II SA/Łd 991/06

Dnia 7 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant pom. sekr. sąd. Nina Krzemieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2007 r. przy udziale -- sprawy ze skargi M. S. i D. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanowił umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 64a §1 pkt 1, art. 119 §1, art. 121 §1, 4, 5, art. 122 i art. 20 §1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) nałożył na Państwa M. i D. S. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] znak [...], polegającego na wykonaniu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na działce nr ew. 204 w miejscowości O. [...] gmina Ł. W dniu 10 lipca 2006r. M. i D. S. wnieśli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wraz z wnioskiem o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Jako podstawę zarzutu wskazali, iż nie są właścicielami spornego budynku i podali dane właściciela. Wyjaśnili nadto, iż w ¾ swej wielkości budynek stoi na działce należącej do Skarbu Państwa a jedynie w ¼ na działce nr 204, której są właścicielami. Wnieśli również o wszczęcie postępowania administracyjnego i ustalenie, kto i w jakiej części ma dokonać rozbiórki budynku. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 33, art. 34 i art. 35 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpatrzeniu zarzutów i wniosku o wstrzymanie wykonania czynności egzekucyjnych, postanowił: 1) nie uznać wniesionych zarzutów za uzasadnione, 2) odmówić wstrzymania wykonania czynności egzekucyjnych określonych w tytule wykonawczym z dnia [...] znak [...]. Uzasadniając organ wyjaśnił, iż przedmiotem egzekucji jest wyegzekwowanie obowiązku nałożonego decyzją własną z dnia [...], utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy a polegającego na rozbiórce budynku gospodarczego. Państwo S. nie wykonali tego obowiązku, co spowodowało wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Odpowiadając na zarzuty organ podkreślił, iż nie zachodzą żadne z okoliczności wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji będące podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji. Państwo S. złożyli zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie postanowienia o nałożeniu grzywny. Uzasadniając powtórzyli, iż nie są właścicielami spornego budynku, wskazując właściciela podkreślili, iż nie uchyla się on od wykonania nakazu rozbiórki tego obiektu. Zarzucili, iż postępowanie od początku prowadzone jest z uchybieniami prawnymi gdyż nie zostali zawiadomieni o oględzinach, w protokole oględzin zawarte są nieprawdziwe informacje i nie został on przez strony podpisany. Nadto organ błędnie uznaje, iż pełnomocnikiem stron jest S. S., którego podpis widnieje na protokole oględzin. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 §2 Kpa w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżone postanowienie Nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ wyjaśnił, iż w rozpoznanej sprawie wystąpiły dwa postępowania, pierwsze w przedmiocie zarzutów i drugie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania czynności egzekucyjnych. Zgodnie z art. 35 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji samo wniesienie zarzutu w sprawie nie wstrzymuje tego postępowania, jednak organ egzekucyjny może w uzasadnionych przypadkach orzec o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego lub niektórych czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutu. Jeśli organ uzna zasadność wydania takiego orzeczenia to wówczas rozpoznanie wniosku o wstrzymanie czynności lub postępowania winno nastąpić w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Natomiast odrębną kwestią jest rozpatrzenie zarzutów, o których organ egzekucyjny rozstrzyga w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Reasumując organ wywiódł, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. dokonał łącznej oceny obu wniosków i jednocześnie potraktował oba tryby łącznie, co jest niedopuszczalne. W dniu 22 listopada 2006r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga Państwa S. na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] utrzymanej w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] oraz o nałożenie na organ obowiązku ponownego wszczęcia postępowania administracyjnego ze względu na nowe okoliczności i fakty, które były ujawnione w trakcie trwającego postępowania. Uzasadniając powtórzyli argumenty zawarte we wcześniejszych pismach. W odpowiedzi na skargę[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] zostało uchylone postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], którego dotyczy skarga, zaś skarżący błędnie wskazali, iż postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...]. Organ wskazał nadto, iż w dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał dwa postanowienia, pierwsze o Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych i drugie Nr [...], w którym rozstrzygnął o nieuznaniu zarzutów za uzasadnione. Dodał, iż na postanowienia te nie zostały wniesione zażalenia. Reasumując, Inspektor wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 7 maja 2007r. strona skarżąca wyjaśniła, że od postanowienia Nr [...] z dnia [...]. składała zażalenie, jednak nie zostało ono dotychczas rozpoznane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić w całości lub części (art. 145 § 1 ust.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), stwierdzić jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ust. 2 w/w ustawy). Ewentualnie stwierdzić, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 3 w/w ustawy). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Podkreślić należy także, iż sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Przy czym należy jeszcze raz zwrócić uwagę, iż sądy administracyjne nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania spraw. Istotne jest również, iż zgodnie z art. 161 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania oznacza przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. Umorzenie postępowania powoduje więc jego zakończenie orzeczeniem, które nie rozstrzyga o istocie sprawy sądowoadministracyjnej (T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str.494). Na gruncie rozpoznanej sprawy należy zwrócić uwagę na rozważania odnoszące się do umorzenia postępowania sądowego, ponieważ dalsze prowadzenie postępowania wszczętego skargą Państwa S. stało się bezprzedmiotowe. Jak wynika z akt sprawy przedmiotem złożonej skargi jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł, którym to organ uchylił w całości zaskarżone postanowienie Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Niewątpliwie rozstrzygnięcie to jest postanowieniem administracyjnym, które zgodnie z art. 3 §2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. jest objęte kontrolą sprawowaną przez sądy administracyjne. Zaskarżone postanowienie jest również rozstrzygnięciem kasatoryjnym, powodującym, iż sprawa zostaje ponownie, na nowo, rozpoznana przez organ administracyjny I instancji. Z przesłanych przez organ akt administracyjnych i nie kwestionowanych wypowiedzi obu stron postępowania, w wyniku wydania zaskarżonego postanowienia sprawa została już ponownie rozpoznana. W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał dwa odrębne postanowienia, wypełniając tym samym wskazania organu odwoławczego. Pierwszym z orzeczeń, postanowieniem Nr [...], organ I instancji odmówił Państwu S. wstrzymania czynności egzekucyjnych, z kolei postanowieniem Nr [...], nie uznał zarzutów wniesionych przez M. i D.S. za uzasadnione. Wydając dwa odrębne postanowienia zastosował się do wskazań organu odwoławczego. Zauważyć trzeba, iż oba postanowienia zostały wydane i doręczone stronie przed wniesieniem skargi do Sądu, skarżący posiadali zatem wiedzę, iż sprawa została ponowne rozpatrzona przez organ I instancji. W świetle powyższego należy uznać, iż rozstrzygnięcie merytoryczne niniejszej sprawy stało się zbędne. Przedmiotem kontroli Sądu było orzeczenie kasatoryjne, którego postanowienia zostały już zrealizowane i nie zostały zakwestionowane przez stronę skarżącą. Z tych wszystkich względów należało orzec o umorzeniu postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.