II SA/Łd 990/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), del. Sędziowie NSA : Anna Stępień, Grzegorz Szkudlarek, Protokolant staż. ref. Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej A.B. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. A.B. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu orzekającego z dnia [...], Nr [...] w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że skarżąca nie udowodniła i nie wykazała złożenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich, w ustawowym terminie, to jest do dnia 31 grudnia 1998 roku. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na wymienioną decyzję organu orzekającego, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca potwierdziła, że wniosek złożyła po "określonym terminie", ale mieszka na wsi, jest nękana chorobami, jak również nie była świadoma "istniejącego stanu rzeczy". Kiedy się dowiedziała, musiała zebrać potrzebne dokumenty, potwierdzające faktyczny stan rzeczy, a kiedy skompletowała wymagane dokumenty, było już po określonym terminie. Kosztowało to skarżącą dużo zachodu, stresu i "powodowało znaczące dla mnie wydatki". Okazało się jednak, że nieskuteczne były jej starania, gdyż wniosek udokumentowany złożyła po terminie, więc nie został rozpatrzony, a przecież "część swojego dziecięcego wieku spędziłam w niewoli, co z pewnością odcisnęło piętno na moje dalsze życie". Decyzję uznała jako wynik urzędniczej bezduszności, gdyż jest niesprawiedliwa i krzywdząca. W odpowiedzi na skargę, organ orzekający wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że AB. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...] w sprawie utrzymania w mocy decyzji własnej z dnia [...], Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich przewidzianych w ustawie z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. - Dz.U. Nr 142 z 1997 r., poz. 950 z późn.zm ). W sprawie okoliczności podnoszonych przez skarżącą w skardze, Kierownik Urzędu wyjaśnił także, iż A.B. w dniu 15.06.1999 r. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, a Kierownik Urzędu umorzył postępowanie administracyjne, w którym stroną była skarżąca, ze względu na przekroczenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień. Artykuł 22 ust. 3 powołanej wyżej ustawy stanowi, że zainteresowane osoby mogą składać wnioski do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1998 r. Stanowisko Kierownika Urzędu zostało zajęte po bardzo wnikliwym przeanalizowaniu materiału dowodowego, zaś szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne znajduje się w decyzji z dnia [...] i [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a) 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zgodnie z art. 145a § l kpa, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950). Zgodnie z art. 22 ust. 3 tej ustawy, wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, mogą być kierowane do organu właściwego w tym zakresie (ust. 1) do dnia 31 grudnia 1998 roku przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 roku przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Oceną zgodności z prawem tego przepisu zajmował się Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn.akt SK 4/02 (sentencja ogłoszona w: Dz.U. Nr 72, poz. 658; wyrok z uzasadnieniem: OTK ZU z 2003 r., z.4, poz. 31), Trybunał stwierdził, że art. 22 ust. 3 powołanej ustawy o kombatantach..., jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż naruszył wskazane w tych przepisach, konstytucyjne wartości, wyrażone w zasadach zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę równości. Następstwem tego jest utrata mocy obowiązującej powyższego przepisu, a przy badaniu legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uwzględnił treść powyższego wyroku. W dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd, przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, już nie obowiązywał. Oznacza to, że organ zastosował nieprawidłową podstawę prawną, gdyż podjął rozstrzygnięcie w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją. Stan ten wypełnia znamiona art. 145a § 1 kpa, czyli stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jak wynika z wyżej przytoczonych przepisów, Sąd administracyjny ma obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania, to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie przez Sąd administracyjny zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego samego organu orzekającego. Mając powyższe na uwadze, Sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzekanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak przymiotu wykonalności, było w tej sprawie bezprzedmiotowe (art. 152 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).