II SA/Łd 99/04
WyrokWSA w Łodzi2004-11-30
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Tomasz Zbrojewski, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeznaczenie wywłaszczonej nieruchomości na magazyn i wypożyczalnię sprzętu sportowego, zamiast na projektowaną halę sportową i tereny zielone, stanowi realizację celu wywłaszczenia w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przeznaczenie wywłaszczonej nieruchomości na magazyn i wypożyczalnię sprzętu sportowego, a także zaniechanie urządzenia terenów zielonych otaczających projektowaną halę sportową, nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia. Zgodnie z przepisami, nieruchomość uznaje się za zbędną, jeśli w ciągu 7 lat od ostateczności decyzji wywłaszczeniowej nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu. W tym przypadku, mimo że cel wywłaszczenia został określony jako rozbudowa ośrodka sportowego, konkretne inwestycje (hala sportowa, tereny zielone) nie zostały zrealizowane, co uzasadnia zwrot nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Miasta K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na rzecz następców prawnych poprzednich właścicieli. Nieruchomość została wywłaszczona w 1973 r. na cele rozbudowy ośrodka sportowego, w tym budowy hali sportowej i urządzeniu terenów zielonych. Miasto K. argumentowało, że cel został zrealizowany poprzez przekazanie nieruchomości na cele sportowe i wykorzystanie istniejącego budynku jako magazynu i wypożyczalni sprzętu sportowego. Organy administracyjne i sąd uznały jednak, że te działania nie stanowiły realizacji pierwotnego celu wywłaszczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi Miasta K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. -
Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta K. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...], którą orzeczono o zwrocie na rzecz A.O., K.H.S. i M.A.R. nieruchomości zabudowanej, położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr 639/1 o powierzchni 0,1346 ha i nr 639/2 o powierzchni 0,0090 ha, stanowiącej własność gminy Miasta K., posiadającej urządzoną księgę wieczystą Nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w K., która to nieruchomość nabyta była przez Skarb Państwa umową kupna-sprzedaży w formie aktu notarialnego, z dnia [...], rep. A Nr [...], w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) oraz orzeczono o zwrocie na rzecz gminy Miasta K. kwotę zwaloryzowanego odszkodowania w łącznej wysokości 23.387 zł.
Orzekając jak wyżej, organ odwoławczy oparł się w całości na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji, jak również zaakceptował podstawę prawną wskazaną w decyzji tegoż organu.
Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, iż zabudowana nieruchomość położona w K. przy ul. A 25, oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr 721 o powierzchni 1436 m2, stanowiła własność W. i A. małż. O. na prawach wspólności ustawowej. Została ona nabyta od nich przez Skarb Państwa aktem notarialnym z dnia [...], w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z przeznaczeniem pod rozbudowę ośrodka sportowego. Bardziej szczegółowo cel nabycia został określony przez wskazanie w akcie notarialnym, iż nieruchomość ta znajduje się na terenach projektowanej hali sportowej.
Dokumentów precyzujących cel nabycia, wymienionych w akcie notarialnym, t.j. pisma Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...], Nr [...] znak [...] oraz planu ogólnego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. nie odnaleziono. Jednakże na podstawie aktualizacji szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów kąpieliska w K., zatwierdzonego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Kutnie w dniu 25 lutego 1966 r. L.dz. B1-1/17/66 z opisem i mapą z dnia [...] ustalono, iż na przedmiotowej nieruchomości zaprojektowano teren zieleni otaczającej halę sportową. Taki też cel wywłaszczenia został przyjęty przez organy orzekające w sprawie. Obecnie na terenie wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni 1436 m2, oznaczonej w ewidencji gruntów numerami 639/1 i 639/2, nadal znajduje się budynek wykupiony od małżonków O. w 1973 r. Nie została wybudowana hala sportowa ani też nie utworzono terenów zieleni. Spełnione zostały zatem przesłanki do zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz poprzedniego współwłaściciela i następców prawnych drugiego ze współwłaścicieli, w trybie art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1, pkt 1 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543 ze zm.).
Organ II instancji nie uwzględnił jednocześnie stanowiska Prezydenta Miasta K., odwołującego się od decyzji Starosty [...], iż cel wywłaszczenia jakim była rozbudowa Ośrodka Sportu, Turystyki i Wypoczynku w K. został zrealizowany. Wykupiona nieruchomość, jak wywodziła strona odwołująca się została bowiem decyzją z dnia [...] przekazana w użytkowanie na rzecz Powiatowego Ośrodka Sportu, Turystyki i Wypoczynku w K. na cele sportowe. Nie zachodziła konieczność wyburzenia istniejącego budynku i pozostawiono go do wykorzystania zgodnie z celem wykupu na magazyn i wypożyczalnię sprzętu sportowego.
Zdaniem organu odwoławczego zaadaptowanie wykupionego budynku na magazyn i wypożyczalnię sprzętu sportowego nie jest tożsame z rozbudową ośrodka sportowego, a tym bardziej z urządzeniem terenów zieleni otaczających halę sportową.
W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi, Prezydent Miasta K. wnosił o uchylenie przytoczonej na wstępie decyzji administracyjnej.
Zdaniem strony skarżącej, cel wywłaszczenia został określony w umowie sprzedaży w sposób jasny i czytelny. Była nim rozbudowa ośrodka sportowego. Nie było zatem konieczności uściślania celu wywłaszczenia na podstawie dodatkowych dokumentów.
