II SA/Łd 989/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie: Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 roku sprawy ze skargi M. P. i J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę. - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] NR [...], powołując w podstawie prawnej art.138 § 1 ust.2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art.4 ust.4 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz.1229, ze zmianami), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] znak: [...] w sprawie udzielenia Gminie P. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki W.. Organ administracji stwierdził, że aktualnym użytkownikiem sztucznego zbiornika wodnego B. jest Wydział Infrastruktury Urzędu Miasta P., który wnioskiem z dnia [...] znak: [...] wystąpił do Referatu Ochrony Środowiska tegoż Urzędu Miasta w P. o wydanie w/w pozwolenia wodnoprawnego. Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2005 roku znak: [...] Wojewoda [...] wyłączył Prezydenta Miasta P. od załatwienia sprawy dotyczącej wydania w/w pozwolenia wodnoprawnego i wyznaczył Starostę [...] do jej rozpoznania. Starosta [...] decyzją z dnia [...], znak: [...] udzielił Gminie P. pozwolenia wodnoprawnego na użytkowanie sztucznego zbiornika wodnego B. na rzece W. w P. obejmującego szczególne korzystanie z wód polegające na: • piętrzeniu i retencjonowaniu wód rzeki W. w sztucznym zbiorniku B., • piętrzeniu i retencjonowaniu wód rzeki W. w zbiorniku kąpieliska w P., • poborze wody na utrzymanie w/w zalewów. Od decyzji tej odwołanie złożyli M. i J. P., żądając jej uchylenia z uwagi na to, że wskutek piętrzenia wody w zbiorniku zalewane są ich działki [...] i [...]. Skarżący domagali się ponadto realizacji postanowień wyżej wymienionej decyzji, zawartych w pkt 10, 11 rozdział III poprzez naprawienie wszelkich szkód powstałych w trakcie wykonywania robót i piętrzenia wody oraz uregulowanie stanu prawnego terenów zbiornika . Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] NR [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], znak: [...] w sprawie udzielenia Gminie P. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki W. . W uzasadnieniu organ administracji wyjaśnił, że odwołujący się uznani zostali przez organ l-ej instancji za stronę w toczącym się postępowaniu w sprawie udzielenia Gminie P. pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na fakt, iż są właścicielami działki nr [...] położonej w zasięgu oddziaływania zbiornika B.. Natomiast działki [...] i [...], o które upominają się w swym odwołaniu M.i J. P. stanowią część zbiornika wodnego B. i w taki sposób są oznaczone w ewidencji gruntów tj. "wp", czyli jako grunty pod wodami płynącymi. Zdaniem organu, w myśl przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz.1229, ze zm.), Skarb Państwa, jako właściciel wody, jest również właścicielem gruntu znajdującego się pod nią i ma skuteczne uprawnienia do władania. A zatem wskutek objęcia gruntów wodami płynącymi prawo własności odwołujących wygasło. Potwierdzeniem powyższego, w ocenie organu administracji, jest wyrok Sądu Najwyższego o sygn. akt II CK 146/04 z dnia 19 listopada 2004 r. oddalający kasację w sprawie z powództwa M. i J. P. przeciwko Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Prezydenta Miasta P. o wydanie w/w nieruchomości. Wojewoda [...] podniósł ponadto, że operat wodnoprawny wykonany przez J. T. spełnia wszystkie wymagania stawiane w art.132 ustawy Prawo wodne, a postępowanie wodnoprawne zostało przeprowadzone z zachowaniem wszelkich procedur określonych w kpa. Mając zaś na uwadze fakt pozytywnego oddziaływania zbiornika B. na tereny przyległe, a także względy gospodarcze i ekologiczne, w ocenie organu odwoławczego, uzasadnionym jest utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z dnia 15 marca 2005 r., znak: [...] w sprawie udzielenia Gminie P. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki W. do piętrzenia i poboru wody w zbiorniku B. przy pomocy zapory czołowej przegradzającej koryto rzeki w km O + 815 do rzędnej normalnego poziomu piętrzenia 186,00 m npm. równej krawędzi przelewu i wysokości piętrzenia H = 3,80 m. Od powyższej decyzji Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego wnieśli M. P. i J. P.. W uzasadnieniu wyjaśnili, że są właścicielami nieruchomości położonej w P. przy ulicy J. opisanej w KW. Nr [...] składającej się z działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 10 730 m2 z czego działki [...] i [...]zostały zalane w 1987 roku na skutek spiętrzenia tamą wód rzeki W.. Skarżący przytoczyli treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 31 grudnia 2001 roku Prawo wodne stanowiącego, że jeżeli śródlądowa woda powierzchniowa płynąca lub wody morza terytorialnego albo morskie wody wewnętrzne zajmą trwale, w sposób naturalny, grunt niestanowiący własności właściciela wody, grunt ten staje się własnością właściciela wody. Według skarżących oznacza to, że przejęcie własności gruntu przez Skarb Państwa jest możliwe wyłącznie przy zajęciu naturalnym, w innych przypadkach zajęcie na własność gruntu przez właściciela wody nie jest dopuszczalne. Skarżący ponadto uważają, że zalanie ich działek nr [...] i [...] wynikło z wybudowania tamy przez urząd, zatem bezspornie miała tu miejsce ingerencja człowieka . W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skarżących za niezwiązane z treścią udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Organ powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że zalanie nieruchomości skarżących (działek nr [...] i [...]) pod zbiornik B. stworzyło taki stan prawny, że uprawnienia do władania spornymi gruntami przysługują Skarbowi Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi. Organ administracji przy przeprowadzeniu postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z rzeki W. nie naruszył przepisów prawa materialnego, ani procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewoda [...] w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołał błędnie przepis "art.138 § 1 ust.2 kodeksu postępowania administracyjnego", gdyż utrzymując w mocy decyzję organu I instancji winien wskazać jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Uchybienie to jednak pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. W sprawie bezspornym jest, iż w wyniku wybudowania w 1987 roku tamy i spiętrzenia wody na rzece W. powstał sztuczny zbiornik wodny "B." na wodach płynących i nastąpiło zalanie m.in. nieruchomości, położonej w P., a oznaczonej jako działki nr [...] i [...]. W ocenie skarżących, samo zalanie w/w nieruchomości nie powoduje rozciągnięcia własności wody na własność gruntu pod wodami, bowiem art.17 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 roku wymaga, aby wody zajęły trwale, w sposób naturalny grunt niestanowiący własności właściciela wody. Skarżący stoją więc na stanowisku, iż pozostają nadal właścicielami działek nr [...] i [...], gdyż ich zalanie nastąpiło na skutek ingerencji człowieka, a nie działania sił przyrody . Powyższe stanowisko skarżących jest niezasadne, bowiem o własności gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi decyduje to, czyją własnością są wody pokrywające te grunty (art.14 ust.1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne - Dz.U. Nr 115, poz.1229, ze zm.). Ustawodawca przyjął zatem zasadę prawną, że własność wody płynącej rozciąga się na własność gruntu pod wodą (por. Nowe Prawo Wodne z komentarzem Jan Szachułowicz LexisNexis Warszawa 2003 r., str. 66). Oznacza to, że zalanie w 1987 roku nieruchomości skarżących wodami płynącymi rzeki W. spowodowało utratę przez M. i J. P. prawa własności działek nr [...] i [...] na rzecz Skarbu Państwa. Z tytułu utraty prawa własności przysługuje zaś skarżącym odszkodowanie na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. W ustawie Prawo wodne nie ma bowiem regulacji dotyczącej skutków sztucznego spiętrzenia wody. Rację mają skarżący, że tworzenie sztucznego zalewu powinno być poprzedzone pozyskaniem od nich gruntu w drodze czynności prawnej (umowy) lub wywłaszczenia, a nie poprzez wybudowanie tamy, zalanie terenu i w ten sposób wejście w prawa właściciela. Jednak wobec prawnej nieskuteczności wydobycia własności tego gruntu pozostaje skarżącym roszczenie odszkodowawcze za szkodę spowodowaną działaniem Skarbu Państwa. Reasumując pozwolenie wodnoprawne nie narusza prawa własności skarżących do działek nr [...] oraz [...], bowiem prawo to wygasło w 1987 roku na skutek zalewu tych gruntów wodami powierzchniowymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa. Z uwagi na to, że skarga jest niezasadna, Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.