II SA/Łd 991/04

Dnia 14 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Asesor WSA Renata Kubot – Szustowska, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności - oddala skargę. IISA/Łd 991/04 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta B. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na rzecz J. C. nieruchomości gruntowej położonej w obrębie [...]. B., oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów jako działka [...]. Została ona podjęta na podstawie art. 1 ust. 2 i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( tekst jedn. Dz.U. nr 120 z 2001r., poz. 1299 ze zm. ) oraz na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz.U. nr 113, poz. 1209 ze zm. ). W uzasadnieniu organ stwierdził, iż J. C. przedmiotowy wniosek o przekształcenie złożył w dniu 23 stycznia 2004r., a więc po dniu 31 grudnia 2002r., czyli po terminie, o którym mowa we wskazanej wyżej ustawie z dnia 4 września 1997r. Ponadto organ uznał, że skarżący nie spełnia również przesłanek z ustawy z dnia 26 lipca 2001r., gdyż użytkowanie wieczyste zostało ustanowione aktem notarialnym z dnia [...] z przeznaczeniem na cele handlowo-usługowe. W odwołaniu od decyzji J. C. zarzucił, iż nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, a zwłaszcza od kiedy poprzednik prawny władał przedmiotową nieruchomością. Stwierdził, że w [...] nabył od B. i W. J. użytkowanie wieczyste przedmiotowej działki, na której buduje dom mieszkalny i budynek użytkowy. Ponadto już od lipca – sierpnia 2003r. bezskutecznie składa podania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wydaną decyzję odmowną uważa za niezgodną z prawem. Decyzją z dnia [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności określone zostały zasady tego przekształcenia wobec osób, które dotychczas były użytkownikami wieczystymi. W myśl art. 1 ust. 2 tej ustawy jej przepisy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998r., a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi i złożą wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności do dnia 31 grudnia 2002r. Termin ten jest terminem prekluzyjnym i jego przekroczenie powoduje wygaśnięcie uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Z akt sprawy wynika, że pierwszy wniosek skarżącego o przekształcenie we wskazanym wyżej przedmiocie został złożony w dniu 5 sierpnia 2003r., a zatem po upływie ustawowego terminu. Dlatego też nie ma znaczenia w sprawie, iż organ I instancji wskazał, że decyzja wydana została na skutek wniosku J. C. z dnia 23 stycznia 2004r. Nie zmienia to bowiem faktu, że skarżący nie dochował ustawowego terminu. Zdaniem organu odwoławczego, na sposób rozstrzygnięcia sprawy nie ma również wpływu to, że w ocenie skarżącego organ I instancji nie zbadał, od kiedy jego poprzednicy prawni władali działką. W pierwotnej wersji w/w ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu (...) w art. 5 określone były zasady ustalania wysokości opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Składała się ona z rat rocznych płatnych w zależności od okresu trwania użytkowania wieczystego. Przepis ten utracił moc z dniem 14 kwietnia 2000r. i był jedynym przepisem ustawy uzależniającym sposób rozstrzygnięcia konkretnego zagadnienia od okresu trwania użytkowania wieczystego. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że skarżący nie spełnia ustawowych przesłanek do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku w oparciu o ustawę z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz.U. nr 113, poz. 1209 ze zm. ). Ustawą z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego ( Dz.U. nr 64, poz. 592 ) dokonano bowiem zmiany w/w ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 1 ust. 1 tej ustawy osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna. Aby więc doszło do nabycia prawa własności w trybie tego przepisu, w ocenie organu, ta sama osoba fizyczna musi być użytkownikiem lub współużytkownikiem wieczystym nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe lub stanowiącej nieruchomość rolną zarówno w dniu 26 maja 1990r., jak i w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 24 października 2001r. Z akt sprawy wynika natomiast, że nieruchomość, której użytkownikiem wieczystym jest J. C., została oddana w użytkowanie wieczyste B. i W. J. umową rep. [...] nr [...] z dnia [...] sporządzoną w Kancelarii Notarialnej J. M. R. w B. J. C. nabył od nich tę nieruchomość umową rep. [...] nr [...] z dnia [...] sporządzoną w Kancelarii Notarialnej W. W. – G. w B. Tak więc, ani skarżący, ani jego poprzednicy prawni nie byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości w dniu 26 maja 1990r. Ponadto nieruchomość ta do chwili obecnej nie jest zabudowana, a decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] nr [...] został zatwierdzony projekt budowlany oraz udzielono skarżącemu pozwolenia na budowę pawilonu handlowo-usługowego. Z tych wszystkich względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło, jak wyżej. W skardze na decyzję organu II instancji skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. C. ponowił zarzuty z odwołania. Stwierdził, że przedmiotową nieruchomość nabył w [...], natomiast jego poprzednicy prawni p. J. mieli tę działkę już od 1988r. Podniósł ponadto, iż do chwili obecnej prowadzi na tejże działce budowę pawilonu usługowego, w którym będzie też pomieszczenie do zamieszkania, aby móc pilnować dobytku. Dodatkowo zarzucił, iż wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego złożył formalnie dopiero w dniu 5 sierpnia 2003r., gdyż nie pouczono go wcześniej, iż należy to uczynić na piśmie. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wywodząc, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym - zgodnie z § 2 tego artykułu – kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób, o którym mowa we wskazanym przepisie, dlatego też skarga została oddalona. Jak to wyżej podniesiono, Sąd bada zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności z obowiązującymi przepisami. Sąd stwierdza, iż podziela stanowisko zaprezentowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku J. C. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Akta sprawy wskazują w sposób niebudzący wątpliwości, iż skarżący nabył prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości o powierzchni 329 m2 na mocy umowy notarialnej z dnia [...] zawartej z B. i W. J. Po raz pierwszy wystąpił z wnioskiem o przekształcenie przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, składając do organu pismo z dnia 5 sierpnia 2003r. Wniosek nie mógł być więc uwzględniony, skoro wpłynął po dniu 31 grudnia 2002r., czyli po upływie ustawowego terminu o charakterze materialnym, określonego w art. 2 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tekst jedn. Dz.U. nr 120 z 2001r., poz. 1299 ze zm.). Należy więc podzielić stanowisko Kolegium, iż w związku z przekroczeniem tego terminu nastąpiło wygaśnięcie uprawnienie i brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do tego, by termin ten móc przywrócić. Sąd podziela ponadto stanowisko organu, iż skarżący nie spełnia również przesłanek do tego, aby nabyć prawo własności przedmiotowej nieruchomości w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. nr 113, poz. 1209 ze zm.). Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 1 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy, wprowadzonym z dniem 16 lipca 2003r. treścią art. 15 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego ( Dz.U. nr 64, poz. 592 ) osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna. Wyżej wymienione przesłanki muszą być spełnione łącznie. Wprawdzie w myśl art. 1 ust. 2 wskazanej ustawy prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1, jednakże regulacja ta nie wpływa na sytuację prawną skarżącego. J. C. nabył prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na mocy umowy z dnia [...], jednakże wbrew zarzutom skarżącego jego poprzednicy prawni nie byli użytkownikami wieczystymi w dniu 26 maja 1990r. Prawo to nabyli bowiem dopiero na mocy umowy notarialnej z dnia [...], a w okresie wcześniejszym korzystali z przedmiotowej działki na mocy umowy dzierżawy. Okolicznością poza sporem jest ponadto, iż przedmiotowa nieruchomość nie stanowi nieruchomości rolnej, ani nie została zabudowana na cele mieszkaniowe, jak wymaga tego przytoczony przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. Sam skarżący przyznaje bowiem, iż kontynuuje budowę pawilonu usługowego, a więc budowa nie została zrealizowana, a ponadto obiekt nie jest przeznaczony na cele mieszkaniowe, nawet zakładając, iż będzie się w nim znajdowało jakieś pomieszczenie nieprzeznaczone do handlu czy usług. Z tych wszystkich względów Sąd skargę, jako bezpodstawną, oddalił w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).