającą osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Na tej właśnie podstawie komornik sądowy przekazuje wyegzekwowane od dłużnika kwoty zaliczone na poczet alimentów organowi właściwemu wierzyciela do wysokości wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, co wynika wprost z art. 27 ust. 9 i 10 ustawy.
W związku z tym regulacja zawarta w art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy powinna być odczytywana w ten sposób, że w pierwszej kolejności winny podlegać zaspokojeniu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie decyzji za konkretny okres świadczeniowy - do ich całkowitego zaspokojenia, tym bardziej, że ww. przepis rozpoczyna się sformułowaniem: "W okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego ...". W tym miejscu podkreślenia wymaga podniesiony przez skarżącego zarzut niekonsekwentnego i przeciwstawnego uzasadniania kolejnych decyzji Kolegium. Za przedstawioną wyżej interpretacją zaliczania poszczególnych wpłat skarżącego na poczet zadłużenia alimentacyjnego organ odwoławczy opowiedział się w decyzji z dnia [...]r., nr [...], uchylającej wcześniejszą decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia stwierdzając, że: "Znany jest co prawda Kolegium sposób miesięcznego rozliczania i księgowania kwot przekazywanych przez komornika do organu. Nie sposób się zgodzić jednakże, że prawidłowym jest przekazanie kwot z wybranych przez organ miesięcy na zaległość dłużnika w poprzednim okresie świadczeniowym. Bardziej zrozumiałym jest sposób przekazania kwoty nadpłaty na kolejny miesiąc w danym okresie świadczeniowym, natomiast powstała ewentualna nadpłata po zakończeniu okresu świadczeniowego może zostać dopiero przekazana na zaległości starsze.". W innymi miejscu tej samej decyzji Kolegium podkreśliło, że: "Kwoty przekazane przez komornika na konkretny okres świadczeniowy winny być bowiem w całości zaliczone na wskazany okres, natomiast pozostałe wyegzekwowane kwoty winny być przekazane na zaległości we wcześniejszych okresach świadczeniowych. Inne postępowanie może prowadzić do sytuacji, że dłużnik alimentacyjny, pomimo regularnych spłat ma ciągle nową zaległość, która podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami...". Z tym stanowiskiem należy się zgodzić. Prezentowanie zgoła przeciwnego poglądu w zaskarżonej decyzji nie tylko budzi niezrozumienie skarżącego, ale przede wszystkim podważa wynikającą z art. 8 K.p.a. zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia komornika sądowego z dnia 27 grudnia 2012r. podczas trwania egzekucji od 1 listopada 2010r. do 30 września 2011r., tj. w okresie świadczeniowym 2010/2011, suma wyegzekwowanych kwot na rzecz funduszu alimentacyjnego wyniosła 2.688,54 zł, a więc jak zasadnie podkreślił skarżący, wynikająca z tego okresu niedopłata wynosi 61,46 zł, a nie jak przyjął organ 570,11 zł. Organ winien mieć również na uwadze to, że przekazana przez komornika kwota wynikała wyłącznie z egzekucji prowadzonej na podstawie decyzji przyznającej świadczenie alimentacyjne na okres świadczeniowy 2010/2011.
Ponadto organ nie wyjaśnił, w jaki sposób zostały naliczone odsetki od zadłużenia. Natomiast zgodnie z art. 27 ust. 1a ustawy odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Z tego wynika, że organ winien sporządzić zestawienie dat, w których nastąpiła wypłata świadczeń za poszczególne miesiące (z podaniem dokładnych kwot wypłaconych świadczeń) i porównać je z zestawieniem dat wyegzekwowania poszczególnych kwot od dłużnika alimentacyjnego. Przy tym datą spłaty przez dłużnika z całą pewnością nie jest data przekazania danej raty przez komornika, a data wpłaty dokonanej przez dłużnika do organu egzekucyjnego (także nadania przekazem pocztowym). Dopiero na tej podstawie można obliczyć kwotę odsetek od zadłużenia za każdy miesiąc oddzielnie, a następnie obliczyć kwotę odsetek za cały okres świadczeniowy. Tymczasem w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, na podstawie którego można by skontrolować prawidłowość naliczenia odsetek za analizowany okres świadczeniowy.
Wracając do sposobu zaliczania poszczególnych wpłat skarżącego na zadłużenie alimentacyjne wskazać należy, że nawet gdyby przyjąć, że organ jest uprawniony do zaliczenia tych wpłat w pierwszej kolejności na poprzednie okresy świadczeniowe, aż do ich całkowitej spłaty, to i tak w aktach administracyjnych brak jest dokumentów, wskazujących ile faktycznie wynosi zadłużenie skarżącego za okres świadczeniowy 2009/2010. Nie wiadomo zatem, jakie kwoty zostały wypłacone uprawnionemu w powyższym okresie, a także nie wiadomo jakie kwoty zostały wyegzekwowane za ten okres przez komornika (brak jest zaświadczenia komornika obejmującego okres egzekucji świadczeń od 1 grudnia 2009r. do 30 września 2010r.). Nie można w związku z tym ocenić, czy określona w decyzji kwota 695,05 zł zaliczona na okres świadczeniowy 2009/2010 jest kwotą odzwierciedlającą stan rzeczywistego zadłużenia skarżącego za ten okres zwłaszcza, że jak podnosi skarżący całość zadłużenia alimentacyjnego z tego okresu została przez niego zapłacona we wrześniu 2011r., w związku z decyzją organu I instancji z dnia [...]r., nr [...]. Na okoliczność tę wskazał również organ odwoławczy w uzasadnieniu przytaczanej już decyzji z dnia [...]r. Ponadto należy rozważyć wpływ na wysokość zadłużenia wyroku Sądu Rejonowego, w którym obniżono kwotę alimentów z 350 do 250 zł miesięcznie z mocą wsteczną od marca 2010 roku.
W ocenie sądu przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w sposób wystarczający wskazują na zaliczanie w pierwszej kolejności wyegzekwowanych od dłużnika alimentacyjnego kwot na konkretny okres świadczeniowy wynikający z decyzji, będącej podstawą do prowadzenia egzekucji. Nie ma zatem potrzeby do odwoływania się do zasad uregulowanych w innych aktach prawnych, czy to w Ordynacji podatkowej, czy to w Kodeksie cywilnym.
Wydanie decyzji w oparciu o błędną interpretację art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w zakresie sposobu zaliczania poszczególnych wpłat dokonywanych przez dłużnika alimentacyjnego na poczet zaległości alimentacyjnych spowodowało konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Organ winien ponownie przeanalizować sposób rozliczenia wpłat dokonywanych przez skarżącego w spornym okresie rozliczeniowym, nie pomijając wskazywania przez dłużnika okresów, których wpłaty dotyczą oraz wyjaśnić w sposób precyzyjny sposób naliczenia odsetek, o ile zajdą podstawy do ich naliczenia. Na wadliwość ww. decyzji wpłynął również niezupełny materiał dowodowy, co stanowiło naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.
W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku.
W punkcie 2 wyroku sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 P.p.s.a.
O wynagrodzeniu dla radcy prawnego orzeczono na podstawie art. 250 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013r., poz. 490).
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, zwłaszcza co do interpretacji art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w zakresie sposobu zaliczania poszczególnych wpłat dokonywanych przez dłużnika alimentacyjnego na poczet zaległości alimentacyjnych. Organ ustali zatem jakie kwoty zostały wpłacone na poczet okresu świadczeniowego 2010/2011, a następnie w sposób prawidłowy ustali kwotę zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z należycie ustalonymi odsetkami.
m.ch.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło