II SA/Łd 989/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane i zwrotu świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. AG II SA/Łd 989/13 U z a s a d n i e n i e W związku ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. O.M. wystąpiła do tut. Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, zajmuje mieszkanie komunalne. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 2.782 zł (netto). Skarżąca nie zadeklarowała posiadania żadnego wartościowego majątku. Strona oświadczyła również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem ani radcą prawnym. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że na leczenie matki i psa wydaje miesięcznie kwotę ok. 350 zł, czynsz – 680 zł, energia elektryczna i gaz – 150 zł, spłata karty kredytowej – 400 zł, chemia, środki higieny, ubrania i żywność – 1200 zł. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.). Wskazać jednak należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, czy to przez działanie prawa czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, Lex nr 75481). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Otóż przede wszystkim podkreślić należy, iż skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż poniesienie kosztów pełnomocnika z wyboru spowoduje znaczny uszczerbek dla utrzymania. Przedstawione przez stronę informacje nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż spełnione zostały przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy miał na uwadze przede wszystkim fakt, iż skarżąca wraz z matką utrzymuje się z dochodów w łącznej kwocie 2782 zł netto, a rodzina ma zapewnione potrzeby mieszkaniowe. W ocenie Referendarza sądowego kwota osiąganych dochodów netto, przy uwzględnieniu wysokości deklarowanych wydatków, pozwala na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Ocena ta jest tym bardziej uprawniona, iż skarżąca nie wskazała na żadne szczególne okoliczności pozwalające przyjąć, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Reasumując - strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG