II SA/Łd 990/12

Dnia 8 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w sprawy ze skargi A. C. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2012 roku sygn. akt II SA/Łd 1388/11 w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. j.m. Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2012r., sygn. akt II SA/Łd 1388/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. Powyższy wyrok stał się prawomocny od dnia 25 lutego 2012r. W dniu 10 lutego 2012r., w sekretariacie Informacji o Sprawach tutejszego Sądu stawił się A. C. – syn skarżącej K. C. i oświadczył, że jego matka zmarła w dniu 10 stycznia 2012r. Na tę okoliczność okazał akt zgonu skarżącej. Pismem z dnia 1 października A. C. wniósł o uchylenie prawomocnego wyroku z dnia 25 stycznia 2012r., sygn. akt II SA/Łd 1388/1 z powodu śmierci skarżącej przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna. Stosownie do przepisu art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., w skrócie P.p.s.a.) można żądać wznowienia postępowania, zakończonego prawomocnym orzeczeniem, z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona niemożności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 P.p.s.a.). W myśl art. 280 § 1 P.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Zgodnie natomiast z art. 276 zd. 1 P.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej. Z powyższego wynika, że z przyczyn nieważności wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania sądowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym może nastąpić wyłącznie na skutek skargi o wznowienie postępowania. Zatem oprócz zachowania terminu i podstawy wznowienia Sąd w pierwszej kolejności, w związku z art. 276 P.p.s.a., ma obowiązek zbadać na zasadach ogólnych, czy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalna. W wyroku z dnia 8 marca 2005r., sygn. akt OSK 1229/04 (dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż: "niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i przyczyn podmiotowych. Przyczyny przedmiotowe to prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawach, które nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. Przyczyny podmiotowe to prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie skargi wniesionej przez podmiot, który nie jest legitymowany do wniesienia danego rodzaju skargi do sądu administracyjnego. Postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Jeżeli legitymacja podmiotu opiera się na interesie prawnym, badanie legitymacji następuje w toku postępowania. Podmioty powołane do ochrony obiektywnego porządku prawnego mają legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi.". Innymi słowy, jeżeli z przyczyn obiektywnych i oczywistych tj. bez konieczności badania interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a. wynika, iż podmiot wnoszący skargę nie jest do tego uprawniony, Sąd odrzuca skargę jako niedopuszczalną. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż przedmiotem postępowania w sprawie rozstrzygniętej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2012r., sygn. akt II SA/Łd 1388/11 była skarga K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, której materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z art. 30 ust. 1 powołanej wyżej ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Jednakże art. 30 ust. 11 tej ustawy jednoznacznie stanowi, iż w przypadku śmierci osoby, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, należności, o których mowa w ust. 2 i 8, wygasają. Powyższe oznacza, iż świadczenie rodzinne, jakim jest zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem osobistym, czyli ściśle związanym z osobą, której zostało ono przyznane. To z kolei prowadzi do wniosku, że do zwrotu tego świadczenia obowiązana jest wyłącznie osoba, która to świadczenie pobrała nienależnie. Należy zatem jednoznacznie stwierdzić, że obowiązek zwrotu świadczenia nie podlega dziedziczeniu i nie dotyczy interesu prawnego innych osób (por. postanowienie WSA w Opolu z dnia 9 maja 2011r., sygn. akt II SA/Op 153/11 – dostępne w CBOSA). Skoro zatem postępowanie w sprawie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, a co za tym idzie postępowanie w sprawie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego dotyczyły wyłącznie osoby skarżącej to oznacza, że jej syn nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż nie przechodzą na niego żadne obowiązki związane z nienależnie pobranym świadczeniem przez jego matkę i nie przysługuje mu w związku z tym jakikolwiek interes prawny w tym przedmiocie. Niezależnie od powyższych rozważań zdaniem Sądu skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego z uchybieniem terminu, wynikającego z art. 277 P.p.s.a., bowiem z akt sprawy wynika bezsprzecznie, iż w dniu 10 lutego 2012r. skarżący osobiście poinformował Sąd o śmierci K. C., okazując na tę okoliczność akt zgonu matki. Z powyższego wynika, iż w tym dniu miał świadomość o podstawie wznowienia postępowania sądowego, jednakże ze skargą w tym przedmiocie wystąpił dopiero w dniu 1 października 2012r., zatem niewątpliwie z uchybieniem trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w ustawie. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 280 § 1 i art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 276 oraz art. 277 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. j.m.