Projekt hali sportowej i terenów zieleni, był jedynie zamierzonym sposobem realizacji rozbudowy ośrodka sportowego. Sposób ten uległ zmianie. Choć na wywłaszczonej nieruchomości nie urządzono zieleni, to jednak służyła ona potrzebom ośrodka sportowego. Pozyskując przedmiotową nieruchomość ośrodek rozbudował się i wykorzystywał ją w swojej działalności. Z uwagi na likwidację ośrodka sportowego zabudowana działka nr 639/1 oddana została w dzierżawę Towarzystwu Wędkarskiemu B, który prowadzi tam działalność sportową. Na terenie tym przywrócono w 2003 r. funkcjonowanie basenu miejskiego, który jest jedynym basenem odkrytym w K. i spełnia w lecie miejsce wypoczynku dla mieszkańców miasta.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotowa nieruchomość została nabyta od małżonków O. w trybie art. 6 powołanej wyżej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Stosownie do treści art. 216 powołanej wcześniej ustawy o gospodarce nieruchomościami, do nieruchomości nabytych na podstawie wymienionego przepisu, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy, traktujące o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości w niniejszej sprawie wystąpiła A.O. - była współwłaścicielka. Do wniosku tego przyłączyły się jej córki, będące następcami prawnymi jej zmarłego męża - drugiego współwłaściciela nieruchomości.
Z powyższego wynika, iż wnioskodawczynie posiadały w świetle art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami legitymację do żądania zwrotu nieruchomości, sprzedanej w 1973 r. Skarbowi Państwa.
Do rozważenia pozostaje jedynie, czy przedmiotową nieruchomość, organy orzekające w sprawie, trafnie uznały za zbędną na cel wywłaszczenia, określony w umowie sprzedaży.
Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, stosownie do treści art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (w konkretnej sprawie - została zawarta umowa), nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu.
Z powyższego wynika, iż podstawowe znaczenie ma określenie celu wykupu nieruchomości. Cel ten powinien być określony w treści decyzji o wywłaszczeniu albo treści umowy. W rozpoznawanej sprawie z załączonej kserokopii umowy sprzedaży z dnia [...] wynika, iż nieruchomość nabyta została na cele rozbudowy Ośrodka Sportu Turystyki i Wypoczynku w K. - § 2 lit. a umowy. Jednocześnie pod lit. b tegoż paragrafu zapisano, iż zgodnie z planem ogólnym dla miasta K., nieruchomość ta leży na terenie projektowanej lokalizacji hali sportowej. Przy tego rodzaju zapisach umowy, trafnie organy orzekające w sprawie podjęły działania zmierzające do bliższego określenia celu wywłaszczenia, w wyniku których ustaliły na podstawie aktualizacji szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów kąpieliska w K., iż na nabytej przez Skarb Państwa nieruchomości miały być urządzone tereny zielone otaczające projektowaną halę sportową.
Niespornym jest w sprawie, iż hala sportowa i tereny zielone nie powstały.
Orzeczenie o zwrocie nieruchomości należy zatem uznać za zgodne z prawem. Nie można jednocześnie podzielić stanowiska strony skarżącej, iż celem nabycia nieruchomości była ogólnie określona rozbudowa Ośrodka Sportu, Turystyki i Wypoczynku w K. oraz, że cel ten został zrealizowany, bowiem teren nieruchomości przekazano do użytkowania Powiatowego Ośrodka Sportu, Turystyki i Wypoczynku w K., z przeznaczeniem na cele sportowe, a istniejący budynek przeznaczono na magazyn i wypożyczalnię sprzętu sportowego. Prezentując takie stanowisko, strona skarżąca, jak się wydaje, sformułowanie "rozbudowa Ośrodka Sportu, Turystyki i Wypoczynku w K.", określające ogólnie w umowie cel nabycia nieruchomości, traktuje jako powiększenie powierzchni gruntu zajmowanego przez ośrodek, na którym mają być realizowane cele sportowe i który będzie stanowił miejsce wypoczynku mieszkańców K.
Stanowisko to sprzeczne jest z literalnym brzmieniem zapisów umowy. W ocenie Sądu, pojęcie "rozbudowa" należy łączyć z podjęciem konkretnych działań inwestycyjnych w zakresie infrastruktury sportowej i rekreacyjnej (np. budową hali sportowej, bieżni, basenu, urządzenia terenów zielonych itp.). Takie też założenie poprzedzało wykupienie nieruchomości. W dalszej części umowy wyraźnie bowiem zaznaczono, iż nabywana nieruchomość leży na terenie projektowanej lokalizacji hali sportowej.
Cel wykupu został zatem dosyć precyzyjnie sformułowany w samej umowie, a na podstawie aktualizacji planu szczegółowego zagospodarowania kąpieliska w K., dookreślone zostało jedynie, iż na nieruchomości wykupionej miano urządzić teren zieleni.
Zaniechanie powyższych działań w okresie 7 lat od zawarcia umowy oznacza, iż cel wykupu nie został zrealizowany, a nieruchomość stała się zbędna na ten cel.
Przeznaczenie budynku na wykupionej nieruchomości na magazyn sprzętu i wypożyczalnię oraz zaniechanie urządzenia zieleni, nie może być zatem traktowane w świetle poczynionych w sprawie ustaleń, jako zmiana sposobu realizacji celu wykupu, tak jak oczekuje tego strona skarżąca.
Organy administracyjne orzekające w sprawie, zdaniem Sądu, niewadliwie ustaliły stan faktyczny sprawy jak również dokonały jego prawidłowej subsumcji prawnej.
Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło